काठमाडौं । अमेरिकामा साइबर सुरक्षा र एआई मोडेलहरुमा सीमित पहुँचका बारेमा चिन्तापछि चीन अब ठूलो खेल खेल्ने तयारी गरिरहेको छ। जसले विश्वव्यापी हंगामा निम्त्याउन सक्छ।
चीनले अन्य देशहरुमा एआई प्रविधि र सेमीकन्डक्टर चिपको निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाउने विचार गरिरहेको हो। यदि चीनले त्यसो गर्छ भने यसले रक्षा, अटो, डाटा सेन्टर र इलेक्ट्रोनिक्ससम्मका उद्योगहरुका लागि ठूलो संकट निम्त्याउन सक्छ।
बिजनेस टुडेमा प्रकाशित खबरअनुसार चीनले एआई प्रविधि र चिप निर्यातसँग सम्बन्धित नियमहरु कडा बनाउने तयारी गरिरहेको छ। चीनले देशभित्रको सबैभन्दा उन्नत एआई प्रविधिलाई रणनीतिक राष्ट्रिय सम्पत्तिका रुपमा राख्न चाहन्छ। खबरमा भनिएको छ, ‘चीन यस क्षेत्रका अग्रणी कम्पनीहरु जस्तैः अलिबाबा, बाइटडान्स र झिपुसँग वार्ता गरिरहेको छ।’
चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले चिनियाँ एआई र सेमीकन्डक्टर कम्पनीहरुसँग सुरक्षा उपायहरुबारे छलफल गरिरहेको बताइएको छ। चीनले देशबाहिर प्रशिक्षण डाटा स्थानान्तरण गर्ने र विदेशी प्रयोगकर्ताहरुद्वारा एआई मोडेलहरु डाउनलोड गर्न प्रतिबन्ध लगाउनेबारेमा पनि विचार गरिरहेको छ। खबरहरुका अनुसार चीनले विश्वास गर्छ कि यसले अन्य देशहरुद्वारा एआई प्रविधिहरु प्रयोग वा प्रतिलिपि गर्ने जोखिम कम गर्नेछ।
चीनले क्वालकम र टीएसएमसीजस्ता विदेशी चिप निर्माताहरुलाई चिनियाँ डिजाइनहरुमा आधारित चिपहरु उत्पादन गर्नबाट रोक्न नयाँ नियमहरु लागू गर्न सक्छ। समग्रमा चीनले आफ्नो चिप डिजाइनहरुलाई देशभित्र राख्दै नियन्त्रण कायम राख्न चाहन्छ।
एआई निर्यातसँग सम्बन्धित प्रतिबन्धहरु अझै अन्तिम रुप दिइएको छैन। तर, यो अपेक्षा गरिएको छ कि यसलाई निर्यात प्रतिबन्ध वा प्रतिबन्धको अधीनमा रहेका चीनको प्रविधिहरुको आधिकारिक सूचीमा समावेश गरिनेछ।
यद्यपि, यो ध्यान दिनु महत्वपूर्ण छ कि चीन सबैभन्दा उन्नत सेमीकन्डक्टर चिपहरु निर्माण गर्ने सबैभन्दा ठूलो खेलाडी मात्र नभएर ताइवान, दक्षिण कोरिया र अमेरिका अगाडि छन्। चीनले मुख्यतया चिप प्याकेजिङ र चिपहरुको निश्चित वर्गहरु उत्पादन गर्दछ।
गत हप्ता मात्र भूराजनीतिक तनावका बीचमा चीनले हेलियम निर्यातमा प्रतिबन्ध घोषणा गरेको थियो। जसले सम्पूर्ण विश्वलाई स्तब्ध बनाएको छ। चीनले मात्र ८०% हेलियम निर्यात गर्छ। तर, प्रतिबन्धले चिप क्षेत्रलाई समस्यामा पारेको छ।
हेलियम ग्यास सेमीकन्डक्टर प्लान्टहरुका लागि आवश्यक मानिन्छ। यदि यी प्रतिबन्ध जारी रहेमा चिप निर्माताहरुले उच्च लागत र आपूर्ति जोखिमको सामना गर्न सक्छन्। यसले इलेक्ट्रोनिक्स र चिप–प्रयोग गर्ने उत्पादनहरुको मूल्य बढ्न सक्छ। –एजेन्सी
