काठमाण्डौ। भारतीय शेयर बजार नियामक बोर्ड सेबीले म्युचुअल फन्डसम्बन्धी नियम परिवर्तन गर्ने निर्णय गरेको छ। यसअन्तर्गत सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनी (एएमसी) ले शेयरमा फ्रन्ट रनिङ र जालसाजीपूर्ण लेनदेनलगायत सम्भावित बजार दुरुपयोग पहिचान गर्न र रोक्नका लागि संस्थागत संयन्त्र स्थापना गर्नुपर्नेछ।
सेबीको बोर्ड बैठकपछि जारी गरेको विज्ञप्तिमा यस संयन्त्रमा फ्रन्ट रनिङ, इन्साइडर ट्रेडिङ र संवेदनशील सूचनाको दुरुपयोगलगायत विशिष्ट किसिमका दुराचारको पहिचान, अनुगमन र समाधान गर्ने उन्नत अनुगमन प्रणाली, आन्तरिक नियन्त्रण प्रक्रिया र प्रक्रिया समावेश हुने जनाइएको छ। यसका साथै उद्यम पुँजी कोषलाई वैकल्पिक लगानी कोषमा स्थानान्तरण गर्ने सुविधा दिने प्रस्ताव पनि बोर्डले स्वीकृत गरेको छ।
यसैगरी आरबीआईले वित्तीय क्षेत्रका लागि परिचालन जोखिम व्यवस्थापनको सन्दर्भमा एक संशोधित मार्गदर्शन नोट जारी गरेको छ। अब गैरबैंकिङ वित्तीय कम्पनी (एनबीएफसी) लाई पनि यसको दायरामा ल्याइएको छ।
सेबीका अनुसार संस्थागत संयन्त्रले एएमसी कर्मचारी, डिलर, स्टक ब्रोकर वा अन्य सम्बन्धित निकायद्वारा सम्भावित गल्ती पत्ता लगाउन र रिपोर्ट गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसमा विशेष प्रकारका त्रुटि पहिचान गर्न, निगरानी गर्न र सम्बोधन गर्न उन्नत निगरानी प्रणाली, आन्तरिक नियन्त्रण प्रक्रिया र वृद्धि प्रक्रिया समावेश हुनुपर्छ।
एएमसीसँग सम्बन्धित गल्तीमा फ्रन्ट रनिङ, भित्री व्यापार र संवेदनशील जानकारीको दुरुपयोग समावेश छ। जब ब्रोकर वा लगानीकर्ता गोप्य जानकारीका आधारमा कुनै व्यवसायमा संलग्न हुन्छन्, त्यसलाई ‘फ्रन्ट रनिङ’ भनिन्छ। यो सम्पत्तिको मूल्यलाई असर गर्ने संवेदनशील जानकारी हो।
एक्सिस एएमसी र लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेसन अफ इन्डिया (एलआईसी) सँग सम्बन्धित दुई ’फ्रन्ट–रनिङ’ मामिलामा सेबीद्वारा जारी गरिएको आदेशको बीचमा यो निर्णय आएको हो। –एजेन्सी
