काठमाडौं । क्षुद्रग्रहहरुलाई सामान्यतया विनाशको कारकका रुपमा हेरिन्छ। विनाशकारी क्षुद्रग्रहहरुले डायनासोरहरुलाई नष्ट गरेको भनिन्छ। तिनीहरुको व्यापक प्रभावका कारण टी–रेक्स र स्टेगोसरस विलुप्त भएको मानिन्छ।
यी दाबीहरुविपरीत अनुसन्धानकर्ताहरुले यो पनि विश्वास गर्छन् कि कम ज्ञात उल्कापिण्डले अझ गहिरो प्रभाव पारेको हुन सक्छ र पृथ्वीमा जीवनको सुरुआतसँग जोडिएको हुन सक्छ। डायनासोरलाई मार्नेभन्दा २०० गुणा ठूलो क्षुद्रग्रहले वास्तवमा प्रारम्भिक पृथ्वीमा जीवन फस्टाउन मद्दत गरेको एक अध्ययनले देखाएको छ।
मेट्रो रिपोर्टका अनुसार क्षुद्रग्रह एस२ एउटा ठूलो अन्तरिक्ष चट्टान हो। जसको आकार सगरमाथाभन्दा चारगुणा ठूलो छ। यसले पृथ्वी, विशेषगरी यसको महासागरहरुमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पारेको मानिन्छ। एस२ पहिलोपटक सन् २०१४ मा पत्ता लगाइएको थियो। यो क्षुद्रग्रह करिब ३ अर्ब २६ करोड वर्ष पहिले पृथ्वीमा ठोक्किएको थियो।
पीएनएएसमा प्रकाशित एक रिपोर्टअनुसार जब यो विशाल चट्टान एस२ पृथ्वीमा ठोक्कियो अनि महासागरहरु उम्लिए र रेकर्ड तोड्ने सुनामी आयो। हालै वैज्ञानिकहरुले दक्षिण अफ्रिकाको बारबर्टन ग्रिनस्टोन बेल्टमा उल्कापिण्डले पृथ्वीमा पार्ने प्रभावहरुको अनुसन्धान गर्नका लागि सिर्जना गरेको प्रभाव क्रेटरको भ्रमण गरेका थिए। टोलीले २२० पाउन्ड ढुंगा संकलन गरी परीक्षणका लागि प्रयोगशालामा ल्याएको थियो।
चट्टानहरुको अनुसन्धानले पत्ता लगायो कि एस२ को टक्करबाट उत्पन्न भएको ठूलो सुनामीले समुद्रमा बग्यो र भूमिबाट भग्नावशेष तटीय क्षेत्रहरुमा बग्यो। महासागरको सतहको तह वाष्पीकरण भएर वायुमण्डलमा उम्लन थाल्यो र वायुमण्डल आफैँ तातो भयो। यसले गर्दा तापक्रममा चरम उतारचढाव आएको थियो। अनुसन्धानकर्ताहरुले फेला पारेको चट्टान प्रमाणहरुले सुनामीले फलाम र फस्फोरसजस्ता पोषक तत्वहरु नष्ट गरेको खुलासा गरेको छ।
अनुसन्धानकर्ताहरुले विश्वास गर्छन् कि यो घटनाले जीवनको विकासलाई आश्चर्यजनक तरिकामा प्रेरित गरेको हुन सक्छ। हार्वर्ड युनिभर्सिटीका भूवैज्ञानिक नाड्जा ड्रेबोन (अनुसन्धानका प्रमुख लेखक) भन्छन्, ‘हामीलाई थाहा छ कि विशाल उल्कापिण्डको प्रभाव प्रारम्भिक पृथ्वीमा बारम्बार थियो र यसले प्रारम्भिक जीवनको विकासलाई प्रभाव पारेको हुन सक्छ तर हामी यसका बारेमा राम्रो बुझाइ थिएन।’
ड्रेबन थप्छन्, ‘हामी क्षुद्रग्रहजस्ता घटनालाई जीवनका लागि विनाशकारी ठान्छौँ तर यी प्रभावहरुले जीवनलाई फाइदा पुर्याएको यो अनुसन्धानले प्रकाश पारेको छ। विशेषगरी प्रारम्भमा यी प्रभावहरुले वास्तवमा जीवनलाई फस्टाउन अनुमति दिएको हुन सक्छ किनकि फलाम, जुन सामान्यतया उम्लेको पानीमा दुर्लभ हुन्छ। ठूलो सुनामीका कारणले गहिरो समुद्रबाट बाहिर आएको हुन सक्छ। यसले तटीय क्षेत्रहरुलाई यो महत्त्वपूर्ण पोषक तत्वले भर्यो।’ –एजेन्सी
