काठमाडौं । एउटा अध्ययनले दिनको कुन समयमा कफी पिउनाले समय–समयमा बिरामी हुने खतरा कम हुने देखाएको छ । यस अध्ययनमा दिनभर कफी पिउने मानिसको तुलनामा बिहान कफी पिउने व्यक्तिमा मुटुसम्बन्धी रोगबाट मर्ने जोखिम कम रहेको पाइएको हो।
यसका साथै दिउँसो कफी पिउनेहरुको तुलनामा बिहान कफी पिउनेहरुमा मृत्युको जोखिम कम रहेको पाइएको छ। तर, यस अध्ययनमा कफी नै यसको कारण हो भन्ने प्रमाणित हुन सकेको छैन ।
टुलाने युनिभर्सिटी ओबेसिटी रिसर्च सेन्टरका निर्देशक तथा अध्ययनका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता डा लु चीले अध्ययनबाट बिहान कफी पिउनाले किन जोखिम कम गर्छ भन्ने कुरा भने नखुलेको बताए। उनका अनुसार अध्ययनको एउटा व्याख्या दिउँदो कफी पिउनाले मानिसको आन्तरिक शारीरिक घडीमा बाधा पुग्न सक्छ।
यो अध्ययन युरोपियन हार्ट जर्नलमा प्रकाशित भएको छ । डा चीले अध्ययनको निष्कर्षहरु अन्य मानिसहरुका लागि सही छ कि छैन भनेर हेर्न थप अध्ययनहरु आवश्यक छ। ‘कफी पिउने समय परिवर्तनको सम्भावित प्रभाव बुझ्न हामीले क्लिनिकल परीक्षणहरु गर्न आवश्यक छ’, उनले भने, ‘बिहान कफी पिउनाले मुटु रोगबाट मृत्युको जोखिम किन कम हुन्छ भन्ने अध्ययनले बताउँदैन।’
‘यसको एउटा सम्भावित स्पष्टीकरण यो हो कि दिउँसो वा साँझमा कफी पिउनाले सर्काडियन लय (हाम्रो शरीरमा हुने शारीरिक, मानसिक र व्यवहार परिवर्तनको २४ घन्टाको चक्र) र मेलाटोनिनजस्ता हर्मोनको स्तरमा बाधा पुर्याउन सक्छ, जसले हृदयाघात र रक्तचापजस्ता जोखिम कारकलाई परिवर्तन गर्न सक्छ’, डा चीले भने।
अध्ययन कसरी गरियो ?
न्यु अर्लिन्सको टुलेन युनिभर्सिटीका अन्वेषकहरुले सन् १९९९ र २०१८ बीच अमेरिकामा राष्ट्रिय स्वास्थ्य र पोषण परीक्षा सर्वेक्षणमा भाग लिने ४० हजार ७२५ वयस्कहरुको अध्ययन गरेका थिए। उनीहरुलाई दैनिक खानेकुरा र पेय पदार्थ वा कफी पिउने कि, कहिले र कति कफी पिउने भन्ने बारे सोधिएको थियो। ‘क्याफिनले हाम्रो शरीरमा पार्ने प्रभावहरुलाई ध्यानमा राख्दै, हामीले दिनको कफी पिउने समयले मुटुको स्वास्थ्यमा असर गर्छ कि गर्दैन भनेर हेर्न चाहन्छौँ’, उनले भने।
यसअघिको अनुसन्धानले मध्यम मात्रामा कफी पिउनु स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुने कुरा पत्ता लगाए पनि डा चीले आफ्नो अध्ययन ‘कफी पिउने समय र यसले स्वास्थ्यमा पार्ने असरहरु हेर्ने पहिलो हो’ भनेका छन्।
अध्ययनका अनुसार ३६ प्रतिशत सहभागीले बिहान कफी पिए र १४ प्रतिशतले बिहानको सट्टा दिनको कुनै पनि समयमा कफी पिए। डा. ची र उनको टोलीले त्यस समयमा सहभागीहरुको जानकारी रेकर्ड र मृत्युको कारणहरु हेर्दै लगभग एक दशकसम्म सहभागीहरुलाई पछ्याए। करिब १० वर्षपछि ४ हजार २९५ जनाको मृत्यु भएको थियो। जसमध्ये १ हजार २६८ मुटुसम्बन्धी रोगका कारण थियो।
अन्वेषकहरुले पत्ता लगाए कि बिहानको कफी पिउनेहरुमा कफी नपिउनेहरुको तुलनामा १६ प्रतिशत कम मृत्यु हुने सम्भावना हुन्छ र ३१ प्रतिशत हृदयरोगबाट मर्ने सम्भावना कम हुन्छ। उनीहरुले कफी नपिउनेहरुको तुलनामा दिनभर कफी पिउनेहरुको मृत्युको जोखिममा कुनै कमी नआएको पनि देखे। ‘दिउँसो कफी पिउने भन्दा बिहान कफी पिउनु मृत्युको कम जोखिमसँग जोडिएको हुन सक्छ’, अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
अन्वेषकहरुले भने कि उच्च कफी सेवन मृत्युको कम जोखिमसँग जोडिएको थियो तर बिहान कफी पिउने मानिसहरुमा मात्र।
कफी पिउने समय किन महत्त्वपूर्ण छ ?
लन्डनको रोयल ब्रोम्पटन र हेफिल्ड हस्पिटलका प्रोफेसर थोमस एफ लाशरले यस अध्ययनको सम्पादकीयमा लेखेका छन्, ‘दिनको समय किन महत्त्वपूर्ण हुन्छ ? बिहानको समयमा शरीरलाई सतर्क राख्ने धेरै गतिविधिहरु हुन्छन्; यो प्रभाव दिनको समयमा कम हुन्छ र जब हामी उठ्छौँ र ओछ्यानबाट उठ्छौं निद्रामा यसको न्यून स्तरमा पुग्छ।’
प्रोफेसर लाशरका अनुसार अन्वेषकहरुले सुझाव दिएअनुसार दिनको अन्त्यमा कफी पिउनाले हाम्रो शारीरिक आन्तरिक घडीमा बाधा पुग्ने ‘सम्भव’ छ जब हामी आराम गरिरहेका छौँ। ‘दिनभर कफी पिउने धेरै मानिसहरु निद्रा विकारबाट ग्रस्त हुन्छन्’, उनले भने, ‘यस सन्दर्भमा यो चाखलाग्दो छ कि कफीले दिमागमा निद्रा उत्प्रेरित गर्ने मेलाटोनिनलाई दमन गर्छ।’
अध्ययनले यो पनि सुझाव दिएको छ कि कफी पिउनेहरुमध्ये बिहान कफी पिउनेहरुले चिया र क्याफिनयुक्त सोडाको सेवन गर्ने सम्भावना बढी हुन्छ। तर दिनभर कफी पिउनेहरुको तुलनामा दिनभर कम कफी (क्याफिन र डिक्याफिनेटेड कफी) खपत हुन्छ। बीबीसीबाट भावानुवादित
