काठमाडौं । समय एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा प्रकोपबाट हुने प्रारम्भिक भौतिक क्षतिभन्दा व्यापार अवरोध, आपूर्ति शृंखला अवरोध र लामो पुनः प्राप्ति बीमा घाटाका ठूला कारणहरु बन्दै गइरहेका छन्।
टोकियो मरिन किलन ग्रुपका अनुसार २० वर्षपहिले ठूला बीमा दाबीहरु मुख्यतया भौतिक क्षति मर्मतसँग सम्बन्धित थिए। आज सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको सञ्चालन पुनः सुरु गर्नु हो। ‘व्यवसाय कति चाँडो पुनः प्राप्ति गर्न सक्छ र यसले अन्ततः घाटाको कुल लागत निर्धारण गर्दछ’, ग्रुपको एसियाका लागि दाबी प्रमुख सुगेन्द्रन रामासामीले अक्टोबरको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेका छन्।
प्रतिवेदनअनुसार भौतिक क्षति मर्मत भएको लामो समयपछि पनि व्यापार अवरोध, श्रम अभाव र आपूर्ति शृंखला ढिलाइले महत्वपूर्ण क्षति निम्त्याउन सक्छ। प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘व्यवसायहरु अब अन्तरसम्बन्धित प्राविधिक प्रणाली र आपूर्ति शृंखलाहरुमा बढ्दो रुपमा निर्भर छन्। यसले जोखिमहरु सिर्जना गर्दछ। जुन ठूलो अवरोध नभएसम्म पत्ता लगाउन सकिँदैन।’
जापानी बीमा कम्पनीले बारम्बार हुने प्रकोप, केन्द्रित उद्योग र अन्तरसम्बन्धित आपूर्ति शृंखलाहरुले विपद्सँग सम्बन्धित जोखिम र कुल क्षतिको मूल्यांकन गर्ने कार्यलाई अझ जटिल बनाइरहेको जनाएको छ। प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘थाइल्यान्डमा सन् २०११ को बाढीले स्थानीय प्रकोपले विश्वव्यापी उद्योगहरुलाई कसरी असर गर्न सक्छ भनेर देखाएको छ। विशेषगरी जब प्रमुख निर्माता र आपूर्तिकर्ताहरु एउटै स्थानमा केन्द्रित हुन्छन्।’
यो प्रवृत्ति प्राकृतिक प्रकोपहरुमा सीमित छैन। प्रतिवेदनमा सन् २०२४ मा क्राउड स्ट्राइक आउटेजलाई भौतिक क्षति बिना पनि धेरै उद्योग र देशहरुमा कसरी अवरोधहरु फैलिन सक्छन् भन्ने उदाहरणका रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
एलिन्जा एसईको ‘सन् २०२५ जोखिम ब्यारोमिटर’ प्रतिवेदनअनुसार व्यवसाय अवरोध एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूलो व्यापार जोखिम मानिन्छ। ‘व्यापार अवरोधहरुले कुल विपद् क्षतिको ७० प्रतिशतसम्मको हिस्सा ओगट्न सक्छ’, प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘जब कि आपूर्ति शृंखला अवरोधहरुले व्यवसायहरुलाई वार्षिक रुपमा औसत १८ करोड ४० लाख डलर खर्च गर्छ।’
ग्रुपले बीमा कम्पनीहरु र व्यवसायहरुलाई केवल भौतिक क्षतिमा मात्र सीमित नगरी अवरोधपछि कति चाँडो पुनः प्राप्ति गर्न सकिन्छ भनेर पनि मूल्यांकन गर्न सिफारिस गरेको छ। –एजेन्सी
