काठमाडौं। चीनको सी जिनपिङ सरकारका सबै प्रयासका बाबजुद पनि युवामा विवाहको आकर्षण घट्दै गएको देखिन्छ। यस वर्षको पहिलो नौ महिना अर्थात् २०२४ मा चीनमा विवाह दर्तामा ठूलो गिरावट आएको छ।
चीनको नागरिक मामिला मन्त्रालयले पछिल्लो तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ। यसले सुस्त अर्थतन्त्र र जीवनयापनको बढ्दो खर्चका कारण युवाहरु विवाह गर्नबाट वञ्चित भएकाले मुलुकमा जन्मदर पनि निरन्तर घट्दै गएको देखाउँछ।
रोयटर्सको रिपोर्टका अनुसार यस वर्षको पहिलो तीन त्रैमासिकमा चीनमा करिब ४७ लाख जोडीले विवाहका लागि दर्ता गरेका छन्। यो गत वर्षको तुलनामा करिब साढे ९ लाख कम हो। सन् २०२३ को पहिलो नौ महिनामा ५६ लाखभन्दा बढी विवाह दर्ता भएका छन्। चीनमा जनसंख्या बढाउने नीतिमा जोड दिने सरकारका लागि युवाले विवाह नगर्नु समस्या बन्दै गएको छ।
चीनले हालै कानुनको मस्यौदा संशोधन गरेको छ। यसले विवाह दर्तालाई सजिलो बनाउनेछ भने सम्बन्धविच्छेदका लागि आवेदन दिन गाह्रो हुनेछ। तथ्यांकअनुसार सन् २०२४ को पहिलो ९ महिनामा १९ लाखभन्दा बढी सम्बन्धविच्छेदका आवेदन प्राप्त भएका छन्। यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६ हजारले मात्र कम हो।
चीनले यस वर्षको सुरुमा राष्ट्रव्यापी जन्मदरमा दोस्रो वार्षिक गिरावट रिपोर्ट गरेको छ। यसले सरकारले युवाहरुमा विवाह र सन्तान जन्माउने संस्कृतिलाई प्रवर्द्धन गर्न नयाँ योजनाहरु लागू गर्न प्रेरित गरेको छ। ता कि बच्चा जन्माउनका लागि अनुकूल वातावरण प्रवर्द्धन हो। तर, यी प्रयासहरु खासै सफल हुन सकेको देखिँदैन।
विवाह र सन्तान जन्माउने कुरा चिनियाँहरुमाझ बहसको विषय बनेको छ। विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनमा सुस्त आर्थिक वृद्धि, कम रोजगारीको सम्भावना र भविष्यको चिन्ताले धेरै युवा चिनियाँहरुलाई अविवाहित रहन वा विवाह ढिलाइ गर्ने छनौट गर्न अगुवाइ गरिरहेको छ।
चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले युवा–युवतीलाई परिवार हुर्काउन अपिल गरेका छन्। तर, उनको अपीलको कुनै प्रभाव देखिएको छैन।
