काठमाडौं । पुनर्बीमा बीमा कम्पनी पनि बीमा हो । यो व्यक्ति, पशुधन, व्यापार, सम्पत्ति, कार, घरको बीमा, केही वित्तीय जोखिम बीमा कम्पनीहरू अर्को बीमा कम्पनी, पुनर्बीमाकर्ता हस्तान्तरण प्रणाली हो। जब बीमा कम्पनीले बीमालेख जारी राख्छ, तब आफैं हुनेछस् बीमालेखमा तोक ग्रन्थ मापदण्डहरू भित्र कुनै पनि दुर्घटनाको लागत लागतको लागि सक्रियता लिन्छ।
कानून अनुसार, एक बीमकले जारी राख्ने बीमालेखसँग सम्बन्धित सबै सम्भावित भविष्यका दाबीहरू ति सक्षम हुनेछन् सुनिश्चित गर्न पर्याप्त पूँजी आवश्यक छ। यो सुनिश्चितताले बिमितलाई सुरक्षाका प्रत्याभूति दिल। तर बीमकले ग्रहण गर्नका लागि व्यापारको मात्रालाई बाहिर निकाल्छ। यदि बीमाकले वित्तीय जाखिमको दायित्वत्वको कुनै अंश अर्को बीमकलाई हस्तान्तरण गर्नका लागि सम्भावित दाबीको लागि आफ्नो जिम्मेवारी पुरै हस्तान्तरण गर्न, वा अंशरूपमा दायित्व घटाउन सक्छ। परिणाम बीमा नियामकलाई आश्वस्तस्थ जाखिम बहनको आवश्यक न्यूनत्तम पूँजी घटाउन र बिमितका दाबी तिर्न वित्तीय रूपमा सक्षम पनि बन्न।
प्रारम्भिक प्रकार बीमालेख जारी कम्पनीलाई प्राथमिक बीमक भनिन्छ। प्राथमिक बीमकबाट दायित्व स्वीकार्ने कम्पनीलाई पुनर्बीमक भनिन्छ। प्राथमिक बीमा कम्पनीले पुनर्बिमकलाई हस्तान्तरण गरेको व्यवसाय भनिन्छ।
पुनर्बीमाका प्रकार
पुनर्बीमालाई आधारभूतरुपमा सन्धि पुनर्बीमा र संकायात्मक पुनर्बीमा गरी दुई वर्गमा छुट्याइएको हुन्छ । सन्धिहरू अन्तर्गत बीमालेखका विस्तृत समूहहरू समावेश गरिएको हुन्छ । जस्तै सबै प्राथमिक बीमकले स्वीकारेको सबैखाले जोखिमहरुको एउटा निश्चित सीमाभन्दा माथिको सबै जोखिमहरु स्वत पुनर्बीमक कम्पनीमा हस्तान्तरण हुने सम्झौता रहेको हुन्छ।
संकायात्मक पूनर्बीमा * विशेष व्यक्ति, उच्च मूल्य वा खतरनाक जोखिमहरू समावेश गर्दछ, उदाहरण अस्पताल, हवाई सेवा जुन कुनै सन्धि पूनर्बीमाले स्वीकार स्वीकार गर्दैन।
सन्धि पूनर्बीमा अन्तर्गत एउटा निश्चित अवधि, सामान्यतया एक वर्षको लागी, हस्ताक्षर गरि सकेपछि,शर्तहरु तय भइसकेपछि, ती शर्त भित्र रहेर प्रामथिमक बीमकले जारी गर्ने सबै बीमालेखहरु विभिन्न समूह र बीमा जोखिमहरु स्वत समावेश गरिएको हुन्छ ।
संकायात्मक पूनर्बीमा सम्झौतामा, पूनर्बीमकले जोखिम स्वीकार्नु अघि एक एक जोखिमूको जोिखमांकन गरेर, प्राथमिक बीमा कम्पनीले बीमा प्रस्ताव स्वीकार गर्ने प्रकृया सरह नै जोखिम स्वीकार्छ । यसबाहेक, पूनर्बीमकले पूनर्बीमाको सुरक्षा छाता खोज्ने प्राथमिक बीमकको नियत, पृष्ठभूमी र व्यवस्थापनको सक्षमतालाई पनि विचार गरेको हुन्छ । यस प्रकारको पूनर्बीमालाई संकायात्मक फ्याकल्टेटिभ भनिन्छ भने पूनर्बीमकको संधि पूनर्बीमामा प्रस्तावित कुनै पनि बीमालेखको कुनै पनि अंश स्वीकार गरिएको हुन्छ ।
सन्धि र संकायात्मक पूनर्बीमा व्यवस्थाहरू दुई बीमकहरू बीच घाटा बाँडफाडको आधारमा प्रो रेटा(आनुपातिक) वाअतिरिक्त(नोक्सान (गैरआनुपात) आधारमा आधारमा संरचित गर्न सकिन्छ।समानुपातिकमा, प्रायजसो सम्पत्ति जोखिम लागू हुन्छ, पूनर्बीमक र प्राथमिक बीमकले बीमितबाट प्राप्त बीमाशुल्क र सम्भावित नोक्सानी साझारुपमा साझेदारी गर्ने सहमति हुन्छ।
हानि सम्झौताको अतिरिक्तमा, प्राथमिक कम्पनीले घाटाको लागि निश्चित रकम दायित्व कायम राख्छ (जसलाई सिडिङ कम्पनीको रिटेन्सन भनिन्छ) र त्यो रकमभन्दा अतिरिक्त जोखिम बहनको लागि पूनर्बीमकर्तालाई पूनर्बीमा शुल्क तिर्छ। अधिक हानि सम्झौतामाधेरै बीमितलाई असर गर्ने विनाशकारी आँधी जस्ता घटनाहरूमा वा प्राथमिक बीमकको एक निश्चित रकम सीमाभन्दा अतिरिक्त हुन जाने वित्तीय दायीत्व, प्रति बीमालेख वा प्रति वर्षको कुल संचित नोक्सानीको आधारमा दायीत्व बाँडफाँड हुन्छ।
