काठमाडौं । मार्च २१ मा इरानको खुजेस्तान प्रान्तको डेजफुल सहर नजिकै रहेको वाहदाती एयरबेस (चौथो रणनीतिक लडाकु बेस)मा भारी बमबारी भयो। अमेरिकी र इजरायली सटीक मिसाइलहरुले बेसको गोलाबारुद बंकरहरुलाई लक्षित गरे। आक्रमणपछि बंकरहरुमा भण्डारण गरिएका हतियारहरु स्वतःस्फुर्त रुपमा विस्फोट भए। जसले गर्दा सेकेन्डरी एक्सप्लोजनको शृंखला प्रतिक्रिया सुरु भयो।
आकाशमा मसरुमको बादल उठ्यो र धेरै किलोमिटर टाढाबाट आगो देखिन्थ्यो। स्थानीयहरुले मोबाइल भिडियोहरु खिचे, विस्फोटको आवाज, चराहरुको चिरबिर र निरन्तर गर्जन भइरहेको झट्का लहर कैद गरे। यो बेस सन् १९८० को दशकदेखि इरानको पुरानो एफ–५ टाइगर आईआई लडाकु जेटहरुको घर थियो।
आक्रमणले धेरै एफ–५ जेटहरु जलायो र सम्पूर्ण गोलाबारुद डिपो ध्वस्त पार्यो। सन् १९८० को इरान–इराक युद्धको समयमा पनि बेस आक्रमणको सामना गर्नुपरेको थियो। तर, यस पटक बच्न सकेन।
इजरायलको डिमोना आणविक अनुसन्धान केन्द्रमा पनि आक्रमण गरिएको छ। यो इजरायलको मुख्य आणविक रिएक्टर हो। जहाँ आणविक हतियार अनुसन्धान गरिन्छ। इरानले मिसाइल वा ड्रोन आक्रमणको भएको जनाइरहेको छ।
आक्रमणबाट रेडिएसन लिकको जोखिम छ। डिमोना पहिले पनि इरानको निशानामा थियो। तर, यसपटक यो सिधै प्रहार भएको थियो। इजरायलले अहिलेसम्म आधिकारिक बयान जारी गरेको छैन।
इरानको आणविक सुविधाहरुमा आक्रमण
इरान युद्धको २२ दिनमा अमेरिका र इजरायलले इरानको आणविक सुविधाहरुमा धेरै आक्रमण गरेका छन्।
नातान्जः युरेनियम सम्वर्द्धन प्लान्ट। पाँचौँ आक्रमण मार्च २०२६ मा भएको थियो। सेन्ट्रीफ्युजहरु नष्ट भए। प्रवेशद्वार अवरुद्ध छ।
फोर्डोः पहाडमुनि भूमिगत प्लान्ट। उच्चस्तरीय युरेनियम सम्वर्द्धन भयो। बंकर बस्टर बमले आक्रमण गरियो तर केही भागहरु बाँचे।
इस्फहानः युरेनियम रुपान्तरण र इन्धन निर्माण केन्द्र। ४० वर्ष पुरानो। आक्रमणमा धातु उत्पादन एकाइ नष्ट भयो।
पारचिनः सैन्य परिसर तालेघान–२ मा आणविक हतियार परीक्षणस्थल। क्लस्टर हतियारको आक्रमण, विस्फोटक परीक्षण प्रयोगशालाहरु नष्ट।
मिन्जादेहः तेहरान नजिकै भूमिगत स्थल। आणविक हतियार घटक विकास पूर्ण रुपमा ध्वस्त भयो। यी सबै स्थलमा बंकर बस्टर र सटीक क्षेप्यास्त्रहरुले आक्रमण गरियो। धेरै शीर्ष आणविक वैज्ञानिकहरु पनि मारिए।
आणविक रेडिएसनको जोखिम कति ?
आणविक प्लान्टहरुमा बम विस्फोटले रेडिएसन लिकको महत्वपूर्ण जोखिम निम्त्याउँछ। डिमोना र अन्य इरानी प्लान्टहरुमा युरेनियम र प्लुटोनियम स्टकहरु छन्। यदि रेडिएसना फैलियो भने वरपरका क्षेत्रका मानिसहरु बिरामी पर्न सक्छन्। माटो र पानी दूषित हुन सक्छ। यद्यपि, अहिलेसम्म कुनै पनि आणविक बम वा आणविक हतियार प्रयोग गरिएको छैन।
यो अझै पनि परम्परागत युद्ध हो। यदि कुनै देशले आणविक हतियार विस्फोट गरायो भने मात्र आणविक युद्धको घोषणा गरिनेछ। हाल दुवै पक्षमा रेडिएसनको खतरा छ तर युद्ध आणविक स्तरमा पुगेको छैन। विज्ञहरुका अनुसार यदि थप आक्रमण भयो भने रेडिएसन फैलिन सक्छ र सम्पूर्ण मध्यपूर्व प्रभावित हुन सक्छ।
महायुद्धको तस्बिर किन डरलाग्दो ?
डेजफुल र डिमोनामा भएको आक्रमणले युद्धको भयानक तस्बिर उजागर गरेको छ। पहिले सैन्य अड्डाहरुलाई मात्र लक्षित गरिएको थियो तर अहिले तेलको केन्द्रभूमि र आणविक स्थलहरु निसानामा छन्। इरानको खुजेस्तान तेल प्रान्त हो। जहाँ इरानको ९० प्रतिशत तेल निकालिन्छ। आक्रमणपछि एउटा गोलाबारुद डिपो आफैँ विस्फोट भयो।
इजरायलका रक्षामन्त्रीले भूमिगत बंकरबाट घोषणा गरे कि आक्रमणहरु उल्लेखनीय रुपमा बढाइनेछ। ४८ घन्टाको अल्टिमेटम लागू भएको छ। नातान्जमा पहिले नै आक्रमण भइसकेको छ र पाँचौँ आक्रमण भइसकेको छ। यो सबै देखेर संसार डराएको छ कि परम्परागत युद्ध आणविक युद्धमा परिणत हुन सक्छ। –एजेन्सी
