काठमाडौं । एआईको द्रुत विस्तार र बढ्दो भूराजनीतिक तनावले विश्व बीमा क्षेत्रको परिदृश्य परिवर्तन गरिरहेको छ।
स्विस रि इन्स्टिच्युटको पछिल्लो ‘सिग्मा’ अध्ययन प्रतिवेदनले यस्तो देखाएको हो। बढ्दो दबाबका बीचमा बीमा उद्योग सुस्त वृद्धिसँग अनुकूलन गर्न संघर्ष गरिरहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
‘वर्ल्ड इन्स्योरेन्स इन २०२६ः सक अब्सोबर्स इन अब फ्रगमेन्टिङ वर्ल्ड’ शीर्षकको प्रतिवेदनले अनुमान गरेको छ कि विश्वव्यापी बीमा प्रिमियम अर्को वर्ष वास्तविक रुपमा केवल १.३ प्रतिशतले बढ्नेछ। जुन सन् २०२५ मा रेकर्ड गरिएको ३.९ प्रतिशत वृद्धिभन्दा उल्लेखनीय रुपमा कम छ। वास्तविक वृद्धि केवल ०.६ प्रतिशतको साथ निर्जीवन बीमा व्यवसायले अझ कमजोर प्रदर्शन गर्ने अनुमान गरिएको छ।
यो मन्दी पुनरावर्ती आपूर्ति झट्काका कारणले भएको हो। स्विस रिका समूह प्रमुख अर्थशास्त्री जेरोम हेगेलीका अनुसार मध्यपूर्वमा हालैको द्वन्द्व विगत ६ वर्षमा चौथो प्रमुख अवरोध हो। ‘यी घटना अब पृथक घटना छैनन् तर विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको स्थायी भाग बनेका छन्’, उनले भने।
फलस्वरुप सन् २०२६ मा विश्वव्यापी मुद्रास्फीति औसतमा ४ प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको छ। जुन पहिलेको अनुमान भन्दा लगभग १ प्रतिशत विन्दु बढी हो। यसका साथै समग्र जीडीपी वृद्धि २.५ प्रतिशतमा झर्न सक्छ। मुद्रास्फीति, सरकारी वित्त र भूराजनीतिसँग सम्बन्धित बढ्दो जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै ब्याजदर लामो समयसम्म उच्च रहने अनुमान गरिएको छ।
अर्कोतर्फ कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) पूर्वाधारको द्रुत विस्तारले पनि ठूलो सकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ। स्विस रि संस्थानले अनुमान गरेको छ कि हाइपरस्केलरहरु (ठूला प्राविधिक कम्पनीहरु)ले सन् २०२६ मा एआईसँग सम्बन्धित पुँजीगत खर्चमा लगभग ७५० अर्ब डलर लगानी गर्नेछन्। यो लगानीले सम्पत्ति, इन्जिनियरिङ, साइबर, दायित्व र व्यापार अवरोधजस्ता क्षेत्रमा बीमा कभरेजका लागि नयाँ माग सिर्जना गरिरहेको छ।
केही ठूला एआई डाटा केन्द्रहरुको सम्पत्ति मूल्य प्रविधि स्थापना हुनुभन्दा पहिले नै २० अर्ब डलरभन्दा बढी हुन्छ। यसले निर्माण र सम्पत्ति भण्डारण जोखिमहरु सिर्जना गर्दछ। जसलाई थप उन्नत जोखिम समाधान आवश्यक पर्दछ।
स्विस रि कर्पोरट सोलुसन्सका सीईओ इभान गोन्जालेजका अनुसार आपूर्ति शृंखलाहरु अझ खण्डित हुँदै जाँदा कम्पनीहरुले व्यवसाय, लगानी र निरन्तरता कायम राख्न विशेष सुरक्षा खोजिरहेका छन्। उनले भने, ‘एआई बढ्दो प्रयोगले पूर्वाधारमा अभूतपूर्व लगानी चलाइरहेको छ। यसका लागि बीमा कम्पनीहरुलाई परम्परागत उत्पादनहरुभन्दा बाहिर जोखिम इन्जिनियरिङ, वैकल्पिक जोखिम स्थानान्तरण र वित्तपोषण समाधानहरुको मिश्रणमा जान आवश्यक छ।’
नरम मूल्यहरुका बाबजुद निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुले अझै पनि बलियो प्रतिफल प्रदान गर्ने अनुमान गरिएको छ। स्विस रिले सन् २०२६ मा ११.४ प्रतिशतको इक्विटी प्रतिफलको अनुमान गरेको छ। जुन गत वर्षको १४ प्रतिशतको शिखरभन्दा कम हो।
राम्रो लगानी आम्दानीले ठूलो बफरका रुपमा काम गरिरहेको छ। यसविपरीत जीवन बीमा क्षेत्रले २.३ प्रतिशतको बलियो वृद्धि देख्ने अनुमान गरिएको छ। जुन सुधारिएको उत्पादन र उदीयमान बजारहरुमा अनुकूल अवस्थाहरुबाट समर्थित छ।
समग्र सन्देश यो हो कि अर्थतन्त्रहरु विखण्डनको अनुभव गरिरहेका छन् र प्राविधिक परिवर्तनले ठूलो लगानीको आवश्यकता पर्दा बीमाको महत्व बढेको छ। ‘यी उदीयमान जोखिमको मूल्य निर्धारण गरेर बीमा उद्योगले समाजलाई झट्काबाट मुक्त हुन र वास्तविक अर्थतन्त्रको वृद्धिलाई समर्थन गर्न मद्दत गर्न सक्छ’, प्रतिवेदनमा भनिएको छ। –एजेन्सी
