काठमाडौं । सन् २०१२ जनवरी १३ को रातमा कोस्टा कन्कर्डिया क्रुज जहाज इटालीको इसोला डेल गिग्लियोको तटमा ठोक्कियो। यो घटना त्यतिबेला भयो जब क्याप्टेन फ्रान्सेस्को शेटिनोले आफ्नो अभिप्रेत मार्गबाट विचलित भएर ‘पालद्वारा’ चाल चलाए।
पानीमुनिको हिमशिलासँग ठोक्किएपछि लक्जरी लाइनरको हलको ठूलो भाग भाँचियो। पानी इन्जिन कोठामा पस्यो। जसले गर्दा बिजुली आपूर्ति बन्द भयो। जहाज झुक्यो र अन्ततः पल्टियो। जसमा ४ हजार २०० भन्दा बढी यात्रु र चालक दलका ३२ जनाको मृत्यु भयो र धेरै जना घाइते भए।
जहाजको मूल्य लगभग ५० करोडदेखि ५७ करोड डलर थियो। यसलाई रचनात्मक कुल घाटा घोषित गरियो। एक्सएल, जेनेरली र आरएसएजस्ता बीमा कम्पनीहरुले क्षतिग्रस्त हल र मेसिनरीका लागि जहाजलाई ५० करोड डलरभन्दा बढी तिरेका थिए। कोस्टा कन्कर्डियासँग ३ करोड डलर कटौतीयोग्य थियो। जुन मालिक कोस्टा क्रुज (कार्निवल कर्पोरेसनको अंश) ले बोकेको थियो।
बीमा दाबीहरुको एउटा महत्वपूर्ण भाग स्ट्यान्डर्ड क्लबजस्ता म्युचुअल क्लबहरुद्वारा प्रस्ताव गरिएको संरक्षण र क्षतिपूर्ति (पीएन्डआई) बीमामा पर्छ। यसले यात्रु र चालक दलको दायित्व, व्यक्तिगत शारीरिक चोटपटक र मृत्युको दाबी, वातावरणीय प्रभाव, र भग्नावशेष हटाउने महत्वपूर्ण लागतलाई समेट्छ।
एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि अलपत्र परेको जहाजलाई सीधा गर्न जटिल ‘पार्बकलिङ’ प्रविधि प्रयोग गरिएको थियो। यो कार्य अत्यन्तै कठिन र महँगो साबित भयो। इन्जिनियरिङ चुनौती, वातावरणीय अनुगमन र लामो सञ्चालनले भग्नावशेष हटाउने, टोइङ गर्ने र स्क्रयाप गर्ने लागतमा उल्लेखनीय वृद्धि गर्यो।
सन् २०१४ सम्ममा पीएन्डआई घाटा लगभग १.४४ अर्ब डलर पुगेको थियो। जसले गर्दा कुल बीमा गरिएको समुद्री क्षति लगभग २ अर्ब डलर पुग्यो।
दुर्घटना इतिहासको सबैभन्दा महँगो समुद्री बीमा दाबीहरुमध्ये एउटा बन्यो। जसमा कुल दाबी भुक्तानीको अनुमान १.५ अर्ब डलरदेखि लगभग २ अर्ब डलरसम्म थियो। बीमा दाबीहरु लन्डनको लोयड्स, अन्तर्राष्ट्रिय पुनर्बीमा कम्पनीहरु र पीएन्डआई क्लबहरुको अन्तर्राष्ट्रिय समूहका धेरै अन्डरराइटरहरुबीचको पुलिङ र पुनर्बीमा व्यवस्थामा फैलिएका थिए। म्युनिख रिजस्ता पुनर्बीमा कम्पनीहरुले दोहोरो अंकको लाखौँ युरोमा घाटा रिपोर्ट गरे।
कोस्टा कन्कर्डिया घटनाले ठूला क्रुज जहाज सञ्चालनको जोखिमलाई उजागर गर्यो र भग्नावशेष हटाउँदा जोखिमहरुका बारेमा जागरुकता बढायो। त्यो वर्षहरुमा सबैभन्दा महँगो एकल समुद्री हल क्षति थियो। द्रुत र भारी दाबी भुक्तानीले ठूलो क्षति रोक्न विश्वव्यापी समुद्री बीमा बजारको शक्ति प्रदर्शन गर्यो। –इन्स्योरेन्स न्युजबीडी
