काठमाडौं । चीनमा सुपर स्पिड ट्रेनको निर्माण कार्य सुरु भएको छ। यसलाई इन्जिनियरिङको अनौठो उदाहरण भनिएको छ।
चीनमा बन्न लागेको यो ट्रेनको गति विमानको गतिभन्दा तेज हुनेछ। यसका लागि चाइना रेलवेले यात्रुहरुलाई तीव्र गतिमा गन्तव्यमा पुर्याउन म्याग्नेटिक लेभिटेसन (म्याग्लेभ) प्रविधि प्रयोग गर्नेछ। चुम्बकीय उत्सर्जनलाई म्याग्लेभको नामले पनि चिनिन्छ। रिपोर्टका अनुसार ट्रेनको गति १ हजार किलोमिटर प्रतिघन्टा हुनेछ।
चीनमा हाई–स्पिड ट्रेनहरु हाल ३५० किलोमिटर प्रतिघन्टाको गतिमा चल्छन् र लामो सुरुङहरुमा पनि फाइभजी कनेक्टिविटी प्रदान गर्छन्। नयाँ डिजाइनमा रेलमा चुम्बकहरुले पाइपको छेउमा रहेको धातुसँग सम्पर्क गरेर रेललाई माथि उठाएर अगाडि बढाउँछ। यो नयाँ डिजाइनले यात्रुहरुलाई हालको गतिबाट ६५० किलोमिटरको उच्च गतिमा यात्रा गर्न सक्नेछ।
चीनको म्याग्लेभ ट्रेनमा अचम्मको प्रविधि
यहाँ यो बुझ्न महत्त्वपूर्ण छ कि लामो दूरीको यात्री विमानहरुको औसत गति लगभग ८५०–९०० किलोमिटर प्रतिघन्टा हुन्छ। चुम्बकीय लेभिटेसन (म्याग्लेभ) टेक्नोलोजीले चुम्बकीय क्षेत्र बलियो बनाउन भ्याकुम पाइपहरुमा सुपरकन्डक्टिङ म्याग्नेटहरु प्रयोग गर्दछ। यो प्रविधिले परम्परागत प्रणालीमा हुने घर्षणलाई हटाउँछ र हावामा तैरिरहेको बेला ट्रेन प्रभावकारी रुपमा चल्छ।
संघाईको एयरपोर्टलाई सहरको केन्द्रसँग जोड्न चीनमा पहिले नै म्याग्लेभ ट्रेन चलिरहेको छ। यो ट्रेनले ७ मिनेटमा ३० किलोमिटरको दूरी तय गर्छ।
रेल चलाउनका चुनौतीहरु के–के छन् ?
म्याग्लेभ ट्रेनका बारेमा विज्ञहरुका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती बेस स्टेसनहरु र फोनहरुबीच लगभग हाइपरसोनिक गतिमा सञ्चार कायम राख्नु हो। ट्रेनको गति परिवर्तन हुँदा सिग्नलको फ्रिक्वेन्सी पनि परिवर्तन हुन्छ। यसको आवश्यक डाटा स्थानान्तरण कायम राख्न आवश्यक संकेतहरु अवरुद्ध छन्। यसबाहेक भ्याकुम ट्युबमा आधार स्टेसन स्थापना गर्नु पनि गाह्रो काम हो। यदि कम्पनका कारण एन्टेना क्षति पुग्यो भने यसले उच्च गतिको रेललाई खतरामा पार्न सक्छ।
