काठमाडौं । विश्वको पहिलो न्युक्लियर डायमन्ड ब्याट्री तयार छ। यो ब्याट्रीले हजारौँ वर्षसम्म कुनै पनि प्रकारको सानो इलेक्ट्रोनिक उपकरणलाई ऊर्जा प्रदान गर्न सक्छ। यो वैज्ञानिकहरुले हात पारे ठूलो सफलता पनि हो।
यस ब्याट्रीमा डायमन्डभित्र रेडियोधर्मी पदार्थ राखिएको छ । यो ब्याट्रीमा कार्बन–१४ नामक रेडियोधर्मी पदार्थ हुन्छ। जसको आधा आयु ५७३० वर्ष हुन्छ । यसको मतलब यदि उपकरण यति वर्षसम्म चल्न सक्छ भने यसले ऊर्जा प्राप्त गरिरहन्छ।
इंग्ल्यान्डको ब्रिस्टल विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरुले विश्वको पहिलो न्युक्लियर डायमन्ड ब्याट्री बनाएका छन्। रेडियोधर्मी पदार्थ र डायमन्ड मिलेर बिजुली उत्पादन गर्दछ। हालै वैज्ञानिकहरुले यसबारे जानकारी दिएका हुन्। यो ब्याट्री चलाउन कुनै पनि प्रकारको गति आवश्यक छैन। यसको मतलब क्वाइलभित्र म्याग्ने घुमाउन आवश्यक छैन।
यो कुनै पनि परम्परागत ब्याट्री वा पावर उत्पादन गर्ने उपकरण भन्दा धेरै गुणा राम्रो छ। यस ब्याट्रीभित्रको विकिरणका कारण इलेक्ट्रोनहरु छिटो घुम्छन्। जसका कारण विद्युत् उत्पादन हुन्छ। सौर्य ऊर्जाको लागि फोटोभोल्टिक कोशिकाहरु प्रयोग गर्ने तरिका यो हो। जसमा फोटानहरु बिजुलीमा परिणत हुन्छन्।
यी वैज्ञानिकहरुले यसअघि सन् २०१७ मा निकल–६३ प्रयोग गरी प्रोटोटाइप ब्याट्री बनाएका थिए । तर, नयाँ ब्याट्री कार्बन–१४ रेडियोएक्टिभ आइसोटोप र डायमन्डबाट बनेको छ । यो रेडियोधर्मी पदार्थ डायमन्डका बीचमा राखिएको छ। जसका कारण विद्युत उत्पादन हुन थाल्छ ।
कार्बन–१४ को विकिरण कम र छोटो दूरीमा हुने गरी प्रयोग भइरहेको छ । यो सजिलैसँग कुनै पनि ठोस पदार्थ मा अवशोषित हुन्छ। यसले विकिरणको जोखिम कम गर्छ। क्षति पनि कम हुन्छ। कार्बन–१४ लाई खाली हातले सीधै छुन सकिँदैन। न त निल्न सकिन्छ। यस्तो अवस्थामा यो घातक साबित हुन सक्छ।
ब्रिस्टल युनिभर्सिटीका वैज्ञानिक नील पोक्सले संसारको सबैभन्दा कडा पदार्थ डायमन्ड भएको बताएका छन् । यो ब्याट्रीका लागि डायमन्डभन्दा सुरक्षित अरु केही थिएन। कार्बन–१४ प्राकृतिक रुपमा उत्पादन गरिन्छ। यो पनि परमाणु संयन्त्र नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ।
साधारण क्षारीय एए ब्याट्रीको तौल २० ग्राम हुन्छ। यसभित्र प्रत्येक ग्राम वजनमा ७०० जुल्स बिजुली भण्डार गरिएको छ। तर, १ ग्राम न्युक्लियर डायमन्ड ब्याट्रीले हरेक दिन १५ जुल बिजुली दिन सक्छ। यस्तो यो कम देखिन्छ। तर, यदि एए ब्याट्री पूर्ण रुपमा प्रयोग गरियो भने यो एक दिनमा सकिन्छ। त्यहाँ कुनै डायमन्ड ब्याट्री हुने छैन।
कार्बन–१४ को आधा आयु ५७३० वर्ष हो। यसको मतलब यी वर्षहरुमा आफ्नो आधा शक्तिमात्र गुमाउनेछ। यदि भविष्यमा यो सामग्रीको शक्तिले अन्तरिक्ष यान बनाइयो भने यो हाम्रो सौर्यमण्डलको सबैभन्दा नजिकको छिमेकी अल्फा सेन्टौरीमा पुग्नेछ। जुन हामीबाट ४.४ प्रकाश वर्षको दूरीमा अवस्थित छ।
