काठमाडौं । तपाइँले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, तपाइँको गाडी पानीबाट निस्किने इन्धनले चल्छ भनेर ? यो कुनै कल्पना होइन विज्ञानको दुनियाँमा अब यो वास्तविकता बन्दैछ।
जापानका वैज्ञानिकहरुले एउटा यस्तो क्रान्तिकारी हाइड्रोजन ब्याट्री बनाएका छन्। जुन ९० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा चल्छ। यो आविष्कारले हाइड्रोजन ऊर्जालाई आममानिसको पहुँचमा ल्याउनेमात्र नभएर यसले हाम्रो यातायात र ऊर्जा प्रणालीलाई नै पूर्ण रुपमा बदल्न सक्ने क्षमता राख्छ।
परम्परागत समस्याको समाधान
आजसम्म हाइड्रोजनलाई सुरक्षित तरिकाले भण्डारण गर्नु एउटा ठूलो चुनौती थियो। हाइड्रोजनलाई या त –२५३ डिग्री सेल्सियसको अत्यधिक चिसो तापक्रममा तरल अवस्थामा राख्नुपथ्र्यो वा ३५०–७०० बारको अत्याधिक दबाबमा। यसले हाइड्रोजनको प्रयोग निकै जोखिमपूर्ण र महँगो बनाउँथ्यो। तर, टोकियोको इन्स्टिच्युट अफ साइन्सका अनुसन्धानकर्ताले बनाएको यो नयाँ ब्याट्रीले यो सबै समस्याको समाधान गरेको छ।
यो ब्याट्री म्याग्नेसियम हाइड्रोइड (एमजीएच२) नामक पदार्थको प्रयोग गर्छ र यसले केवल ९० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा काम गर्छ। जुन परम्परागत विधिभन्दा धेरै सुरक्षित र कम खर्चिलो छ। यो आविष्कारले हाइड्रोजनलाई ‘भविष्यको इन्धन’ बनाउने सपनालाई यथार्थमा परिणत गर्न मद्दत पुर्याएको छ।
आममानिसका लागि यसको फाइदा
यो प्रविधिले तपाइँ हाम्रो जीवनमा धेरै सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छः
सुरक्षित र व्यावहारिक ऊर्जा
९० डिग्रीको तापक्रम हाम्रो दैनिक जीवनमा सामान्य हुन्छ। यसले हाइड्रोजनको भण्डारण र प्रयोगलाई सुरक्षित बनाउँछ। अब तपाइँको गाडीमा हाइड्रोजन भर्नु पेट्रोल वा डिजेल भर्नुभन्दा कम जोखिमपूर्ण हुनेछ।
सफा यातायात प्रणाली
हाइड्रोजन इन्धन सेल गाडीहरुले पानीमात्र उत्सर्जन गर्छन्। यो नयाँ ब्याट्रीले हाइड्रोजन गाडीहरुको पहुँच र दायरा बढाउँछ। जसले गर्दा हाम्रो सहरको वायु प्रदूषण कम हुनेछ र हामी स्वच्छ हावामा सास फेर्न पाउनेछौँ।
नवीकरणीय ऊर्जाका लागि सहयोग
सौर्य र वायु ऊर्जाबाट उत्पादन भएको अतिरिक्त बिजुलीलाई हाइड्रोजनमा रुपान्तरण गरेर यस ब्याट्रीमा भण्डारण गर्न सकिन्छ। यसले गर्दा ऊर्जाको माग र आपूर्तिको बीचमा सन्तुलन कायम राख्न सकिन्छ र हामीलाई चौबीसै घन्टा स्वच्छ ऊर्जा उपलब्ध हुनेछ।
सस्तो र दिगो समाधान
ब्याट्रीमा प्रयोग हुने म्याग्नेसियम एउटा सस्तो र प्रचूर मात्रामा पाइने धातु हो। यसले गर्दा ब्याट्रीको उत्पादन लागत कम हुन्छ र यसलाई ठूलो मात्रामा बजारमा ल्याउन सकिन्छ। यसको दिगोपन र रिसाइक्लिङको सम्भावनाले यसलाई वातावरणमैत्री पनि बनाउँछ।
भविष्यको बाटो
यो आविष्कारले हाइड्रोजनलाई केवल औद्योगिक क्षेत्रमा मात्र नभएर हाम्रो घर, गाडी र व्यवसायमा प्रयोग हुने ऊर्जाका रुपमा स्थापित गर्नेछ। यसले जीवाश्म इन्धनमाथिको हाम्रो निर्भरतालाई कम गर्नेछ र नेपालजस्ता देशलाई पनि आफ्नो ऊर्जा प्रणालीलाई स्वच्छ र आत्मनिर्भर बनाउन मद्दत गर्न सक्छ।
यो हाइड्रोजन ब्याट्रीको विकासले हामीलाई केवल स्वच्छ ऊर्जाको सपनामात्र देखाएको छैन, बरु त्यो सपनालाई यथार्थमा बदल्ने बाटो पनि देखाएको छ।
