काठमाडौं । अमेरिका–इरान युद्धका कारण तनाव बढ्दै गएको छ र तेल संकट गहिरिँदै गएको छ।
धेरै विज्ञहरुले महत्वपूर्ण जोखिमहरुको भविष्यवाणी गरिरहेका छन्। अब ब्ल्याकरकका सीईओ ल्यारी फिंकले विश्वलाई गम्भीर चेतावनी दिएका छन्। यदि तेलको मूल्य तीव्र गतिमा बढ्यो र प्रतिब्यारेल १५० डलर पुग्यो भने विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पर्नेछ र विश्वव्यापी मन्दी आउने उनको तर्क छ।
बीबीसीसँगको एक अन्तर्वार्तामा ल्यारी फिंकले भने, यदि कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १५० डलरको नजिक पुग्यो भने विश्वव्यापी अर्थतन्त्रले गम्भीर परिणाम भोग्नेछ। यदि यो युद्ध (अमेरिका–इरान युद्ध) रोकिएन भने तेलको मूल्य धेरै वर्षसम्म १०० डलरभन्दा माथि वा १५० को नजिक रहन सक्छ। जुन धेरै खराब अवस्था हुनेछ।’
मध्यपूर्व युद्धबाट उत्पन्न प्रमुख जोखिमहरुको बारेमा बोल्दै ल्यारीले यदि अमेरिका–इरान युद्धविराम भयो र इरान व्यापारका लागि खतरा रह्यो र हर्मुज जलमार्गमा संकट जारी रह्यो भने धेरै वर्षसम्म तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १५० डलरको आसपास देख्न सकिने बताए। ‘यसले वैश्विक अर्थतन्त्रमा गहिरो प्रभाव पार्नेछ। यो भयो भने हामीले विश्वव्यापी मन्दीको सामना गर्नेछौँ।’
ब्ल्याकरक सीईओ ल्यारीले अमेरिका, इजरायल र इरान बीचको अमेरिका–इजरायल बनाम इरान युद्ध कसरी फैलिनेछ भनेर निर्धारण गर्न धेरै चाँडो भएको बताए। उनका अनुसार बढ्दो ऊर्जा लागतले कम आय भएका परिवारहरुलाई सबैभन्दा बढी असर गर्नेछ। ‘देशहरुले ऊर्जा नीतिमा सन्तुलित दृष्टिकोण अपनाउनुपर्छ, जसमा अवस्थित स्रोतहरु साथै वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतहरुमा लगानी समावेश छ’, उनले भने, ‘यदि तेलको मूल्य धेरै वर्षसम्म उच्च रह्यो भने, धेरै देशहरु द्रुत रुपमा सौर्य ऊर्जा र अन्य ऊर्जा विकल्पहरुमा सर्नेछन्। यसले स्पष्ट रुपमा संकेत गर्छ। ऊर्जाको एउटै स्रोतमा निर्भरता विरुद्ध सावधानी अपनाउँछ।’
इरान युद्ध सुरु भएदेखि तेलको मूल्यमा अत्यधिक उतारचढाव आएको छ र तेल बजार अस्थिर रहेको छ। विश्वको कुल तेल खपतको २० प्रतिशत आवागमनका लागि होर्मुज सबैभन्दा महत्वपूर्ण समुद्रीमार्ग हो। यो बन्द भएपछि स्थिति बिग्रिएको छ। तेल संकटले धेरै देशहरुमा व्यापक संकट निम्त्याएको छ। –एजेन्सी
