काठमाडौं । डिजिटल मुद्रा (क्रिप्टोकरेन्सी)को सुरक्षाका लागि प्रयोग भइरहेको ‘अभेद’ मानिने इन्क्रिप्सन प्रविधि अब सुरक्षित नरहन सक्ने एउटा नयाँ अनुसन्धानले देखाएको छ।
गुगलको ‘क्वान्टम एआई’ टोलीले हालै सार्वजनिक गरेको एउटा प्रतिवेदनले बिटक्वाइन र इथरियमजस्ता प्रणालीहरुको सुरक्षा घेरालाई निकै कम समयमा तोड्न सकिने दाबी गरेको छ। यसले विश्वभरका डिजिटल लगानीकर्ता र नीति–निर्माताहरुलाई आफ्नो वित्तीय सुरक्षा संयन्त्रबारे पुनः सोच्न बाध्य बनाएको छ।
क्वान्टम कम्प्युटर र ९ मिनेटको चुनौती
अहिलेसम्म बिटक्वाइनको नेटवर्कलाई कसैले पनि ‘ह्याक’ गर्न नसक्ने विश्वास गरिन्थ्यो। तर, गुगलका शोधकर्ताहरुले यस्तो शक्तिशाली कम्प्युटर डिजाइनको खाका प्रस्तुत गरेका छन्, जसले बिटक्वाइनको सुरक्षा साँचो (प्राइभेट की) लाई मात्र ९ मिनेटभित्रै पत्ता लगाउन सक्छ। रोचक कुरा के छ भने बिटक्वाइनको एउटा कारोबार प्रमाणित हुन औसतमा १० मिनेट लाग्छ। यदि ९ मिनेटमै सुरक्षा साँचो चोरी भयो भने वास्तविक प्रयोगकर्ताको खाताबाट रकम अन्तै पठाउन सकिने जोखिम रहन्छ।
पुरानो अनुमानभन्दा तीव्र गतिको खतरा
पहिलेको अनुमानअनुसार यस्तो आक्रमण गर्नका लागि करिब १ करोड ‘क्युबिट’ (क्वान्टम क्षमता मापन गर्ने एकाइ) भएको कम्प्युटर चाहिन्छ भनिन्थ्यो। तर, गुगलको पछिल्लो अनुसन्धानले केवल ५ लाख क्युबिट क्षमताको मेसिनले पनि यो काम गर्न सक्ने देखाएको छ। यसको अर्थ हामीले सोचेको भन्दा २० गुणा सानो मेसिनले पनि विश्वको डिजिटल सम्पत्तिलाई जोखिममा पार्न सक्छ। गुगलले सन् २०२९ सम्ममा आफ्नो सम्पूर्ण प्रणालीलाई यस्तो आक्रमणबाट बच्न सक्ने गरी ‘अपग्रेड’ गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
नेपालमा यसको बाछिटा र जोखिम
नेपालमा आधिकारिक रुपमा क्रिप्टोकरेन्सी चलाउन बन्देज भए पनि धेरै नेपालीहरु अनौपचारिक रुपमा यसमा संलग्न छन्। यदि विश्वव्यापी रुपमै बिटक्वाइनको साख र सुरक्षामा प्रश्न उठ्यो भने त्यसको सिधा असर नेपाली लगानीकर्ता र डिजिटल रेमिट्यान्सका च्यानलहरुमा पनि पर्न सक्छ। भोलिका दिनमा नेपालले आफ्नै ‘डिजिटल मुद्रा’ वा अनलाइन बैंकिङ प्रणाली विकास गर्दा पनि अहिलेदेखि नै ‘क्वान्टम–सुरक्षित’ प्रविधि अपनाउनुपर्ने चुनौती थपिएको छ।
गुगलको यो खुलासाले बिटक्वाइन तुरुन्तै खत्तम हुन्छ भन्न खोजेको होइन। बरु प्रविधि जगतलाई समयमै ब्युँझाउन खोजेको हो। अबको केही वर्षमा पुराना सुरक्षा पद्धतिहरु काम नलाग्ने हुन सक्छन्। त्यसैले वालेटको ‘कोड’ जोगाउनु मात्र पर्याप्त छैन। अब कुन प्रविधिमा आधारित वालेट प्रयोग गर्ने भन्ने कुरा झनै महत्वपूर्ण हुनेछ।
