नेपाल सरकारले सञ्चालन गरेको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमका लागि सरकारले बजेट रकम बढाए पनि खर्च भने हुन सकेको छैन । प्रत्येक बर्ष सरकारले कार्यक्रमका लागि बजेट बढाउँदै लगेको छ । तर, तुलनात्मक रुपमा खर्च भने बढ्न सकेको छैन । बोर्डको योजना अनुसार कार्यक्रम सञ्चालन हुन नसक्दा विनियोजन गरेको रकम खर्च गर्न सकेको छैन ।
आव २०७१/७२ मा सरकारले ५० करोड रुपैयाँ रकम बिनियोजन गरेको थियो । तर, उक्त बर्ष बोर्डले ७१ लाख रुपैयाँ मात्र खर्च गर्न सकेको बोर्डको तथ्यांकमा छ ।
आव २०७२/७३ मा सरकारले ५० करोड रुपैयाँ विनोजन गरेको थियो । उक्त बर्ष भने ३ करोड ३८ लाख रुपैयाँ खर्च भएको थियो । आव २०७३/७४ मा २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको थियो । उक्त बर्ष पनि बोर्डले अनुमानित ४० करोड रुपैयाँ मात्र खर्च गर्न सकेको थियो । फलस्वरुप आव २०७४/७५ मा सरकारले बजेट घटाएर २ अर्ब रुपैयाँ मात्र विनियोजन गरेको थियो । उक्त आवमा करिब १ अर्ब १७ करोड खर्च भएको तथ्यांकले देखाएको छ ।
चालु आवको लागी बोर्डले ८ अर्ब रुपैयाँको माग गरेकोमा सरकारले ६ अर्ब रुपैयाँ मात्र विनियोजन गरेको बोर्डले बताएको छ । जसमध्ये ५ अर्ब ५० करोड सेवाप्रदायकलाई जाने बोर्डले बताएको छ । तर, बर्षको अन्तिमसम्ममा करिब ३ अर्ब जति खर्च हुने बोर्डका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक, भुवन पौडेलले बताए ।
आगामी आबको लागि पनि सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमका लागि ६ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।
प्रति बीमितको आकर्षण घटिरहेको बेला कार्यक्रमको बजेट रकम भने सरकारले बढाएको छ । चालु आर्थिक बर्ष २०७५/७६ का लागी सरकारले ६ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ । यो रकम अघिल्लो आवको तुलनामा करिब ४ गुणाले बढी हो ।
साढे १२ लाखले गरे स्वास्थ्य बीमा
स्वास्थ्य बीमा बोर्डको तथ्यांक अनुसार गत महिनासम्ममा १६ लाख ३६ हजार ७८० व्यक्ति स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा आबद्ध भएका छन् । जसमध्ये महिलाको संख्या ८ लाख ६० हजार ४३९ छ भने पुरुषको संख्या ७ लाख ७६ हजार ३४१ छ ।
४६ जिल्लामा पुग्यो स्वास्थ्य बीमा
सरकारले हालसम्म ४६ वटा जिल्लामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । २०७२ चैत्र २५ गते कैलालीबाट कार्यक्रमको सुरुवात भएको थियो । २०७३ असार १५ सम्ममा बाग्लुङ्ग र इलामबाट पनि कार्यक्रमको सुरुवात गरियो । २०७३ पुसमा अछाम, बैतडी, कास्की, पाल्पा, म्याग्दी पनि विस्तार गरियो भने २०७४ असारमा भक्तपुर, गोर्खा, तनहुँ, चिवतन, जुम्ला, जाजरकोट र मकवानपुर पनि बीमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो ।
