काठमाडौं । शेयर बजारबाट पैसा कमाइन्छ। तर, यो पैसा कमाउने मेसिन होइन। त्यसैले मानिसलाई सधैँ बुद्धिमानीपूर्वक लगानी गर्न सल्लाह दिइन्छ।
अहिले एउटा देशका मानिस शेयर बजारप्रति यति उत्साहित छन् कि कसैको कुरा सुनिरहेका छैनन्। बजारका बारेमा एउटा उल्लेखनीय उन्माद छ। जसले सबैभन्दा प्रमुख अर्थशास्त्रीहरुलाई पनि चकित पारेको छ।
हामी दक्षिण कोरियाका बारेमा कुरा गर्दैछौं। दक्षिण कोरियामा अहिले जताततै शेयर बजारको चर्चा भइरहेको छ। चाहे त्यो भोजन कक्षमा होस्, क्याफेमा होस् वा कुनै प्रमुख कम्पनीको कार्यालयमा। आज कसले शेयर किन्यो र कसले बेच्यो भन्ने वरिपरि छलफल घुम्छ।
परिस्थिति यस्तो स्तरमा पुगेको छ कि मानिसहरुले अहिलेको वर्तमान लहरमा रमाउन बजारसँग सम्बन्धित जोखिमहरुलाई बेवास्ता गरिरहेका छन्। मानिसले आफ्नो बुढेसकाल वा आफ्ना छोराछोरीको शिक्षाका लागि बचत गरेको आफ्नो जीवनभरको बचत सिधै शेयर बजारमा खन्याइरहेका छन्। अवकाश कोष पनि बजारमा लगानी भइरहेको छ। यसबाहेक लगानी गर्न बैंकहरुबाट ऋण लिइँदैछ।
मानिसहरुले आफ्नो घर र कार बेचेर शेयर किन्न थालेपछि चरम सीमा नाघ्छ, अर्थात् सबैले आफ्नो मेहनतले कमाएको पैसा दाउमा लगाएर यो महौलमा सामेल हुन थालेका छन्। युवामाझको क्रेज यस्तो छ कि उनीहरु बजारमा सबै कुरा जोखिममा पार्न तयार छन्। युवाहरुले आफ्नो बाइक धितो राखेर त्यो पैसाले जोखिमपूर्ण शेयरहरु किनिरहेका छन्।
वास्तवमा दक्षिण कोरियाको तस्बिर हाल विश्वका अन्य देशहरु भन्दा फरक छ। मन्दीको डर र महँगीको प्रभावले धेरै देशका शेयर बजार तहसनहस भइरहेका छन्। चाहे त्यो अमेरिका होस् या चीन वा जापान, जहाँका लगानीकर्ता महिनौँदेखि बजार उछालको पर्खाइमा छन्।
यसैबीच दक्षिण कोरियाली बजार रकेट जस्तै उकालो लागिरहेको छ। यतिमात्र होइन दक्षिण कोरियाले युट्युबमा स्टक बजार सूचना प्रदायकहरुको बाढी पनि देखेको छ। प्रत्येकले आफूलाई विशेषज्ञ भएको दाबी गर्छन्। किनकि बजार एकतर्फी बढिरहेको छ।
गत वर्ष दक्षिण कोरियाली बजारले २००% भन्दा बढी प्रतिफल दिएको छ। जुन पूर्णतया अप्रत्याशित थियो। यसको तुलनामा अमेरिकी शेयर बजारले प्रतिवर्ष लगभग १५%, चीनले २०%, जापानले ५०% भन्दा बढी र भारतीय बजारले ५% प्रतिफल दिएको छ।
यस वर्ष अर्थात् २०२६ मा दक्षिण कोरियाली बजारले अहिलेसम्म ७०% भन्दा बढी प्रतिफल दिएको छ। यस वर्ष विश्वले धेरै आर्थिक चुनौतीहरुको सामना गरिरहेको भए पनि, अमेरिकी ट्यारिफपछि मध्य पूर्वमा तनावले बजारको मुडलाई कमजोर बनाएको छ। यद्यपि, दक्षिण कोरियाली बजार बेवास्ता गरिएको छ। विशेषगरी खुद्रा लगानीकर्ताहरु बजारमा ओइरिएका छन्।
विश्वव्यापी संकटको बीचमा गत वर्ष दक्षिण कोरियाली बजारले दिएको प्रतिफलले जोकोहीको पनि विश्वासलाई हल्लाउन सक्छ। बजारप्रति मानिसहरुको लोभ दिनप्रतिदिन बढ्दै गइरहेको छ। सबैभन्दा अचम्मको कुरा के छ भने १८ वर्ष मुनिका बालबालिका पनि बजारमा अन्धाधुन्ध लगानी गरिरहेका छन्। –एजेन्सी
