काठमाडौं । ल्याटिन अमेरिकी देश चिली खनिजहरुका लागि विश्वव्यापी रुपमा प्रसिद्ध छ। चिलीमा तामा र लिथियमको ठूलो भण्डार छ। विश्वको २४ प्रतिशत तामा चिलीमा पाइन्छ।
तामा अटाकामा मरुभूमिमा पाइन्छ। जुन ‘कपडाको पहाड’का लागि पनि विश्वव्यापी रुपमा परिचित छ। कपडाको यो पहाड यति ठूलो भएको छ कि यो अन्तरिक्षबाट पनि देखिन थालेको छ।
विश्वभरबाट खेर गएका पुराना कपडा पृथ्वीको सबैभन्दा सुक्खा ठाउँमध्ये एक अटाकामा मरुभूमिमा पुग्छ। अहिलेसम्म ६० हजार टन फोहोर कपडा त्यहाँ पुगेको छ।
विश्वभर कपडाको प्रवृत्ति द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको छ। फलस्वरुप विश्वभर कपडाको फोहोर बढिरहेको छ। धेरै चिनियाँ कम्पनीले धेरै कम मूल्यमा कपडा बेचिरहेका छन्। जसले संकटलाई अझ बढाइरहेको छ।
अब यो फोहोर उत्तरी चिलीको अल्टो होस्पिसियो सहरमा पुगिरहेको छ। जसले सम्पूर्ण मरुभूमिको परिदृश्य परिवर्तन गरिरहेको छ। यस कपडाको धेरैजसो अन्तर्राष्ट्रिय सेकेन्ड ह्यान्ड व्यापारमार्फत पुगिरहेको छ। ती कपडा या त बेच्न सकिएनन् या फ्याँकिए।
अब ती कपडा अटाकामा मरुभूमिमा पुग्दैछ र यहाँको कपडाको पहाड हरेक वर्ष आकारमा बढ्दै गइरहेको छ। अत्यधिक उत्पादन र कपडाको अत्यधिक खपतले वातावरणीय संकट पनि सिर्जना गरेको छ।
अटाकामामा रहेको ६० हजार टन कपडाको पहाडमा ज्याकेट, जुत्ता, बालबालिकाका कपडा र आफ्नो ट्याग हराएका कपडा पनि समावेश छन्। अब यो कपडाको पहाडको कथित स्याटेलाइट तस्बिर देखा परेको छ, जसले यो विशाल संकटको हद प्रकट गर्दछ।
अटाकामा मरुभूमिमा कपडा कसरी पुग्दैछ ?
चिली अब प्रयोग गरिएको कपडाका लागि विश्वको सबैभन्दा ठूलो प्रवेश विन्दु बनेको छ। प्रत्येक वर्ष ६० हजार टन सेकेन्ड ह्यान्ड कपडा चिलीको उत्तरी बन्दरगाह इक्विक हुँदै चिलीमा आइपुग्छ। जुन युरोप, अमेरिका, क्यानडा र धेरै एसियाली देशबाट आउँछ। सहरको स्वतन्त्र व्यापार क्षेत्रले विश्वभरबाट सामानहरु आयात गर्दछ। व्यापारीहरुले ती कपडाको निरीक्षण गर्छन् र तिनीहरुलाई सेकेन्ड ह्यान्ड कपडाको माग भएको देशहरुमा बेच्छन्। यो सम्पूर्ण प्रक्रियाले चिलीमा हजारौँ मानिसलाई रोजगारी प्रदान गर्दछ र प्रयोग गर्न तयार खरिदकर्ता प्रदान गर्दछ।
विज्ञहरुका अनुसार जब कपडा बेच्न सकिँदैन तब समस्याहरु उत्पन्न हुन्छन्। यसबाहेक कम गुणस्तरका सामग्री र पुराना कपडाले समस्यालाई बढाउँछन्। यी कपडाको उचित व्यवस्थापनको सट्टा तिनीहरुलाई अटाकामा मरुभूमिमा पठाइन्छ। फलस्वरुप अटाकामामा कपडाको पहाड हरेक वर्ष आकारमा बढ्दै गइरहेको छ।
अब अल्टो होस्पिसियो वरपर प्रयोग गरिएका कपडाको ठूलो भण्डार छ। स्याटेलाइट तस्बिरहरुले यस संकटको हद प्रकट गर्दछ। वातावरणविद्हरुले चिली र विश्वभरका देशहरुलाई यसबारे चेतावनी दिएका छन्।
मरुभूमिमा रहेको कपडाको पहाडलाई के हुनेछ ?
विज्ञहरुका अनुसार ती धेरैजसो कपडा कपास वा ऊनजस्ता प्राकृतिक फाइबरबाट बनेका छैनन्। आधुनिक कपडा पलिएस्टर र पेट्रोलियमबाट प्राप्त अन्य सिन्थेटिक सामग्रीबाट बनाइन्छ। त्यसरी फल्दा ती कपडा दशकौँसम्म वातावरणमा रहन सक्छन्। हावाले ती कपडालाई मरुभूमिभरि फैलाउन सक्छ। सूर्यको प्रकाशमा पर्दा तिनीहरु साना कणहरुमा टुक्रिन्छन्।
ती कपडा जलाउँदा फरक समस्या हुन सक्छ। यसले विषाक्त धुँवा उत्पादन गर्न सक्छ। जुन स्थानीय बासिन्दाहरुका लागि हानिकारक हुन सक्छ। अटाकामा मरुभूमिमा धेरै कम वर्षा हुन्छ। जसले गर्दा ती कपडा लामो समयसम्म त्यहाँ रहन्छन् भन्ने कुरा सुनिश्चित हुन्छ। –एजेन्सी
