काठमाडौं । मध्यपूर्वमा जारी तनावले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा ठूलो प्रभाव पारेको छ। पेट्रोलियम निर्यातकर्ता देशहरुको संगठन (ओपेक) को सदस्य कुवेतले अप्रिल २०२६ मा एक ब्यारेल कच्चा तेल निर्यात गरेन। यो ३० वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलोपटक हो कि कुवेतले कच्चा तेल निर्यात गरेको छैन।
जहाजको आवागमन अनुगमन गर्ने वेबसाइट ट्यांकर ट्रयाकर्सले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘एक्स’मा पोस्ट गरेको छ, ‘कुवेतबाट अप्रिल २०२६ मा ब्यारेल कच्चा तेल निर्यात शून्य भएको छ। पहिलो खाडी युद्धको अन्त्यपछि यो पहिलोपटक भएको हो।’
कुवेतको तेल निर्यातमा आएको रोक एसिया र युरोपको ऊर्जा बजारमा ठूलो धक्का हुन सक्छ। यदि यो अवस्था लामो समयसम्म रहिरह्यो भने विश्वव्यापी रुपमा इन्धनको मूल्य बढ्न सक्छ।
कच्चा तेल निर्यात पूर्ण रुपमा बन्द
कुवेतले अझै पनि तेल उत्पादन गरिरहेको छ तर निर्यात पूर्ण रुपमा रोकिएको छ। निकालिएको तेलको एउटा भाग भण्डारणमा पठाइँदैछ भने बाँकीलाई परिष्कृत उत्पादनमा रुपान्तरण गरिँदैछ। यीमध्ये केही परिष्कृत उत्पादनहरु निर्यात गरिए पनि कच्चा तेल निर्यात पूर्ण रुपमा रोकिएको छ।
ध्यपूर्वको वर्तमान अवस्था र ढुवानी मार्गहरुमा प्रतिबन्धका कारण कुवेतले कच्चा तेल निर्यात गर्न असमर्थ भएको छ। विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिको जीवनरेखा मानिने होर्मुज स्ट्रेटमा लगाइएका प्रतिबन्धहरुले तेल आपूर्ति शृंखलामा गम्भीर असर पारेको छ।
विश्व ऊर्जा र खाद्य आपूर्ति खतरामा
व्यापार र आर्थिक घाटामा बढ्दो नकारात्मक प्रभावका बीचमा कतारले इरानलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनहरुको पालना गर्न र क्षेत्रमा तनाव कम गर्न अपिल गरेको छ। कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान बिन जसिम अल–थानीले होर्मुज बन्द गर्नु वा यसलाई मोलमोलाई गर्ने माध्यमका रुपमा प्रयोग गर्नु विश्वव्यापी ऊर्जा र खाद्य आपूर्तिको लागि खतरनाक हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
यसैबीच अमेरिकी नौसेनाले मध्यपूर्वमा आफ्नो गतिविधि बढाएको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डका अनुसार विगत २० दिनमा फारसी खाडीमा ४८ जहाज डाइभर्ट गरिएको छ। –एजेन्सी
