काठमाडौं। पुराना जीवन बीमा कम्पनीको संस्थापकहरुले लगानीबाट प्रतिफल लिनको लागी संस्थापक शेयरको निश्चित हिस्सा साधारण शेयरमा रुपान्तर गरेका छन् । बीमा समितिबाट स्वीकृति लिएर नेपाल लाईफ इन्स्योरेन्स सहित पाँचवटा पुराना जीवन बीमकले कम्पनीको पूँजी संरचनामा संस्थापकको हिस्सा घटाएका हुन् ।
नेपाल लाईफ इन्स्योरेन्सले ६०ः४० को अनुपातमा रहेको शेयर संरचनालाई ५१ः४९ प्रतिशतमा झारेको छ । यसको अर्थ पहिले कूल चुक्ता पूँजीमध्ये ६० प्रतिशत संंस्थापक शेयरधनीको लगानी थियो भने बाँकी साधारण शेयरधनीको । अहिले नयाँ पूँजी संरचना अनुसार संस्थापकको शेयर लगानी ५१ प्रतिशतमा सीमित भएको छ । बाँकी ९ प्रतिशतवापतको शेयर संस्थापकबाट साधारण शेयरमा रुपान्तर गर्दा संस्थापकले दोश्रो बजारबाट मनग्ये आर्जन गर्ने अवसर पाए ।
नेपाल लाईफ इन्स्योरेन्समा चुक्ता पूँजीको झण्डै आधा हिस्सा सर्वसाधारणले लगानी गरे पनि संचालक समितिमा प्रतिनिधित्वमा झेल भएको छ । अझै पनि पुरानो शेयर संरचना बमोजिम नै संचालक समितिमा संस्थापकहरुकै बाहुल्यता रहेको छ । एकजना स्वतन्त्र संचालक सहित सात सदस्यीय संचालक समिति सदस्यमध्ये चारजना संस्थापक समूहको प्रतिनिधित्व गरेका छन् । संस्थापकहरुबाट गोविन्द लाल संघाई, कमलेश कुमार अग्रवाल, विवेक अग्रवाल र शक्ति कुमार गोल्यान रहेका छन् । सर्वसाधारण शेयरधनीको तर्फबाट बिमल प्रसाद ढकाल, कृष्ण राज लामिछाने र विज्ञ संचालकको रुपमा पारुल ढकाल रहेका छन् ।
शेयर संरचनामा भएको परिवर्तनसँगै सात सदस्यीय संचालक समितिमा संस्थापक र साधारण शेयरधनीको तर्फबाट संचालक समितिमा बराबर अर्थात् ३–३ जनाको प्रतिनिधित्व हुनुपर्छ ।
कुन कुन कम्पनीले गरेर शेयर संरचना परिवर्तनः
गुराँस लाईफ इन्स्योरेन्सको संस्थापकले पनि ७०ः३० को शेयर संरचना परिवर्तन गरेर ६०ः४० कायम गरेका छन् । गुराँस लाईफको पाँच सदस्यीय संचालक समितिमा साधारण शेयरधनीको तर्फबाट विशाल टाटेर मात्र प्रतिनिधित्व गरेका छन् । बाँकी चारजना संस्थापक शेयरधनी मात्र छन् । बीमा समितिले २०७८ असार १४ मा शेयर संरचना परिवर्तनको स्वीकृति दिएको थियो ।
एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स र प्राइम लाईफका संस्थापकले पनि ७०ः३० बाट अहिले ६०ः४० अनुपातमा शेयर संरचनामा परिवर्तन गरेका छन् । भारतीय संयुक्त लगानीको एलआइसी नेपालले ८०ः२० बाट ७०ः३० मा झारेको छ ।
यी बीमा कम्पनीको शेयर संरचनामा परिवर्तन गर्न इजाजत दिंदा नियामक निकाय बीमा समितिका उच्च पदाधिकारीले हाकाहाकी कमिशन मागेको चर्चा अझै पनि सेलाएको छैन । यी मध्ये केही जीवन बीमा कम्पनीको संस्थापक शेयर रुपान्तरणको लेनदेन(कन्भर्जन डिल) समितिका अध्यक्षको गृह नगरमै भएको सम्बद्ध श्रोतको दाबी छ ।
