काठमाडौं। जंगलमा लागेको डढेलो फैलिएको आगोले अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित लस एन्जलस सहरलाई खरानीको थुप्रोमा परिणत गरेको छ। डढेलोका कारण सर्वसाधारणका घर तथा व्यवसाय मात्र जलेका छैनन्, घर बीमा बजार पनि नराम्ररी ध्वस्त भएको छ। जब हामी बीमा पोलिसी लिन्छौँ तब कुनै पनि नोक्सानी भएमा बीमा कम्पनीले क्षतिपूर्ति दिनेछ भन्ने अपेक्षा हुन्छ। तर, लस एन्जलसमा घर जलेका मानिसहरुले बीमा कम्पनीहरुबाट सहयोग पाएको देखिँदैन।
क्यालिफोर्नियामा डढेलोको जोखिम लगातार बढेको छ। घर बीमा कम्पनीहरुले यसलाई पहिले नै पहिचान गरिसकेका थिए। त्यसैले बीमा कम्पनीहरु विस्तारै त्यो ठाउँबाट बाहिर जान थाले। यसकारण लस एन्जलससहित सम्पूर्ण क्यालिफोर्नियामा बीमा संकट उत्पन्न भएको छ। जसका घरहरु भर्खरै खरानीमा परेका छन्, उनीहरुको पीडामा मल्हम लगाउने कोही देखिँदैन।
बीमा कम्पनीहरुले बन्द गरे पोलिसी बिक्री
सन् २०२३ मा क्यालिफोर्निया राज्यका ठूला बीमा कम्पनीमध्ये ७ वटाले नयाँ घर बीमा पोलिसीहरु जारी गर्न रोकेका थिए। धेरै कम पोलिसीहरु जारी गरेका थिए। स्टेट फार्म क्यालिफोर्नियामा ठूला बीमा कम्पनीमध्ये एउटा हो। यसले लस एन्जलसमा ठूलो डढेलो हुनुभन्दा केही महिनाअघि ७२ हजार घर र अपार्टमेन्टको कभरेज समाप्त गर्यो। यो कभरेज गत वर्ष नै बन्द गरिएको थियो।
५७ अर्ब डलर स्वाहा
स्टेट फार्मका प्रवक्ताले कम्पनीले गत गर्मीयाममा प्यासिफिक प्यालिसेड्स क्षेत्रमा सयौँ घरको पोलिसी रद्द गरेको पुष्टि गरे। यो त्यही क्षेत्र हो जुन अहिले जंगलमा लागेको भीषण डढेलोसँग लडिरहेको छ।
द गार्डियनको रिपोर्टका अनुसार क्यालिफोर्नियामा डढेलोबाट करिब ५७ अर्ब डलरको क्षति भइसकेको छ। प्यासिफिक प्यालिसेड्स डढेलोबाट भएको क्षतिको बीमा कभरबाट क्षतिपूर्ति गर्नुपर्ने रकमको प्रारम्भिक अनुमान करिब १० अर्ब डलर रहेको एउटा प्रतिवेदनले जनाएको छ।
सान फ्रान्सिस्को क्रोनिकलको विश्लेषणका अनुसार यस क्षेत्रमा बारम्बार र तीव्र डढेलो लाग्ने गरेकोले १ लाखभन्दा बढी क्यालिफोर्नियावासी सन् २०१९ यता बीमाबाट हटाइएका छन्।
सरकारी स्किमबाट पनि छैन फाइदा
लस एन्जलसका घरधनीहरुले सरकारको बीमा कार्यक्रममा भर पर्नुपर्ने हुन सक्छ। यो उनीहरुका लागि प्रत्यक्ष घाटा साबित हुन सक्छ। किनकि आपतकालीन राज्य बीमा कार्यक्रम महँगो मात्र होइन ३० लाख डलरसम्म मात्र भुक्तानी गर्दछ। यो साता भत्किएका धेरै घरको मूल्यभन्दा यो रकम निकै कम हो।
अर्को समस्या यो हो कि बीमा कम्पनीहरुले डढेलो प्रभावित क्षेत्रमा बीमा गरे पनि यसको प्रिमियम निकै महँगो हुन्छ। बीमा कम्पनीहरुसँग प्रिमियमको रकम महँगो बनाउने मात्र विकल्प छ। तर, जंगलमा लागेको डढेलोेले हलिउडको घर पूरै जलेको देखेर यो कदम चाल्ने सम्भावना कम छ।
समग्रमा क्यालिफोर्नियामा बीमा क्षेत्रको अवस्था धेरै खराब छ र डढेलोमा आफ्नो घर गुमाएका मानिसले परिणाम भोगिरहेका छन्।
लस एन्जलसवासीका लागि कठिन घडी
लस एन्जलसका घर मालिकहरुले दाबी पैसा प्राप्त गर्नका लागि महिनौँको कागजी कार्य पूरा गर्नुपर्ने हुन सक्छ। यसबाहेक अन्तिम स्थायित्व रकम निर्धारण गर्न पनि धेरै कठिनाइको सामना गर्नुपर्नेछ। बीमा कम्पनीको अनिच्छुकताका कारण त्यहाँका जनताले अन्य कानुनी उपचारमा पनि जान बाध्य हुन सक्छन्। –एजेन्सी
