काठमाडौं । अमेरिकामा घुसखोरीको आरोपमा घेरिएको अडानी समूहको समस्या बढ्दै गएको छ। शेख हसिना प्रधानमन्त्री हुँदा बंगलादेशमा अडानी समूहसँग भएको ऊर्जा सम्झौताको छानबिन गर्न एजेन्सी गठन गर्न सिफारिस गरिएको छ।
अन्तरिम सरकारले गठन गरेको समितिले यो निकाय गठन गर्न सिफारिस गरेको हो। यसका साथै शेख हसिनाको कार्यकालमा भएका अन्य ६ वटा ठूला ऊर्जा र ऊर्जा सम्झौताको पनि छानबिन गर्न माग गरिएको छ।
एक आधिकारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘ऊर्जा तथा खनिज स्रोत मन्त्रालयको समीक्षा समितिले सन् २००९ देखि २०२४ सम्मका विद्युत उत्पादन सम्झौताका सम्बन्धमा भएका सम्झौताहरुको छानबिन गर्न एजेन्सी नियुक्त गर्न सिफारिस गरेको छ।’
अन्तरिम सरकारका प्रमुख सल्लाहकार मोहम्मद युनुसको कार्यालयबाट जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘समीक्षा समितिले ७ वटा ठूला ऊर्जा तथा विद्युत आयोजनाको समीक्षा गरिरहेको छ।’ यसमा अडानी (गोड्डा) बीआईएफसीएल १२३४.४ मेगावाट कोल फायर्ड प्लान्ट पनि समावेश छ। अन्य ६ वटा सम्झौतामध्ये १३२० मेगावाटको कोइलाबाट चल्ने बिजुली प्लान्ट निर्माण गर्ने चिनियाँ कम्पनीसँग एउटा सम्झौता भएको छ।
समितिले धेरै प्रमाण संकलन गरेको पनि विज्ञप्तिमा भनिएको छ। ‘ती प्रमाणका आधारमा अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र प्रक्रियाबमोजिम सम्झौता खारेज वा पुनर्विचार गर्नुपर्छ’, विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘यसबाहेक अन्य धेरै ठेक्का छानबिन गर्न थप समय मागिएको छ।’
अडानी समूहको गोड्डा पावर प्लान्ट समूहको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय पावर प्लान्ट हो। यसमा झारखण्डको गोड्डामा १६०० मेगावाटको थर्मल पावर प्लान्ट स्थापना गरिएको थियो। जसका कारण बंगलादेश पावर डेभलपमेन्ट बोर्ड (बीपीडीबी) लाई प्रसारण लाइनबाट विद्युत् आपूर्ति भइरहेको छ। सन् २०१६ मा शेख हसिना सरकारसँग यस सम्बन्धमा सम्झौता भएको थियो।
अडानी पावर लिमिटेड (एपीएल)ले सन् २०२३ अप्रिल १० देखि आफ्नो पावर प्रोजेक्टमार्फत बंगलादेशमा बिजुली निर्यात गर्न थालेको थियो। सन् २०१७ मा कम्पनीले पावर पर्चेज एग्रिमेन्टअन्तर्गत गोड्डा पावर प्लान्टबाट बंगलादेशलाई २५ वर्षका लागि बिजुली आपूर्ति गर्ने सम्झौता गरेको थियो।
अडानी समूहले गत महिना बंगलादेश सरकारलाई ८० करोड डलरको विद्युत् आपूर्ति बिल बक्यौतापत्र पठाएको थियो। यसबारे बंगलादेश पावर डेभलपमेन्ट बोर्डले डलरको संकट हुँदाहुँदै पनि १५ करोड डलर भुक्तानी गरिसकेको जनाएको छ।
गोड्डा पावर प्लान्ट सुरु भएपछि गौतम अडानीले शेख हसिनासँगको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा शेअर गरेका छन्। त्यसपछि उनले लेखेका थिए, ‘१६०० मेगावाटको अल्ट्रा सुपर क्रिटिकल गोड्डा पावर प्लान्टको पूर्ण लोड सुरु र हस्तान्तरणमा बंगलादेशकी प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई भेट्न पाउँदा म सम्मानित छु। म भारत र बंगलादेशका समर्पित टोलीहरुलाई सलाम गर्छु, जसले कोभिडको सामना गरे पनि साढे ३ वर्षको रेकर्ड समयमा प्लान्ट सञ्चालनमा ल्याए।’
