काठमाडौं । अमेरिकाको न्युयोर्क सहरमा विज्ञानले एउटा चमत्कार गरेको छ। मिडटाउन म्यानहट्टनमा निर्माण भइरहेको गगनचुम्बी भवनले लाखौँ प्रयोग गरिएका सिसाका बोतललाई यसको संरचनात्मक समर्थनमा समावेश गरेको छ।
यो परियोजनाले सहरी फोहोरले कसरी ठूलो व्यावसायिक स्तरमा कार्बन–गहन निर्माण सामग्री प्रतिस्थापन गर्न सक्छ भनेर देखाउँछ। कामदारहरुले २७० पार्क एभिन्युमा रहेको जेपीमोर्गान चेसको नयाँ ६० तले मुख्यालयको जग र भुइँ स्ल्याबहरुमा कुचिएको रिसाइकल गरिएको सिसा भएको विशेष कंक्रिट प्रयोग गरेका छन्।
परम्परागत पोर्टल्यान्ड सिमेन्टको ४० प्रतिशतलाई फ्याकिएका सिसा पोजोलानले प्रतिस्थापन गरेर यो परियोजनाले २ करोड ९० लाख फालिएका सिसाका बोतल ल्यान्डफिल जानबाट बचाएको छ। इन्जिनियरहरुका अनुसार यसले कंक्रिटलाई थप मजबुत बनाउनेछ। यो परिवर्तनले निर्माणका क्रममा ५हजार टनभन्दा बढी कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन बचत गरेको छ।
जेपीमोर्गान चेसको नयाँ मुख्यालयमा सिसाको बोतल प्रयोग
खबरअनुसार परम्परागत सिमेन्ट उत्पादनले ऊर्जा–गहन भट्टीहरु प्रयोग गर्दछ। जसले ठूलो मात्रामा हरितगृह ग्यास उत्सर्जन गर्दछ। यसले कंक्रिटलाई विश्वव्यापी रुपमा औद्योगिक उत्सर्जनको प्रमुख स्रोतहरुमध्ये एक बनाउँछ। कंक्रिट प्रोडक्ट्स पत्रिकाको प्राविधिक रिपोर्टअनुसार यस परियोजनाले २२ लाख वर्गफुटको टावरमा प्रशोधित सिसा मिश्रण प्रयोग गर्यो। जसले वातावरणीय लक्ष्य पूरा गर्दछ र कडा संरचनात्मक कार्यसम्पादन आवश्यकताहरु पनि पूरा गर्दछ।
सिमेन्टको सट्टा सिसाको पाउडर प्रयोग
कनेक्टिकटमा आधारित कम्पनी अर्बन माइनिङ इन्डस्ट्रिजले पोजोटिभ नामक क्रस सिसा उत्पादन गर्दछ। जसले एकैसाथ दुई वातावरणीय समस्या समाधान गर्दछ। निर्माण कम्पनीहरुले कम–कार्बन निर्माण सामग्रीहरु खोजिरहेका छन्। जब कि उत्तर अमेरिकाभरि रिसाइक्लिङ कार्यक्रमहरु प्रायः फरक–फरक रङका सिसाका बोतलहरु प्रशोधन गर्न संघर्ष गर्छन्।
प्रायः प्रयोग गरिएका सिसा बोतल ल्यान्डफिलहरुमा फालिन्छन्। अर्बन माइनिङले स्थानीय फोहोरबाट प्रयोग गरिएका बोतलहरु संकलन गर्दछ र कुनै पनि रसायन वा पानीको प्रयोग नगरी ड्राई मिलिङ प्रणाली प्रयोग गरेर प्रशोधन गर्दछ। यो प्रविधिले सिसालाई खतरनाक क्रिस्टलीय सिलिका नभएको राम्रो पाउडरमा पिस्छ।
२.९ करोड रिसाइकल गरिएका सिसा बोतल प्रयोग गरेर बनाइएको मुख्यालय
जब यो पाउडर मिश्रित कंक्रिटमा थपिन्छ तब पिसिएको सिसामा प्रतिक्रियाशील सिलिका क्याल्सियम हाइड्रोक्साइड (सिमेन्ट हाइड्रेसनको हल्का उपउत्पादन) सँग प्रतिक्रिया गर्दछ। यो रासायनिक प्रतिक्रियाले यसलाई घना क्याल्सियम–सिलिकेट–हाइड्रेटमा रुपान्तरण गर्दछ र मुख्य यौगिकले कंक्रिटलाई यसको शक्ति दिन्छ।
स्ट्रक्चर म्यागजिनमा प्रकाशित इन्जिनियरिङ विश्लेषणले देखाएअनुसार सिसाको धुलो थप्दा कंक्रिटको बल र टिकाउपन अझ बढ्यो भने स्ल्याबमा फैलिने ओसिलोपनको मात्रा पनि घटेको छ। –एजेन्सी
