काठमाडौं । अबमात्र ५१ वर्षपछि चन्द्रमामा मानवबस्तीको विकास हुनेछ। सन् २०७५ सम्म त्यहाँ मानिसले सन्तान जन्माउन सक्नेछन्।
अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिकहरुको समूहले यस्तो अनुमान गरेको हो। यो समूहको विश्वास छ कि नील आर्मस्ट्रङ अन्तर्राष्ट्रिय लुनार बेस चन्द्रमाको दक्षिण ध्रुवको दक्षिणपश्चिममा रहेको ह्यान्सेन क्रेटरमा अवस्थित हुनेछ। यो क्रेटर चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवबाट ३० किलोमिटर टाढा छ।
यहाँ चिनियाँ विद्युतीय इन्जिनियर लिउ मी र अमेरिकी खगोलशास्त्री डेभिड स्कट आईभी प्रेसराइज्ड फ्युल सेलद्वारा सञ्चालित ६ पांग्रे लुनार कारमा घुम्नेछन्। तिनीहरुले भ्रमण गर्ने क्षेत्र ह्यान्सेन क्रेटर हुनेछ। किनकि यात्रासँगै उनीहरुले त्यहाँको अन्तर्राष्ट्रिय लुनार बेसको पनि ख्याल राख्नुपर्नेछ। यसलाई कायम राख्नुपर्छ। पृथ्वीसँग सम्पर्क कायम राख्नुपर्छ।
लुनार क्रेटर रेडियो टेलिस्कोप यस चन्द्र आधारबाट ५० किलोमिटर टाढा सेकलटन क्रेटरमा निर्माण गरिनेछ। जसले अन्तरिक्ष, चन्द्रमा र पृथ्वीबीच सञ्चार स्थापना गर्नेछ। सेकलटन क्रेटरको दृश्य अफ्रिकाको पहाडी क्षेत्रहरु जस्तै देखिन्छ। यतिमात्र होइन त्यहाँ धेरै गोलाकार क्याम्प हुनेछन्। जसमा हरितगृह ग्यास उत्पादन हुनेछन्।
सौर्य ऊर्जामा चल्ने थ्रीडी प्रिन्टिङ रोबोट हुनेछ। जसले यी शिविरवरिपरि इन्फ्लेटेबल मोड्युलहरु सिर्जना गर्नेछ। ता कि यी शिविरलाई साना उल्कापिण्ड र विकिरणबाट जोगाउन सकिन्छ। यसबाट थोरै दूरीमा सोलार प्यानल जडान गरिनेछ। ता कि चन्द्रमा आधारमा जीवन बचाउने उपकरणहरुले बिजुली प्राप्त गर्न सकून्। साथै, ताररहित प्रणाली चलाउन सकिन्छ।
अर्को ५० वर्षभित्र मानवले चन्द्रमामा चन्द्र स्टेसन निर्माण गर्ने वैज्ञानिकहरुको विश्वास छ। जहाँ अन्तरिक्ष यात्रीहरु निरन्तर रहनेछन्। उनीहरु कम समयमा आउँदै–जाँदै गर्नेछन्। सबैभन्दा अचम्मको सम्भावना भनेको सन् २०७५ मा चन्द्रमामा मानिसले बच्चा जन्माउन सक्नेछ। त्यो बच्चा पृथ्वीको काखमा नपरीकन बाँच्ने पहिलो मानव प्रजाति हुनेछन्। त्यो पनि अन्य कुनै ग्रहमा।
इटालीका अन्तरिक्ष नीति सल्लाहकार ज्युसेप रिबाल्डी चन्द्रमामा मानवबस्ती निर्माण हुने दिन टाढा नभएको बताउँछन्। त्यो पनि सदाका लागि स्थायी रुपमा। रिबाल्डीले सन् १९६० को दशकमा चन्द्रमा राजनीतिक लक्ष्य भएको बताए। त्यतिबेला अमेरिका र सोभियत संघबीच प्रतिस्पर्धा चलिरहेको थियो। तर, जब अमेरिका पुग्यो तब धेरै आशा जगायो। धेरै नयाँ विचार आउन थाले। अहिले नयाँ प्रविधि आएको छ। नयाँ गाडीहरु आएका छन्।
सन् १९६९ र १९७२ को बीच चन्द्रमामा ६ वटा चालक दल मिसनहरु पठाइयो। १२ अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्री चन्द्रमामा पुगे। उनीहरुले त्यहाँबाट ३८० किलो माटो र ढुंगाको नमुना ल्याएका थिए। जसको अध्ययन भइरहेको छ। सन् २०१२ को कुरा गरौँ जब भारतको चन्द्रयान–१ ले चन्द्रमामा बरफको पानी फेला पारेको थियो। त्यो पनि घामको किरण नपुगेको क्षेत्रमा। त्यहाँ यति धेरै बरफ पानी उपलब्ध छ कि मानिसहरुले धेरै वर्षसम्म प्रयोग गर्न सक्छन्।
चन्द्रमामा पानीको खोजले स्थायी मानवबस्ती वा आधार निर्माण गर्ने विचारलाई बलियो बनायो। मानिसहरुले चन्द्रमाको खाडलहरुमा आफ्नो बस्ती निर्माण गर्नेछन्, जहाँ हिउँ र पानी छ। रिबाल्डीले चन्द्रमामा पानी फेला पार्नु भनेको अन्तरिक्षमा सुन फेला पारेजस्तै भएको बताए। रिबाल्डी भन्छन्, ‘त्यहाँ पानी भेटिएमा त्यसबाट अक्सिजन बनाउन सकिन्छ। रकेटका लागि इन्धन बनाउन सक्छ। अहिले देशका अन्तरिक्ष एजेन्सीमात्र होइन निजी कम्पनीले पनि यो काममा सहयोग गरिरहेका छन्। उनीहरुसँग चन्द्रमाको बारेमा आफ्नै परियोजना छन्। चन्द्रमामा ल्यान्डर र रोभर पठाउने दौड भइरहेको छ। ता कि थप प्रयोग गर्न सकियोस्। –एजेन्सी
