काठमाडौं । बीमा कम्पनीहरुलाई ग्राहक जानकारी प्रयोग र प्रविधिबाट डाटा ह्यान्डल निर्धारण गरेर बीमा कम्पनीहरुले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई)मा बढी विश्वास निर्माण गर्न सक्ने सुझाव दिइएको छ।
लकटन कम्पनीज एलएलसीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष ओलिभ लामले इन्स्योरेन्स एसियालाई भने, ‘ग्राहकका बारेमा एआईमा आधारित विश्लेषणका लागि सार्वजनिक रुपमा उपलब्ध डाटा प्रयोग गर्नाले विश्वास घट्न सक्छ।’
लामका अनुसार ग्राहकहरु चिन्ता गर्न सक्छन् कि बीमा कम्पनीहरुले तेस्रो–पक्ष स्रोतहरुबाट उनीहरुका बारेमा निष्कर्ष निकालिरहेका छन्, संवेदनशील जानकारीको गलत व्याख्या गरिरहेका छन् वा उनीहरुको वास्तविक कार्यहरु प्रतिविम्बित नगर्ने विश्लेषण गरिरहेका छन्। यी चिन्ता महत्वपूर्ण छन् । किनकि बीमा कम्पनीहरुले ग्राहक सेवा, दाबी र जोखिम विश्लेषणजस्ता क्षेत्रमा एआईको प्रयोग विस्तार गरिरहेका छन्।
स्मार्ट कम्युनिकेसन्स एलएलसीको जुन रिपोर्टअनुसार केवल ३८ प्रतिशत ग्राहकले बीमासँग सम्बन्धित कार्यहरुमा एआईलाई उपयोगी ठान्छन्। जब कि ८४ प्रतिशत कम्पनीले एआई कहिले प्रयोग भइरहेको थियो भनेर खुलासा गर्न चाहन्छन्।
लामका अनुसार यसको सट्टा बीमा कम्पनीहरुले विगतका दाबी र घटना, आन्तरिक जोखिम मूल्यांकन, हानि–नियन्त्रण रेकर्ड र साइट वा सुविधा विशेषतासहित ग्राहकबाट सीधै जानकारीमा बढी भर पर्न सक्छन्। उनले भने, ‘बीमा कम्पनीहरुले त्यसपछि ती रेकर्डलाई आफ्नै डाटाबेसबाट चयन गरिएको जानकारीसँग संयोजन गर्न सक्छन्। जसमा हानि अनुभव, अन्डरराइटिङ मार्गदर्शन र तुलनात्मक जोखिमहरु समावेश छन्।’
लामले यो दृष्टिकोणले एआई विश्लेषणलाई ग्राहकलाई बुझ्नका लागि अझ उपयोगी र सजिलो बनाउन सक्ने बताए। ‘यसका साथै यसको विश्वसनीयता पनि सुधार गर्न सक्छ’, उनले भने, ‘सार्वजनिक रुपमा उपलब्ध जानकारी प्रयोग गर्नाले गोपनीयताको चिन्ता पनि उठाउन सक्छ। यद्यपि डाटा आफैँमा गोप्य छैन। ग्राहकले तिनीहरुका बारेमा जानकारी किन संकलन गरियो र निर्णयमा पुग्न कसरी प्रयोग गरियो भन्ने बारेमा प्रश्न उठाउन सक्छन्।’
ईवाई–पार्थेनन इन्डोनेसिया स्ट्राटेजी एन्ड ट्रान्ज्याक्सन्सका साझेदार ओकी स्टेफानसले बीमा कम्पनीहरुलाई पनि एआईको प्रयोगका लागि स्पष्ट नियमहरु आवश्यक पर्ने बताए। इन्स्योरेन्स एसियालाई उनले भने, ‘आफ्नो सञ्चालनमा एआईलाई समावेश गर्न चाहने बीमा कम्पनीहरुले ग्राहकबाट मात्र नभई अन्य सरोकारवालाबाट पनि विश्वास प्राप्त गर्न बलियो शासन ढाँचा, पारदर्शिता र स्पष्ट जबाफदेहीता स्थापना गर्नुपर्छ।’
स्टेफानसका अनुसार एआई लागू गर्दा बीमा कम्पनीहरुले डाटा गोपनीयता, तेस्रो–पक्ष डाटाको प्रयोग र नियामक आवश्यकताहरुमा ध्यान दिनुपर्छ। उनले भने, ‘एआई प्रणालीहरु परिमार्जन हुँदा उनीहरुले नियमित रुपमा सुरक्षा उपायहरुको समीक्षा गर्नुपर्छ। एआई कसरी प्रयोग गरिन्छ, कसरी निर्णय लिइन्छ र जोखिमहरु कसरी व्यवस्थापन गरिन्छ भन्नेबारे स्पष्ट जानकारी प्रदान गर्नु पनि महत्वपूर्ण हुनेछ।’
स्मार्ट कम्युनिकेसन्सको एउटा प्रतिवेदनमा डाटा गोपनीयता वा पारदर्शिताका बारेमा चिन्ताका कारणले २९ प्रतिशत ग्राहकले बीमा कम्पनीसँग व्यापार गर्न बन्द गरेको उल्लेख छ। विश्वव्यापी रुपमा लगभग ६३ प्रतिशत ग्राहकले भने कि यदि उनीहरुको सञ्चारले अपेक्षाहरु पूरा गरेन भने तिनीहरु अर्को बीमा कम्पनीबाट सेवा लिनेछन्। सिंगापुरमा यो संख्या ६७ प्रतिशत थियो।
लामका अनुसार ग्राहकको वास्तविक जोखिमका बारेमा जानकारी प्रयोग गर्ने बीमा कम्पनीहरुले तेस्रो–पक्ष डाटाको ठूलो मात्रामा भर पर्नुको सट्टा विश्लेषणका लागि एआईलाई स्पष्ट आधार प्रदान गर्न सक्छन्। स्टिफेन्सले भने, ‘एआईको जिम्मेवार प्रयोगले अन्ततः ग्राहक र बीमा कम्पनी दुवैका लागि परिणामहरु सुधार गर्नुपर्छ। तर, यसको प्रयोगका क्रममा जबाफदेहीता र स्पष्ट सञ्चार पनि कायम राख्नुपर्छ।’












