काठमाडौं । भारतको बीमा नियामक र विकास प्राधिकरण (आईआरडीएआई) ले बुधबार स्वास्थ्य बीमामा मास्टर सर्कुलर जारी गरेको छ। जसमा बीमा कम्पनीले अनुरोध गरेको एक घन्टाभित्र नगदरहित उपचार अनुमति दिने निर्णय लिनुपर्ने निर्देशन दिइएको छ।
आईआरडीएआईले जारी गरेको मास्टर सर्कुलरले स्वास्थ्य बीमा उत्पादनहरुमा पहिले जारी गरिएका ५५ सर्कुलरलाई निष्तेज बनाउने उल्लेख छ। यो सर्कुलर बीमितको सशक्तीकरण र समावेशी स्वास्थ्य बीमालाई सुदृढ पार्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम हो। बीमा नियामकले भनेको छ, ‘परिपत्रले बीमित/सम्भाव्यताहरुलाई सहज सन्दर्भका लागि एकै ठाउँमा उपलब्ध स्वास्थ्य बीमा नीतिमा उपलब्ध हकहरु एकै ठाउँमा ल्याउँदछ र साथै स्वास्थ्य बीमा खरिद गर्ने बीमाकर्तालाई सहज, छिटो दाबी अनुभव प्रदान गर्न र जोड दिइएको छ। स्वास्थ्य बीमा क्षेत्रमा सुधारिएको सेवा स्तर सुनिश्चित गर्न उपायहरुमा जोड दिइएको छ।’
नगदरहित प्राधिकरणको अनुरोधलाई तुरुन्त र १ घन्टाभित्र निर्णय गरिसक्ने र अनुरोध गरेको ३ घन्टाभित्र अस्पतालबाट डिस्चार्जपछि अन्तिम सेलटमेन्ट दिनुपर्नेछ।
यसअघि स्वास्थ्य बीमामा नगदरहित भुक्तानीका लागि निकै झन्झट झेल्नुपरेको थियो। तर, अब अस्पतालबाट डिस्चार्जको अनुरोध प्राप्त भएको ३ घन्टाभित्रै गरिने भएको छ। बीमा नियामक आईआरडीएआईद्वारा मे २९ मा जारी मास्टर सर्कुलरमा भनिएको छ, ‘कुनै पनि अवस्थामा अस्पतालबाट डिस्चार्ज अनुरोध प्राप्त भएको ३ घन्टाभित्र बीमितले गरेको दाबीको नगदरहित भुक्तानी कम्पनीले स्वास्थ्य बीमामार्फत गर्नुपर्नेछ।’ यसका साथै बीमितले कुनै पनि अवस्थामा अस्पतालबाट डिस्चार्ज नभएसम्म कुर्नुपर्दैन। तीन घन्टाभन्दा बढी ढिलो भएमा अस्पतालले लाग्ने कुनै पनि अतिरिक्त शुल्क बीमा कम्पनीले शेयरधनीलाई बुझाउनेछ।
आईआरडीएआईले आफ्नो मास्टर सर्कुलरमा स्पष्ट रुपमा भनेको छ कि नयाँ दिशानिर्देशहरुअन्तर्गत यदि कुनै स्वास्थ्य बीमाधारकको अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएमा बीमा कम्पनी फर्मले दाबी भुक्तानीको प्रक्रिया तुरुन्तै सुरु गर्नुपर्नेछ। यतिमात्र होइन मृतकको शव पनि अस्पतालबाट छिटो निकाल्नुपर्छ।
बीमा नियामकले आपतकालीन अवस्थामा पनि नियम परिवर्तन गरेको छ। बीमा कम्पनीले अनुरोध प्राप्त भएको १ घन्टाभित्र नगदरहित भुक्तानीका बारेमा तत्काल निर्णय लिनुपर्नेछ। यसका साथै आईआरडीएआईले बीमा कम्पनीहरुलाई यो काम जुलाई ३१ सम्ममा सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएको छ र जनताको सुविधाका लागि सम्भव भएमा बीमा कम्पनीहरुले अस्पतालमा हेल्प डेस्क पनि बनाउनुपर्छ ता कि सीप नपुगेका व्यक्तिहरुले उपचार पाउन सकून्। यसले नगदरहित भुक्तानी प्रक्रिया सजिलो बनाउन सकिने आशा गरिएको छ। –एजेन्सी
