काठमाडौं । हालैको गुजरात बाढी र अन्य धेरै प्राकृतिक प्रकोपका कारण भारी दाबीहरु परेपछि भारतभर सम्पत्ति बीमा दर लगभग २५ देखि ३० प्रतिशतसम्मले बढेको छ। यो वृद्धि मुख्यतया बीमा कम्पनीहरुले आधारदर बढाउनुको सट्टा पहिले प्रदान गरिएको महत्वपूर्ण छुटहरु घटाएका कारणले भएको हो।
उद्योग अधिकारीहरुका अनुसार यो परिवर्तनले क्षतिपछि अपनाइएको बढी सतर्क दृष्टिकोणलाई प्रतिविम्बित गर्दछ। ती क्षतिले आगलागी र सम्पत्ति खण्डहरुमा बीमांकन परिणामहरुलाई दबाब दिएका छन्।
बिजनेस स्ट्यान्डर्डको रिपोर्ट र बीमांकीहरुको टिप्पणी अनुसार गुजरात बाढीले मात्र लगभग भारु ५ हजार करोडको दाबी उत्पन्न गर्ने अनुमान गरिएको छ। जसमध्ये धेरैजसो सम्पत्तिसँग सम्बन्धित छ। उत्पादन प्लान्टसँग सम्बन्धित ठूलो औद्योगिक दाबी पहिले नै लगभग भारु १ हजार करोड अनुमान गरिएको छ। यद्यपि यीमध्ये धेरै जोखिम व्यापक रुपमा पुनर्बीमा गरिएको छ। विशेषगरी ठूला व्यावसायिक र औद्योगिकका लागि घाटाको मात्राले कम्पनीहरुलाई मूल्य निर्धारण कडा गर्न बाध्य पारेको छ।
बजाज जनरल इन्स्योरेन्सका व्यावसायिक बीमांकन प्रमुख गुरदीप सिंह बत्राले प्रिमियम दरहरु मुख्यतया कम छुटका कारण बढ्दै गएको बताए। ‘जब कि प्राकृतिक प्रकोपहरुको आधारदर अपरिवर्तित रहन्छ’, उनले भने।
बीमा कम्पनीहरु केही समयदेखि मूल्य निर्धारणमा आक्रामक रुपमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्। भारतीय बीमा नियामक तथा विकास प्राधिकरणले पहिले नै अग्नि बीमा बजारमा यस अभ्यासको विरुद्धमा चेतावनी दिएको थियो। हालैका घटनाले सुधारको यो प्रक्रियालाई तीव्र बनाएका छन्।
यो परिवर्तन बाढी–प्रवण वा उच्च जोखिम क्षेत्रहरुमा औद्योगिक र व्यावसायिक सम्पत्ति कभरेजका लागि सबैभन्दा बढी देखिन्छ। बीमा कम्पनीहरुले समग्र सर्तहरुको समीक्षा गरिरहेकाले घरधनी र साना व्यवसायहरु पनि प्रभावित हुन सक्छन्।
गुजरात लामो समयदेखि सम्पत्ति जोखिमका लागि उच्च बीमा भार भएको राज्यहरुमध्ये एक हो। जसले गर्दा दाबीको मात्रा बढी हुन्छ।
भारतका अन्य भागमा यस्तै मौसम–सम्बन्धित घटनाहरुले दबाब थपेका छन्। फलस्वरूप बीमा दलाल र जोखिम प्रबन्धकहरुले ग्राहकलाई हालैका वर्षहरुभन्दा छुटमा कम लचिलोपनको साथ कडा नवीकरण सर्तहरुको अपेक्षा गर्न सल्लाह दिइरहेका छन्। यो प्रवृत्तिले भारतको निर्जीवन बीमा बजारमा बारम्बार प्राकृतिक प्रकोपहरुले मूल्य निर्धारण कसरी परिवर्तन गरिरहेका छन् भनेर उजागर गर्छ।
