काठमाडौं । सबैले पैसाको सपना देख्छन्। सबैजना जीवनका सबै विलासिताहरु प्राप्त गर्न पर्याप्त पैसा हुन चाहन्छन् र समस्याको समयमा कसैलाई सहयोग गर्न नपरोस्। छोराछोरी राम्ररी हुर्काउनुपर्छ र बुढेसकाल शान्तिपूर्वक बित्न सक्छ। यो सपना साकार पार्न मानिस दिनरात मेहनत गर्छन्। हरेकले पैसा जम्मा गर्छन्। त्यसपछि पनि धेरैको सपना सपनामै सीमित रहन्छ।
धनी बन्न सजिलो छैन। यो कोशेढुंगा एक दिनमा हासिल गर्न सकिँदैन। वर्षौंको मेहनत र योजनाले मात्र मानिसले आफ्नो सपना साकार पार्न सक्छ। यदि तपाइँ करोडपति बन्ने सपना साकार पार्न चाहनुहुन्छ भने कडा परिश्रम र योजना धेरै महत्वपूर्ण छ। यस योजनामा तपाइँले स–साना कुरामा ध्यान दिनुपर्छ। तपाइँले आफ्नो आम्दानी बढाउनुपर्छ र प्रत्येक पैसा पनि बचत गर्नुपर्नेछ।
बचत र लगानी
सबैभन्दा पहिले बचत गर्ने बानीको विकास गरौँ। सकेसम्म चाँडो बचत सुरु गर्नुहोस्। तपाइँले कमाउने बित्तिकै तुरुन्तै बचतका लागि यसको एक भाग अलग गर्नुहोस्। त्यसपछि बाँकी पैसाले घरको बजेट बनाउनुहोस्। आफ्नो बचत विभिन्न ठाउँमा लगानी गर्नुहोस्। तलब पाउने कर्मचारीले लगानी योजना तयार गर्नुहोस्। आफ्नो कुल आम्दानीको कम्तिमा १० प्रतिशत लगानीको लागि प्रयोग गर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
घरको बजेट
तपाइँले घरायसी बजेट बनाउने बानीको विकास गर्नुपर्नेछ। यसले कुन वस्तुहरुमा अनावश्यक पैसा खर्च भइरहेको छ भनेर जान्न मद्दत गर्नेछ। यसरी तपाइँले आफ्नो मासिक घरायसी खर्चमा पक्कै बचत गर्न सक्नुहुन्छ। खर्च नियन्त्रण गर्नुहोस्। ऋणबाट बच्नुहोस्। छुट वा अफरको प्रलोभनमा परेर अनावश्यक वस्तुहरु खरिद नगर्नुहोस्।
आपतकालीन कोष
आपतकालीन कोष कायम गर्न निश्चित गर्नुहोस्। किनभने जीवनमा उतारचढाव हुन्छ। यी अवस्थाहरुबाट बाहिर निस्कन आपतकालीन कोष काममा आउँछ। प्रतिकूल परिस्थिति केही दिन मात्र रहन सक्छ, तर यसले सम्पूर्ण जीवन चक्रलाई असर गर्छ। यदि तपाइँले आपतकालीन कोष सिर्जना गर्नुभएन भने तपाइँले आफ्नो सपना साकार पार्न बचत गरिरहनुभएको पैसा हराउनेछ। तपाइँको लगानी सधैं सुरक्षित छ भनी सुनिश्चित गर्न, कम्तीमा ६ महिनाको आपत्कालीन कोष राख्नुहोस्।
यदि तपाइँको मासिक खर्च ५० हजार छ भने तपाइँसँग ३ लाखको आपतकालीन कोष हुनुपर्छ। लगानीका साथसाथै आपत्कालीन कोषमा पनि पैसा बचत गरिरहनुहोस्। यो कोष सिर्जना गर्नुको फाइदा यो हुनेछ कि तपाइँको खर्चहरु के हो थाहा पाउनुहुनेछ र तपाइँसँग सधैँ तिनीहरुका लागि पर्याप्त पैसा हुनेछ।
लगानीबाट आय
लगानी यस्तो हुनुपर्छ कि यसले आम्दानी गरिरहन्छ। यदि तपाइँको कुनै कोष परिपक्व भएको छ वा यदि तपाइँले व्यवसायबाट अलग वा अतिरिक्त मेहनत गरेर केही पैसा प्राप्त गर्नुभएको छ भने त्यसलाई कतै लगानी गर्नुहोस्।
