काठमाडौं । इबोला र हन्ताभाइरसको हालैको प्रकोपले बीमा कम्पनीहरु दुर्लभ संक्रामक रोगहरलाई कसरी बीमामा समेट्छ भनेर पुनर्विचार गर्न बाध्य भइरहेका छन्।
क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी एएम बेस्टको नयाँ प्रतिवेदनअनुसार स्वास्थ्य विज्ञहरुले यीमध्ये कुनै पनि भाइरसले कोभिड–१९ को स्तरमा तत्काल विश्वव्यापी खतरा नरहेको बताए पनि विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ)ले चेतावनी दिएको छ कि इबोलाका बढ्दो घटना र मृत्युले सम्भावित ठूलो प्रकोपलाई संकेत गर्दछ। प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘बीमा कम्पनीहरु हाल यी प्रकोपको प्रत्यक्ष वित्तीय प्रभावसँग जुध्न राम्रोसँग तयार छन्।’
‘महामारीपछि बीमा कम्पनीहरुले टेलिहेल्थ र डिजिटल वा स्वचालित प्रक्रियाजस्ता क्षेत्रमा लगानी बढाएका छन्। ‘यसका साथै पुनः अन्डरराइटिङमार्फत नीतिगत मुद्दाहरुलाई सम्बोधन गरेका छन्’, एएम बेस्टका उद्योग अनुसन्धान र विश्लेषणका वरिष्ठ निर्देशक श्रीधर मन्येमले प्रतिवेदनमा भनेका छन्।
कभरेज अन्तर र प्रणाली कमजोरीहरुका बारेमा अस्पष्ट भाषा हटाउन कम्पनीहरुले सम्झौताहरुमा पुनः काम गरिरहेका छन्। एउटा छुट्टै प्रतिवेदनमा महामारीपछि स्वास्थ्य जागरुकतामा तीव्र वृद्धि र बढ्दो चिकित्सा खर्चका कारण सन् २०३० सम्ममा एसिया–प्रसान्त क्षेत्रको व्यक्तिगत स्वास्थ्य बीमा बजार ५.९१ प्रतिशतको चक्रवृद्धि वार्षिक दरले बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
ग्रान्ड भ्यु रिसर्चका अनुसार सन् २०२२ मा क्षेत्रीय उद्योगको मूल्य १.६३ ट्रिलियन डलर थियो। उपभोक्ता तथ्यांकले कोभिड–१९ महामारीपछि व्यापक चिकित्सा कभरेजप्रति मानिसको दृष्टिकोणमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखाउँछ।
म्याक्स बुपा इन्स्योरेन्सको एउटा सर्वेक्षणले महामारीअघि केवल ३२ प्रतिशत मानिसले व्यापक योजनाहरु खरिद गरेका थिए र ४१ प्रतिशतले त्यसो गर्ने उद्देश्य राखेका थिए। महामारीपछि यी तथ्यांक खरिदकर्ताका लागि ५५ प्रतिशत र इच्छुकहरका लागि ६० प्रतिशत पुगेको छ।
बढ्दो चिकित्सा खर्च र सरकारी पहलको विस्तारले पनि बजार वृद्धिलाई बढावा दिइरहेको छ। यद्यपि, एएम बेस्टले भनेको छ, ‘यी स्वास्थ्य संकटले अझै पनि विश्वव्यापी अर्थतन्त्रलाई सुस्त बनाउन सक्छ। यस्तो समयमा जब भूराजनीतिक द्वन्द्वहरुले पहिले नै मन्दीको डर बढाइरहेका छन्। मध्यपूर्वमा पहिले नै द्वन्द्वबाट प्रभावित क्षेत्रहरुमा आर्थिक प्रभाव अझ खराब हुन सक्छ।’
यसबाहेक इबोलाको प्रकोप यस्तो समयमा आएको छ जब धेरै अफ्रिकी देशहरुले बढ्दो ऋणको बोझ र स्वास्थ्य संकटका लागि अन्तर्राष्ट्रिय दाता कोषमा गिरावटको सामना गरिरहेका छन्। एएम बेस्टले चेतावनी दिएको छ, ‘यदि यी भाइरस स्थानीयकृत रहे पनि तिनीहरुले पर्यटनमा निर्भर अर्थतन्त्रहरलाई गम्भीर रुपमा हानि पुर्याउन सक्छन्।’
आधुनिक विश्वव्यापी गतिशीलताले रोगहरुलाई द्रुत रुपमा फैलिन अनुमति दिने र यसले अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय बिना स्थानीय नियन्त्रणलाई गाह्रो बनाउने एएम बेस्टको निष्कर्ष छ। ‘यस कारणले गर्दा बीमा कम्पनीहरुलाई भौगोलिक विविधीकरणमा मात्र भर पर्नुको सट्टा अचानक मोडेल नगरिएका जोखिमहरुविरुद्ध नियमित रुपमा आफ्नो पोर्टफोलियोलाई तनाव–परीक्षण गर्न सल्लाह दिइँदैछ’, एएम बेस्टले भनेको छ। –एजेन्सी
