काठमाडौं । फ्रान्सको पेरिसमा रहेको लुभ्रे संग्रहालय चोरी भएपछि बन्द गरिएको छ।
फ्रान्सेली संस्कृतिमन्त्री रसिदा दातीले इन्स्टाग्राममा लेखे कि चोरी आइतबार बिहान संग्रहालय खोल्ने क्रममा भएको थियो। उनले भनिन्, ‘म घटनास्थलमा थिएँ। जहाँ प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको थियो।’
दातीले पछि भनिन्, ‘घटनास्थल नजिकै चोरी भएको रत्न फेला परेको थियो। सम्भवतः खसालिएको थियो। यस विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ। वस्तु के हो भनेर अझै स्पष्ट छैन। चोरहरुले हिंसा वा आतंक बिना व्यावसायिक रुपमा काम गरे।’
घटनामा कुनै पनि आक्रमणको रिपोर्ट आएको छैन। संग्रहालयले ‘विशेष कारणहरुले’ दिनका लागि बन्द रहने बताइएको छ। तर, विवरणहरु प्रदान गरेको छैन।
भ्रे विश्वको सबैभन्दा धेरै भ्रमण गरिएको संग्रहालय हो। यसमा विश्वका धेरै प्रसिद्ध कलाकृतिहरु र खजाना छन्।
अहिलेसम्म के थाहा छ ?
फ्रान्सेली मिडियाका अनुसार आइतबार बिहान संग्रहालय खुलेको केही समयपछि तीन नकाबधारी मानिस लुभ्रेमा प्रवेश गरे। फ्रान्सेली गृह मन्त्रालयले स्थानीय समय अनुसार बिहान ९ः३० बजेतिर केही मानिसले झ्याल फोडेर अपोलो ग्यालरीमा प्रवेश गरेको बताएको छ। सेन नदीको किनारमा अवस्थित यो ग्यालरीमा फ्रान्सेली क्राउन ज्वेल्सका अवशेषहरु छन्।
गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजले भने, ‘तीन वा चार जना चोरले संग्रहालय नजिकै ट्रकमा जडान गरिएको फोर्कलिफ्ट प्रयोग गरे। भित्र पसेपछि उनीहरुले गहनाहरु चोरे र त्यसपछि मोटरसाइकलमा भागे।’
नुनेजका अनुसार चोरी ७ मिनेटसम्म चल्यो। अनुसन्धानकर्ताहरुले अब कुन वस्तुहरु चोरी भएका थिए भनेर निर्धारण गरिरहेका छन्। मन्त्रालयले यी वस्तुहरु विशाल व्यावसायिक, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्वका रहेको जनाएको छ।
फ्रान्सेली प्रहरीले संग्रहालय र यसको अगाडिको नदी किनारको सडक बन्द गरेको छ। अनुसन्धान मुख्यतया भवनको दक्षिणपूर्वी कुनामा केन्द्रित छ। जुन सेन नदीको सामु रहेको छ।
दमकल ट्रक वा छाना कम्पनीहरुले प्रायः प्रयोग गर्ने जस्तै एउटा ठूलो चल भ¥याङ टाढाबाट देखिन्छ। यो पेरिसको अग्लो तल्लामा सामान ढुवानी गर्न प्रयोग गरिने मेसिनमा जडान गरिएको छ। भर्याङको माथिल्लो भागले बालकनी छुन्छ। जुन सम्भवतः तीन चोरहरु माथिल्लो तल्लामा कसरी पुगेका थिए।
अपोलो ग्यालरीमा फ्रान्सेली क्राउन ज्वेल्सका बाँकी भागहरु छन्। यी धेरैजसो गहनाहरु फ्रान्सेली क्रान्ति पछि हराएका वा बेचिएका थिए। तर, केही मूल्यवान वस्तुहरु बाँकी नै थिए। त्यहाँ राखिएका गहनाहरुमा सम्राट नेपोलियन, उनका भतिजा नेपोलियन तृतीय र उनीहरुका पत्नीहरु मेरी–लुइस र युजेनीका लागि फ्रान्सेली क्रान्ति पछि प्राप्त गरिएका वस्तुहरु समावेश छन्।
लुभ्रेको वेबसाइटका अनुसार यस ग्यालरीमा सबैभन्दा मूल्यवान वस्तुहरु तीन हीरा हुन्– रिजेन्ट, स्यान्सी र होर्टेन्सिया।
पेरिसस्थित लुभ्र विश्वको सबैभन्दा ठूलो संग्रहालय हो। यसको प्रदर्शनी क्षेत्र लगभग ७३ हजार वर्गमिटर फैलिएको छ। जुन दस फुटबल मैदानबराबर हो।
यो मूल रुपमा सन् १५४६ मा फ्रान्सेली शाही परिवारको लागि दरबारका रुपमा निर्माण गरिएको थियो। यसको पहिलो बासिन्दा, राजा फ्रान्सिस प्रथम, कला प्रेमी थिए र आफ्नो कला संग्रह प्रदर्शन गर्न लुभ्र प्रयोग गर्न चाहन्थे।
क्रमिक फ्रान्सेली राजाहरुले शाही कला संग्रहलाई अझ विस्तार गरे। अंग्रेजी गृहयुद्धको समयमा चाल्र्स प्रथमलाई मृत्युदण्ड दिइएपछि लुइस १४ औँले इंग्ल्यान्डका राजा चाल्र्स प्रथमको कलासंग्रह पनि प्राप्त गरे। यो कलासंग्रह सन् १७८९ को फ्रान्सेली क्रान्ति सम्म जनताको लागि बन्द थियो। सन् १७९३ मा लुभ्र सार्वजनिक कला ग्यालरीका रुपमा पुनः खोलियो।
आज लुभ्रमा ३५ हजारभन्दा बढी कलाकृति छन्। जसमा लियोनार्डो दा भिन्चीको प्रसिद्ध चित्रकला, ‘मोना लिसा’ पनि समावेश छ। लगभग ३० हजार मानिस हरेक दिन लुभ्र भ्रमण गर्छन्।
यसको कडा सुरक्षाका कारण संग्रहालयबाट चोरीहरु दुर्लभ छन्। तैपनि, केही घटनाहरु भएका छन्। सबैभन्दा प्रसिद्ध सन् १९११ मा थियो। जब लियोनार्डो दा भिन्चीको प्रसिद्ध उत्कृष्ट कृति मोना लिसा चोरी भएको थियो।
प्रहरीले कवि गुइलाउम अपोलिनेयर र चित्रकार पाब्लो पिकासोलाई सोधपुछ गर्यो। यद्यपि, वास्तविक अपराधी एक इटालियन मानिस रहेछन्। जसले राष्ट्रिय गौरवका कारण चित्रलाई इटाली फिर्ता लैजान चाहन्थे। तीन वर्षपछि चित्र फ्लोरेन्समा फेला पर्यो र पेरिस फर्कियो। त्यतिबेला चित्र आजको जस्तो प्रसिद्ध थिएन।
यसैगरी १६औँ शताब्दीको केही कवच सन् १९८३ मा हराएको थियो। जुन सन् २०११ मा पुनः पत्ता लागेको थियो।
हालै सन् १९९८ मा १९औँ शताब्दीका कलाकार क्यामिल कोर्सोको चित्र ‘द सेभियर रोड’ चोरी भएको थियो। यसलाई सिधै भित्ताबाट निकालिएको थियो र कसैले याद गरेको थिएन। यस घटनापछि प्रमुख सुरक्षा परिवर्तनहरु गरिएको थियो। चित्र फेला परेको छैन।
