काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले चीन विरुद्धको व्यापार प्रतिबन्धले विश्वव्यापी र अमेरिकी अर्थतन्त्र दुबैलाई नकारात्मक असर पार्ने चेतावनी दिएको छ।
संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको वार्षिक परामर्शपछि जुन २७ मा जारी मुद्रा कोषद्वारा जारी विज्ञप्तिमा कोषले अमेरिकी वित्तीय घाटा कुल घरेलु उत्पादन (जीडीपी) मा सार्वजनिक ऋणको अनुपातमा निरन्तर वृद्धि गराउनको लागि पर्याप्त मात्रामा रहेको उल्लेख गरेको छ।
कोषले लेखेको छ, “व्यापार प्रतिबन्धको निरन्तर विस्तार र २०२३ मा ठूला बैंकहरू डुबेकाले उजागर गरेका कमजोरीहरूलाई सम्बोधन गर्न अपर्याप्त प्रगतिका कारण नकारात्मक जोखिमहरू निम्त्याउँछ।”
व्यापार नीतिको सन्दर्भमा, कोषले भनेको छ, “अमेरिकाले आफ्ना प्रमुख व्यापारिक साझेदारसँग सकृयरूपमा संलग्न हुनुपर्दछ।” कोषले विश्वव्यापी व्यापार र लगानी प्रणालीलाई कमजोर बनाउने अनुचित व्यापार अभ्यास, आपूर्ति शृङ्खलाका त्रुटीहरू र राष्ट्रिय सुरक्षामा चिन्ता जस्ता मुद्दाहरूमा आपसी समझदारीमा समाधान खोज्न सुझाव समेत दिएको छ।
आईएमएफले व्यापार र लगानी प्रवाहलाई विकृत गर्नका लागि कर र गैर कर अवरोधहरूको आलोचना गर्दै यो अमेरिकी आर्थिक वृद्धिको लागि हानिकारक रहेको उल्लेख गरेको छ।
यसैबीच, रोयटर्सका अनुसार, कोषका प्रबन्ध निर्देशक क्रिस्टालिना जर्जिएभाले पत्रकार सम्मेलनमा अमेरिकी मुद्रास्फीति सन् २०२५ को मध्यमा फेडरल रिजर्भ (फेड) को २ प्रतिशतको लक्ष्य स्तरमा झर्ने भविष्यवाणी समेत गरेकी छिन् ।
यस्तो छ अमेरिकी अर्थव्यवस्थाको अवस्थाः
अमेरिका अब विश्वको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक शक्ति वा विश्वव्यापी वृद्धिको प्राथमिक इन्जिन रहेन। विगत ४ दशकमा चीनको असाधारण आर्थिक वृद्धि, औसत दरमा अमेरिकाको चार गुणा (पछिल्लो दशकमा तीन गुणा) ले विश्वको शक्ति सन्तुलनमा आमूल परिवर्तन गरेको छ।
विभिन्न देशहरूमा जीडीपी (आईएमएफ, सीआईए र अन्य धेरैले सिफारिस गरेको) तुलना गर्नको लागि सबैभन्दा यथार्थपरक मेट्रिक क्रय शक्ति समानता हो।
यस आधारमा चिनियाँ अर्थतन्त्र पहिले नै अमेरिकाको भन्दा झण्डै १९ प्रतिशत (आईएमएफको तथ्यांक) ठूलो छ। यसबाहेक चीनको अनौपचारिक अर्थतन्त्र संयुक्त राज्य अमेरिकाको भन्दा उल्लेखनीय रूपमा ठूलो छ (यूएसको लागि ७% को तुलनामा गार्हस्थ उत्पादनको लगभग १३%) । चीनले आफ्नो राष्ट्रिय खाताहरूमा ८ वर्ष पुरानो आधार वर्ष प्रयोग गर्दछ; जसको आधारमा यो सम्भव छ कि चीनको गार्हस्थ उत्पादन हाल अमेरिकाको भन्दा ३३% ठूलो छ।
चीनले सन् २०३२ सम्ममा अमेरिकाको भन्दा झण्डै दोब्बर कुल गार्हस्थ उत्पादनको अवस्थामा पुग्ने सम्भावना देखिन्छ।
