काठमाडौं । कमजोर आपूर्ति शृंखला, भूराजनीतिक तनाव, मुद्रास्फीति र प्रविधिमा बढ्दो निर्भरताले अवरोधहरुको प्रभावलाई बढाइरहेका कारणले व्यापार अवरोध घाटा बढ्दै गएको छ।
यो जानकारी एलियान्ज कमर्सियलद्वारा प्रदान गरिएको हो। कम्पनीले सन् २०२१ र २०२५ बीच ७ हजार ८८८ व्यापार अवरोध बीमा दाबीहरुको विश्लेषण गरेको छ। जसको मूल्य लगभग ६.७४ अर्ब युरो थियो।
कम्पनीको विश्लेषणले पत्ता लगायो कि औसत व्यापार अवरोध दावी ८ लाख ५० हजार युरोभन्दा बढी थियो। जुन औसत सम्पत्ति क्षति दाबी (लगभग ५ लाख युरो) भन्दा लगभग ७० प्रतिशत बढी थियो। दाबीहरुको संख्या लगभग स्थिर रहँदा औसत दाबी मूल्य विगत २ वर्षमा वार्षिक ३० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ।
आगो र विस्फोटहरु व्यवसाय अवरोध घाटाको सबैभन्दा महँगो कारणहरु थिए। जसले विश्लेषण गरिएको कुल मूल्यको ४० प्रतिशतभन्दा बढी वा लगभग २.९ अर्ब डलरका लागि जिम्मेवार थियो। डाटासेटमा १० सबैभन्दा महँगो मानव–निर्मित व्यवसाय अवरोध घटनाहरुमध्ये ९ का लागि आगलागी जिम्मेवार थियो। जबकि प्राकृतिक प्रकोपहरुले कुल दाबी मूल्यको ३४ प्रतिशत र दाबीहरुको २६ प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए।
समग्रमा गैरप्राकृतिक प्रकोप घटनाहरुले दाबीहरुको ७४ प्रतिशत र कुल मूल्यको ६६ प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए। ‘व्यापार अवरोध र आपूर्ति शृंखला जोखिमहरु उच्च र अस्थिर रहन्छन्’, एलियान्ज कमर्सियलका सीईओ थोमस लिलेलुन्डले भने, ‘भौतिक क्षतिको मात्राले अब व्यापार अवरोधको अन्तिम लागत निर्धारण गर्दैन।’
एलियान्जका अनुसार रिकभरी समय पनि लामो हुँदै गइरहेको छ; आपूर्ति शृंखला ढिलाइ, श्रम अभाव, र अस्थिर सामग्री लागतले ठूला घटनापछि व्यवसायहरुलाई सामान्य सञ्चालन पुनः सुरु गर्न लामो समय लिइरहेको छ। एकल–स्थान उत्पादन र विशेषज्ञ आपूर्तिकर्तामा निर्भरताले घाटालाई अझ बढाउन सक्छ; सेमिकन्डक्टर कारखानाहरुमा आगलागी विश्लेषणमा दुई सबैभन्दा महँगो गैरप्राकृतिक प्रकोप घटनाहरुमध्ये एक थियो।
एसियामा एलियान्ज कमर्सियल एसियाका सर्ट–टेल क्लेम्सका क्षेत्रीय प्रमुख चार्लोट फिल्डले भने, ‘एसियामा हामी बढ्दो रुपमा देखिरहेका छौँ कि व्यवसाय अवरोध घाटाको आकार प्रायः प्रारम्भिक घटनाले कम र संस्था कति चाँडो पुनः प्राप्ति गर्न सक्छ भन्ने आधारमा निर्धारण गरिन्छ।’
साइबर खतराका कारण व्यवसाय अवरोधको जोखिम पनि बढ्दै गएको छ; रेन्समवेयर, क्लाउड आउटेज, सफ्टवेयर विफलता र तेस्रो–पक्ष प्रविधि प्रदायकहरुसँग सम्बन्धित घटनाहरुले घाटामा योगदान पुर्याइरहेको छ। एलियान्जको प्रतिवेदनमा क्लाउड र सफ्टवेयर सेवाहरुले सन् २०२५ मा ४८ हजारभन्दा बढी आउटेज देखेको उल्लेख छ। ‘जसले डिजिटल आपूर्ति शृंखलामा कम्पनीहरुको बढ्दो निर्भरतालाई प्रतिविम्बित गर्दछ’, प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘आजको अन्तरसम्बन्धित अर्थतन्त्रमा, व्यापार अवरोध रोक्न अब व्यक्तिगत साइटहरुको सुरक्षा गर्नमा सीमित छैन।’
एलियान्ज कमर्सियलका व्यापार अवरोध समूह प्रमुख जोखिम परामर्श) अल्बर्टो बारानीले भने, ‘आगलागी सुरक्षा, प्राकृतिक प्रकोप लचिलोपन, साइबर तयारी र व्यापार निरन्तरता योजनामा लगानी गरेर घाटाको अवधि र गम्भीरता कम गर्न सकिन्छ।’ –एजेन्सी
