काठमाडौं । भारतीय बीमा नियामक र विकास प्राधिकरण (आईआरडीएआई)ले परम्परागत जीवन बीमा पोलिसीहरुमा समर्पण मूल्य बढाउन प्रस्ताव गरेको छ। यो प्रस्तावमा उद्योग विश्लेषक र विज्ञहरुले मिश्रित प्रतिक्रिया दिएका छन्।
आर्थिक मामिलामा आफ्नो विशेषज्ञताका लागि परिचित विश्लेषक मोनिका हेलनले यो प्रस्तावप्रति चिन्ता व्यक्त गरेकी छन्। हलानले भुक्तानी गरिएको प्रिमियम र परम्परागत जीवन बीमा पोलिसीहरुमा प्रदान गरिएका समर्पण मूल्यहरुबीचको असमानतालाई बढावा दिने बताइन्।
मुद्दति निक्षेपसँग समानान्तर चित्रण गर्दै हेलनले चाँडै समर्पण गर्ने नीतिहरुको दण्डात्मक प्रकृतिको आलोचना गरिन्। यी नीतिहरुको संरचनाको आलोचना गर्दै उनले भनिन्, ‘यदि कुनै बीमितले पर्याप्त लगानीमा एकमात्र प्रिमियम तिरेर बन्द गरेमा उनीहरुले सम्पूर्ण रकम गुमाउन सक्नेछन्।’
त्यसैगरी पाँचौँ प्रिमियम तिरेपछि र छैटौँ प्रिमियम छुटेमा प्रतिफल उल्लेखनीय रुपमा घट्ने हेलनको तर्क छ। यस संरचनालाई ‘ट्रयाप’को संज्ञा दिँदै उनले भनिन्, ‘किनकि पहिलो वर्ष अधिकतम कमिसन १०० प्रतिशतसम्म पुग्यो र त्यसपछि पछिका वर्षहरुमा ७.५ प्रतिशतले तीव्र गिरावट आयो।’
हेलानको दृष्टिकोणमा अभितकर्ताहरुलाई पोलिसीहरुको आक्रामक रुपमा बजारीकरण गर्न र प्रारम्भिक समर्पणलाई प्रोत्साहन दिन्छ। ‘अन्ततः समर्पण मूल्य नाफामार्फत बीमा कम्पनीहरुलाई फाइदा पुर्याउँछ’, उनले भनिन्।
समर्पण मूल्य बढाउँदा पोलिसीहरु अन्तर्निहीत जालजस्तै संरचना हुने हेलनले चेतावनी दिइन्। बीमा कम्पनीहरुलाई आफ्नो समर्पण मूल्य निर्धारण गर्न अनुमति दिने आईआरडीएआईको निर्णयमा आश्चर्य व्यक्त गर्दै उनले नियामकलाई थप दृढतापूर्वक हस्तक्षेप गर्न आग्रह गरिन्।
आईआरडीएआईका पूर्वसदस्य नीलेश सेठले समर्पण मूल्यहरु बढाउने आईआरडीएआईको प्रस्तावको बचाउ गर्दै दीर्घकालीन प्रकृतिका बीमा प्रडक्टहरु ल्याउनुपर्नेमा जोड दिए। उनले समर्पण मूल्यहरु समयसँगै बढ्दै जाने प्रतिक्रिया पनि दिए।
पाँच वर्षको अन्तरालमा ३० प्रतिशतबाट ५० प्रतिशतमा समर्पण मूल्य वृद्धि भएको र यसमा ३५ प्रतिशत बोनस थपिएको उल्लेख गर्दै सेठले आईआरडीएआईले समर्पण मूल्य बढाउन गरेको प्रस्ताव स्वागतयोग्य रहेको बताए।
यदि यी वृद्धिहरुले बीमा कम्पनीहरुलाई अत्याधिक नाफा हुन्छ भने आईआरडीएआईले हस्तक्षेप गर्नुपर्ने सेठको भनाइ छ। बीमितहरुले बढ्दो समर्पण मूल्यहरु प्राप्त गर्नमा आईआरडीएआईको संलग्नताका लागि उनले सुझाव दिए। तर, यस कार्यले बीमा कम्पनीहरुलाई नोक्सान नगर्न पनि उनले सचेत गराए। –एजेन्सी
