काठमाडौं । यस वर्षको जुलाईदेखि सेप्टेम्बरसम्मको त्रैमासिकको अन्त्यमा बंगलादेशी बैंकहरुमा निष्क्रिय कर्जाको दर दक्षिण एसियाली देशहरमध्ये सबैभन्दा उच्च बिन्दुमा पुगेछ। बंगलादेशको वाणिज्य बैंकले प्रवाह गरेको कुल कर्जाको करिब १७ प्रतिशत अहिले खराब कर्जामा परिणत भएको छ।
गत सेप्टेम्बर मसान्तमा बंगलादेशी बैंकहरुमा खराब कर्जा २ लाख ८४ हजार ९७७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। तीन महिनामा बैंकिङ प्रणालीमा खराब कर्जा ७३ हजार ५ सय ८६ करोड रुपैयाँले बढेको छ। उक्त ऋणको केही अंश गुमनाम रुपमा लिएको आरोप छ। अवामी लिगको सरकार ढलेपछि खराब कर्जाको वास्तविक तस्बिर बाहिर आउन थालेको छ र आगामी दिनमा थप ऋण खराब कर्जाका रुपमा पहिचान हुने अपेक्षा गरिएको छ।
दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरुमध्ये भारतमा सबैभन्दा कम निष्क्रिय ऋण छ। जुलाइको अन्त्यमा भारतको कुल निष्क्रिय कर्जा कुल कर्जाको २.८ प्रतिशत रहेको छ। सन् २०१० मा भारतको निष्क्रिय कर्जा १० प्रतिशत थियो। जुन अहिले ३ प्रतिशतभन्दा तल झरेको छ। त्यसपछि नेपाल सबैभन्दा कम चुक्ता कर्जाको अनुपातमा रहेको छ। जुलाई त्रैमासिकको अन्त्यमा देशको निष्क्रिय कर्जा कुल कर्जाको ३.८ प्रतिशत रहेको थियो। यो दर अहिलेसम्मकै उच्च हो।
दक्षिण एसियामा सबैभन्दा बढी समस्यामा परेका दुई देश पाकिस्तान र श्रीलंका हुन्। कंगाल भएपछि श्रीलंकाले अहिले आफ्नो ऋणको पुनर्संरचना गरिरहेको छ। पाकिस्तानले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) बाट धेरै पटक बेलआउट पनि लिएको छ। तर, यी दुई देशको पूर्वनिर्धारित दर पनि बंगलादेशभन्दा कम छ।
वर्षको दोस्रो त्रैमासिकको अन्त्यमा श्रीलंकाको निष्क्रिय कर्जा अनुपात १२.८ प्रतिशतमा झरेको छ। २०२३ को सोही अवधिमा देशको चुक्ता ऋण १३.३३ प्रतिशत थियो। अर्थात् एक वर्षमा देशको चुक्ता ऋण घटेको छ।
विश्व बैंकको प्रतिवेदनअनुसार बैंकिङ क्षेत्रमा खराब कर्जाको वृद्धि बंगलादेशको वित्तीय क्षेत्रको स्थायित्वका लागि जोखिमपूर्ण बन्दै गएको छ। यसले देशको उत्पादनशील क्षेत्रको वित्त पोषणमा बाधा पुर्याइरहेको छ। प्रतिवेदनमा विशेष गरी सरकारी स्वामित्वका बैंकहरको चुक्ता कर्जा उल्लेख छ। निजी क्षेत्रका बैंकहरुका सम्बन्धमा कतिपय संस्थालाई ऋण दिने गरेको बताइएको छ। तर, व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण निजी क्षेत्रलाई प्रभावकारी रुपमा ऋण दिन सकेका छैनन्।
विश्व बैंकको प्रतिवेदनअनुसार निजी क्षेत्रतर्फको ऋण प्रवाह १ प्रतिशतले बढेमा प्रतिव्यक्ति जीडीपी वृद्धिदर ०.१३ प्रतिशतले बढ्छ। लगानी बढ्यो भने जनताको जीवनस्तरमा सुधार हुन्छ। देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को अनुपातमा हुने लगानी घट्दै गएको कर्जा बढ्दै गएको छ।
सन् २०११ मा बंगलादेशको निष्क्रिय ऋण दर कुल ऋणको १.९ प्रतिशत थियो। अर्को वर्ष यो बढेर ६.७ प्रतिशत पुगेको छ। सन् २०१८ मा यो बढेर ९.९ प्रतिशत पुगेको छ। स्रोतः प्रथमआलो
