काठमाडौं । रुसको साइबेरियामा प्लेग फैलिएको विषयले चिकित्सा विज्ञहरुमा चिन्ता बढाएको छ।
रुसी अधिकारीहरुले सयौँ मानिसलाई निगरानीमा राखेका छन् र साइबेरियाको प्रयोगशालामा संक्रमणको सम्भावनाका कारणले क्वारेन्टाइन उपायहरु लागू गरेका छन्। २८ वर्षीया अनुसन्धानकर्ता दर्या शिपिलोभाको प्लेग प्रयोगशालामा गम्भीर निमोनियाबाट मृत्यु भएपछि यो कदम चालिएको हो। यसले प्रयोगशालामा प्लेग ब्याक्टेरियाको उपस्थितिलाई संकेत गर्दछ। जसले रुसमा सम्भावित प्लेग प्रकोपको जोखिम बढाउँछ।
रुसी अधिकारीहरुले शिपिलोभाको मृत्यु प्लेगको कारणले भएको पुष्टि गरेका छैनन्। तर, धेरै रिपोर्टहरुले दाबी गरेका छन् कि मृतक महिला इर्कुत्स्कको एन्टी–प्लेग रिसर्च इन्स्टिच्युटमा खतरनाक ब्याक्टेरियाको सम्पर्कमा आएकी थिइन्। अस्पतालहरुले आफ्नो सावधानी कडा पारेका छन् र अधिकारीहरुले सावधानी उपायहरु तीव्र पारेका छन्।
प्रयोगशालाभित्र के भयो ?
प्रयोगशालाभित्र के भयो र रुसी अधिकारीहरु यसबारे पूर्ण पारदर्शी छन् कि छैनन् भन्ने बारेमा यो मुद्दाले अनुमानलाई बढावा दिएको छ। शिपिलोभालाई गम्भीर निमोनिया भएपछि सेप्टेम्बर २९ मा अस्पताल भर्ना गरिएको थियो। उनलाई भेन्टिलेटरमा राखिएको थियो तर दुई दिनपछि उनको मृत्यु भयो।
डेली मेलका अनुसार शिपिलोभा इर्कुत्स्कको एन्टी–प्लेग इन्स्टिच्युटमा काम गरिरहेकी थिइन्। उनले मेडिकल स्टाफलाई भनिन् कि उनले जीवित ब्याक्टेरिया भएको टेस्ट ट्युब फुटाइन्। पछि उनी छिमेकी बुरियाटियामा फिल्ड अभियानका क्रममा बिरामी परिन् र पछि शेलेखोभ अस्पतालमा भर्ना भइन्।
सयौँ निगरानीमा
रुसी अधिकारीहरुले अनुसन्धानकर्ताको सम्पर्कमा आएका हुन सक्ने व्यक्तिहरुलाई पत्ता लगाउन द्रुत कदम चालेका छन्। शिपिलोभाको उपचार गरिएको शेलेखोभ अस्पतालमा कम्तीमा २०० जनालाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ। त्यस क्षेत्रका अन्य तीन अस्पतालमा पनि क्वारेन्टाइन उपायहरु लागू गरिएको छ।
अधिकारीहरुका अनुसार अहिलेसम्म व्यापक रोग सर्ने कुनै प्रमाण छैन। इर्कुत्स्कका गभर्नर इगोर कोब्जेभले भने, ‘पहिचान गरिएका सबै सम्पर्कहरु चिकित्सा अवलोकनमा छन् र तिनीहरुमध्ये कुनै पनिमा लक्षणहरु विकास भएको छैन। तिनीहरुको प्रयोगशाला परीक्षणहरु नकारात्मक आएका छन्। जसले यस समयमा सार्वजनिक चिन्ताको आवश्यकता छैन भन्ने सुझाव दिन्छ।’
अनुसन्धानकर्ताको मृत्यु वरिपरि प्रश्नहरु
यस अवस्थामा सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो हो कि यो रोग वास्तवमा प्लेगको कारणले भएको थियो कि थिएन। छिमेकी बुरियाटिया क्षेत्रका प्रमुख एलेक्सी त्सिडेनोभले भने, ‘महिलाको मृत्यु प्लेगको कारणले भएको देखिन्छ। यद्यपि बुरियाटियामा प्लेगको प्रकोप छैन।’
इर्कुत्स्क प्रयोगशाला एक प्लेगविरोधी अनुसन्धान संस्थान हो। जुन खतरनाक संक्रामक रोगहरुको अध्ययन र निगरानी गर्न स्थापित गरिएको हो। यसैले फुटेको टेस्ट ट्युबको समाचारले अनुसन्धानकर्तालाई ह्यान्डल गर्दा खतरनाक रोगजनकको सम्पर्कमा आउन सक्थ्यो कि भनेर प्रश्न उठाएको छ।
न्युमोनिक प्लेग के हो?
न्युमोनिक प्लेग प्लेगको तीन रुपमध्ये एक हो। जुन येर्सिनिया पेस्टिस ब्याक्टेरियाको कारणले हुन्छ। बुबोनिक प्लेग सामान्यतया संक्रमित फ्लिहरुसँग सम्बन्धित हुन्छ। यसको विपरीत न्युमोनिक प्लेग फोक्सोलाई असर गर्छ र श्वासप्रश्वासका क्रममा मानिसहरुमा फैलिन सक्छ।
लक्षणहरुमा ज्वरो, टाउको दुख्ने, कमजोरी, सास फेर्न गाह्रो हुने, छाती दुख्ने र खोकी समावेश हुन सक्छ। गम्भीर अवस्थामा बिरामीहरुले खोक्दा रगत वा पानीजस्तो बलगम निस्कन सक्छ। –नवभारत टाइम्सबाट
