काठमाडौं । भारतको मध्य प्रदेशस्थित उज्जैन जिल्लाबाट एउटा आश्चर्यजनक घटना बाहिर आएको छ। जहाँ मानिसहरुले पैसा कमाउन मृतकहरुको सहारा लिइरहेका थिए।
भारतको आर्थिक अपराध शाखाले लगभग भारु ८ करोड (१२ करोड ८० लाख रुपैयाँ)को ठगी भएको ठूलो बीमा घोटालाको पर्दाफास गरेको हो। यस सम्पूर्ण घटनामा बीमा एजेन्टदेखि पञ्चायतस्तरका व्यक्तिहरु संलग्न छन्।
शाखाको अनुसन्धान प्रतिवेदनका अनुसार सम्पूर्ण घटना आईसीआईसीआई प्रुडेन्सियल लाइफ इन्स्योरेन्ससँग जोडिएको छ। यस घोटालामा मृतक र गम्भीर बिरामी व्यक्तिहरुको नाममा बीमा पोलिसीहरु निकालिएको थियो र पछि नक्कली कागजातहरु प्रयोग गरेर दाबी गर्ने गरिएको थियो।
यस मुद्दामा हालसम्म २१ जना हकवाला व्यक्तिहरुसहित कुल ४० जनालाई आरोप लगाइएको छ। मुद्दाको खुलासा गर्दै आर्थिक अपराध शाखाका प्रहरी अधीक्षक (एसपी) समर वर्माले बीमा कम्पनीले पोलिसी खरिद गरेको केही समयपछि मृत्यु देखाउने दाबीहरु प्राप्त गर्न थालेपछि घोटाला प्रकाशमा आएको बताए। यसले शंका उत्पन्न गर्यो र अनुसन्धान सुरु गर्यो।
अनुसन्धानका क्रममा बीमा पोलिसी खरिद गरेको केही समयपछि मृत्यु देखाइएका लगभग २७ वटा यस्ता घटना पहिचान गरिएका थिए। यीमध्ये आठवटा घटनाहरु पाइए, जहाँ पहिले नै मृत्यु भइसकेका व्यक्तिहरुको नाममा पोलिसी जारी गरिएको थियो। यो घटना प्रकाशमा आएपछि बीमा कम्पनीले आर्थिक अपराध शाखामा उजुरी गर्यो। जब शाखले सम्पूर्ण मामिलाको अनुसन्धान गर्न थाल्यो तब धेरै चकित पार्ने तथ्यहरु प्रकाशमा आए।
अनुसन्धानले पत्ता लगायो कि अभियुक्तहरुले पहिले नै मृत्यु भइसकेका वा गम्भीर बिरामी भएका व्यक्तिहरुको नाममा बीमा पोलिसी जारी गरेका थिए। त्यसपछि उनीहरुको नाममा नक्कली मृत्यु प्रमाणपत्र तयार पारिएको थियो र दाबी दायर गरिएको थियो।
केही घटनामा यो खुलासा भयो कि पहिले नै मृत्यु भइसकेका व्यक्तिहरुको नाममा पोलिसीहरु जारी गरिएको थियो र पछि उनीहरुलाई मृत देखाएर दाबी गर्ने प्रयास गरिएको थियो। पञ्चायतस्तरीय अधिकारीहरु पनि यस सम्पूर्ण योजनामा संलग्न रहेको पाइयो। अनुसन्धानले गाउँ प्रमुख, गाउँ सचिव र सहायक सचिवले नक्कली मृत्यु प्रमाणपत्र बनाउन मिलोमतो गरेको खुलासा गर्यो। यी कागजातहरुका आधारमा बीमा कम्पनीमा दाबी दायर गरिएको थियो। यसबाहेक दाबीहरु वास्तविक छन् भनेर प्रमाणित गर्न झुटा प्रमाणहरु पनि बनाइएको थियो।
शाखाको अनुसन्धानले यो घोटालामा १० बीमा एजेन्ट संलग्न रहेको पनि खुलासा गर्यो। ती एजेन्टमध्ये केहीले धेरै पोलिसी जारी गरेका थिए। यसले स्पष्ट रुपमा संकेत गर्छ कि यो एक संगठित अपराध थियो। ‘जसमा धेरै व्यक्तिहरुले मिलेर काम गरेका थिए’, एसपी वर्माले भने, ‘अहिलेसम्म यस्ता दुई घटनाहरु रिपोर्ट गरिएका छन्, जसमा गाउँका सरपंच, गाउँ सचिव र सहायक सचिवको भूमिका स्पष्ट रूपमा प्रकट भएको छ। यी व्यक्तिहरुले पहिले नै मृतक व्यक्तिहरुको नाममा नयाँ मृत्यु प्रमाणपत्रहरु तयार पारेका थिए र तिनीहरुलाई प्रमाणका रुपमा प्रयोग गरेर बीमा दाबी गर्ने प्रयास गरेका थिए।’
यस घटनामा विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको छ। शाखाले कागजातहरुको फोरेन्सिक जाँच गरिरहेको छ र अभियुक्तहरुलाई सोधपुछ गरिरहेको छ। अधिकारीहरु भन्छन्, ‘थप अनुसन्धानले अझ महत्वपूर्ण खुलासाहरु प्रकट गर्न सक्छ।’
यो घटनाले केही व्यक्तिहरुले सरकारी प्रणाली र बीमा प्रक्रियाहरुको दुरुपयोग कसरी गरिरहेका छन् भनेर पनि प्रकाश पार्छ। यो संगठित अपराधले धेरै स्तरहरुमा साँठगाँठ प्रकट गरेको छ। जुन गम्भीर चिन्ताको विषय हो।
हाल शाखाले सबै अभियुक्तविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरेको छ र अनुसन्धान भइरहेको छ। अधिकारीहरु भन्छन् कि दोषीहरुविरुद्ध कडा कारबाही गरिनेछ र यस्ता घटनाहरु रोक्न आवश्यक कदम चालिनेछ। यो घोटाला आर्थिक अपराध मात्र नभएरसामाजिक संवेदनशीलताको अपमान पनि हो। जहाँ मानिसहरुले पैसाको लागि मृतक व्यक्तिहरुको नामको दुरुपयोग गरे। सबैको नजर अब अनुसन्धानले के थप खुलासा गर्छ र यस मुद्दामा कति जना अगाडि आउँछन् भन्ने कुरामा छ। – एजेन्सी
