काठमाडौं । भारतीय अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमणले शुक्रबार प्रस्तुत गरेको आर्थिक सर्वेक्षणले जलवायू परिवर्तन र भूराजनीतिक अनिश्चितता जस्ता विकसित ग्राहक अपेक्षाहरू र उदीयमान जोखिमले बीमकका लागि महत्त्वपूर्ण चुनौतीहरू प्रस्तुत गरेको बताएको छ।
जलवायू परिवर्तनको उच्च जोखिममा रहेकाले नेपालको समग्र बीमा क्षेत्रका लागि पनि जलवायू परिवर्तनका कारण हुने विपद र भाैगोलिक अवस्थितिका कारण भूकम्पको उच्च जोखिम रहेको छ।
यसबाहेक, बीमा उद्योगले दुषित बिक्री, दाबी भुक्तानीमा ढिलासुस्ती, कृत्रिम बुद्धिमता, साइबर सुरक्षा, र तेस्रो-पक्ष अन्तरक्रियासँग सम्बन्धित चिन्ताहरूलाई सम्बोधन र व्यवस्थापन गर्नुपर्ने सुझाव आर्थिक सर्वेक्षणले दिएको एशियन इन्स्योरेन्स पोष्टले उल्लेख गरेको छ।
यसबाहेक, बढ्दो आयु र बढ्दो वृद्ध जनसंख्याले दीर्घायूसँग सम्बन्धित बीमाङ्कन जोखिमहरू निम्त्याउँछ र बढ्दो पेन्शन सुविधा अभावको खाडललाई उजागर गरेको छ।
गैर-वित्तीय जोखिमले परम्परागत वित्तीय जोखिमसँगै महत्त्व प्राप्त गरेको छ र प्रभावकारी जोखिम व्यवस्थापनको लागि जोखिम भोकको स्पष्ट र मात्रात्मक बुझाइ आवश्यक छ।
भारतीय जीवन बीमा बजारमा, जोखिम बहन र प्रतिफलको सुनिश्चितता गरिएका बचत प्रकृतीका बीमा योजनाहरूको बिक्रीमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखा परेको छ। यस्तो प्रकृतीको जीवन बीमालेखले ४० प्रतिशत भारतीय घरपरिवारलाई समेटेको छ। यसको मुख्य कारण सरकारी स्वामित्वको जीवन बीमक, एलआईसीको व्यापक सञ्जाल हो।
आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार, आगामी दुई दशकमा निर्जीवन बीमा क्षेत्रले आफ्नो बीमाशुल्क-गार्हस्थ (जीडीपी) अनुपात दोब्बर हुने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, यो विश्वव्यापी औसतभन्दा तल रहनेछ।
स्विस रि इन्स्टिच्युटले भारतको बीमा क्षेत्र ११.१ प्रतिशतको दरले बढ्ने र आगामी पाँच वर्ष (२०२४-२०२८) मा जी२० राष्ट्रहरूमध्ये सबैभन्दा छिटो बढ्दो बजार बन्ने अनुमान गरेको छ। विस्तारित मध्यम वर्ग, प्राविधिक प्रगति र सहयोगी नियामक उपायहरूले यो वृद्धिलाई अगाडि बढाउने सम्भावना छ।
परिवर्तनशील समष्टिगत आर्थिक वातावरण, जलवायू परिवर्तन, प्राविधिक प्रगति र विकसित ग्राहक प्राथमिकताले बीमा उद्योग भित्र प्रविधि, पूर्वाधार, व्यापार मोडेल र संगठनात्मक संस्कृतिमा रूपान्तरणलाई प्रेरित गरेको सर्वेक्षणले औंल्याएको छ।
