काठमाडौं । भारतीय राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग (एनएचआरसी) ले मोटर वाहन ऐन, १९९८ लाई संशोधन गरी प्रत्येक चालक, सह(चालकको लागि न्यूनत्तम भारु १९ लाखको व्यक्तिगत दुर्घटना बीमा अनिवार्य गर्नको लागि प्रस्ताव गरेको छ। व्यवसायीक ट्रक चालकहरूको मानव अधिकारको रक्षा गर्न केन्द्रीय सरकार, राज्य सरकारहरू र केन्द्र शासित प्रदेशहरू प्रशासनहरूलाई आयोगले यो निर्देशन जारी गरेको हो।
राष्ट्रको अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याए पनि ट्रक व्यवसाय खण्डित र असंगठित रहेकाले ट्रक चालकको हक अधिकारलाई पर्याप्त ध्यान नदिएको देखिएको राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले उल्लेख गरेको समाचार एजेन्सीको एएनआइले उल्लेख गरेको छ।
“धेरैजसो ट्रक चालकले सञ्चय कोष, निवृत्तिभरण, स्वास्थ्य बीमा, जीवन बीमा, उपदान लगायतका सामाजिक सुरक्षा सुविधा पाउँदैनन् र लामो समयसम्म काम गर्ने भएकाले पर्याप्त आराम र निद्राको अभाव, परिवारसँग लामो समयदेखि अनुपस्थिति, कम तलब, समयमा सफा र स्वस्थ खानाको अभाव, कानून प्रवर्तन एजेन्सीहरू र असामाजिक तत्वहरूबाट शोषणको निरन्तर धम्की र सडक दुर्घटनाको उच्च जोखिमले ट्रक चालकहरूलाई शारीरिक र मानसिक तनाव, लागूपदार्थको दुर्व्यसन र गैरजिम्मेवार यौन व्यवहारको शिकार बनाउँछ भन्ने आयोगको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
आयोगले अनुदानसहितको न्यूनतम बीमाशुल्क भुक्तानीमा ट्रक चालकको लागि जीवन र स्वास्थ्य बीमा प्रदान गर्ने सामूहिक बीमा योजना शुरु गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको छ।
ट्रक चालकहरूलाई सहज बनाउनको लागी आयोगले सुझाव दिएका अन्य उपायहरू समावेश छन्
सडक दुर्घटनामा घाइते भएका वा अशक्त भएका चालक, सहचालक र सहचालकलाई नगदरहित उपचार उपलब्ध गराउने ।
नियमित अन्तरालमा पार्किङ क्षेत्र, सुसज्जित शौचालयरशौचालयरवाश रुम, सफा स्वच्छ वातावरणमा उचित मूल्यमा खाना र पेय पदार्थ उपलब्ध गराउने रेष्टुरेन्टहरू, मेकानिक पसल, औषधि पसल, डाक्टरको क्लिनिक इत्यादि समावेशी विश्राम स्थलहरू र ले(बायहरू स्थापना र मर्मत गर्ने।
यी सुविधाहरु राष्ट्रिय राजमार्गहरू र राज्य राजमार्गहरू र अन्य प्रमुख जिल्ला सडकहरूमा प्रमुख स्थानहरूमा ४० किलोमिटर भन्दा बढी दूरीमा हुन नहुने, विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
सडक दुर्घटनाका पीडितलाई आपतकालीन सहायता पुर्याउन राजमार्गमा नियमित अन्तरालमा पूर्ण रूपमा सुसज्जित ट्रमा सेन्टरहरू स्थापना गर्ने।
सबै ट्रक चालक, सहचालक र सहचालकलाई सचेत गराउन र दर्ता गर्न विशेष अभियान सञ्चालन गर्ने ।
उच्च गति मापन गर्न र पत्ता लगाउन प्रत्येक ट्रकमा राजमार्गहरू र सवारी साधन स्थान गति मापन उपकरणहरूबाट नियमित अन्तरालहरूमा गति मापन क्यामेरा जडान गर्ने।
