काठमाडौं । जलवायु परिवर्तनजन्य संकट र प्राकृतिक प्रकोप आउनुअघि नै पूर्वतयारी तथा उद्धार कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन संयुक्त राष्ट्रसंघले नयाँ ‘विपद् जोखिम वित्तीय प्लेटफर्म’ सञ्चालनमा ल्याएको छ। टर्कीको अन्ताल्यामा जारी संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु परिवर्तन सम्मेलन (COP31) को अवसरमा उक्त प्लेटफर्मको औपचारिक घोषणा गरिएको हो।
सन् २०३० सम्ममा ३ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी जोखिम वित्तीय स्रोत परिचालन गरी विश्वभरका करिब ७ करोड ५० लाख मानिस र उनीहरूको जीविकोपार्जनलाई सम्भावित जलवायु संकट तथा प्राकृतिक विपद्बाट सुरक्षित राख्ने यस पहलको मुख्य लक्ष्य रहेको छ।
यस प्लेटफर्ममा राष्ट्र संघ अन्तर्गतको खाद्य तथा कृषि संगठन, अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन संगठन, मानवीय मामिला समन्वय कार्यालय, युनिसेफ, शरणार्थीसम्बन्धी उच्चायुक्तको कार्यालय र विश्व खाद्य कार्यक्रम एकसाथ जोडिएका छन्।
हाल विश्वव्यापी मानवीय सहायता कोषको २ प्रतिशतभन्दा कम हिस्सा मात्र विपद्अघिको पूर्व-व्यवस्थित वित्तीय स्रोतमा खर्च हुने गरेको राष्ट्रसंघको तथ्यांक छ। प्रकोप आउनुअघि नै पूर्वानुमानका आधारमा छिटो र भरपर्दो रूपमा बजेट परिचालन गर्न यस प्लेटफर्मले मद्दत गर्नेछ।
उपलब्ध स्रोतको अधिकतम प्रभावकारिताका लागि राष्ट्रसंघीय निकायहरूले तथ्यांक आदानप्रदान गर्ने, विशेषज्ञता साझा गर्ने र निजी क्षेत्र तथा बीमा उद्योगसँग मिलेर संयुक्त समाधानहरू विस्तार गर्ने जनाइएको छ।
प्लेटफर्म घोषणा हुनुअघि नै विश्व खाद्य कार्यक्रमको प्राविधिक सहयोगमा ओसिएचए र युनिसेफले आ-आफ्ना पूर्वतयारी कार्यक्रमहरूका लागि बीमा नीति सुरक्षित गरिसकेका छन्। राष्ट्रसंघका अधिकारीहरूका अनुसार विपद् आइसकेपछि राहत बाँड्नुभन्दा विपद्को पूर्वानुमान हुनासाथ समयमै आर्थिक स्रोत परिचालन गर्न सके मानवीय क्षति न्यूनीकरण गर्न र संकटासन्न समुदायको उत्थानशीलता बढाउन ठूलो मद्दत पुग्नेछ।
यो पहलको वित्तीय लक्ष्य र पूर्वतयारी कार्यले जलवायु जोखिम न्यूनीकरणमा कसरी काम गर्छ भन्ने बारे विस्तृत जानकारीका लागि कोप ३१ मा संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा ३ अर्ब डलरको विपद् जोखिम वित्तीय प्लेटफर्म सुरु भिडियो सान्दर्भिक छ।
