काठमाडौं । भूमध्यरेखीय प्रशान्त क्षेत्रमा ठूलो एल निनो विकास हुने सम्भावना उल्लेखनीय रुपमा बढेको छ। पूर्वानुमानकर्ताहरुले यही मे र जुलाईको बीचमा हुने ८२ प्रतिशत सम्भावना र सन् २०२६–२७ को उत्तरी गोलार्धको जाडोभरि यो ढाँचा कायम रहने ९६ प्रतिशत सम्भावना रहेको अनुमान गरेका छन्।
अमेरिकी जलवायु भविष्यवाणी केन्द्रले थप अनुमान गरेको छ कि यो घटना शिखरमा पुग्ने वा द्रुत रुपमा बढ्ने लगभग दुई तिहाइ सम्भावना छ। यसले विश्वभरका बीमा कम्पनी र पुनर्बीमाकर्तालाई सम्पत्ति, कृषि, समुद्री र विशेषता रेखाहरुमा आफ्नो जोखिम पुनर्मूल्यांकन गर्न बाध्य पारिरहेको छ। किनकि चरम मौसमी अवस्थाले बीमा दाबी बढाउने र जोखिम मूल्य निर्धारण परिवर्तन गर्ने खतरा छ।
यो परिवर्तनशील जलवायु पहिले नै बढ्दो विश्वव्यापी तापक्रमको पृष्ठभूमिमा भइरहेको छ। जसले बीमा उद्योगभित्र चिन्ताहरु बढाइरहेको छ। समुद्री सतहको तापक्रममा भएको न्यानोपन, व्यापारिक हावा कमजोर हुँदै जानु र भू–सतहको तापक्रममा आएको गडबडीले यो परिवर्तनलाई तीव्र पारिरहेको छ।
विज्ञहरुले सन् २०१५–१६ को घटनासँग तुलना गर्न सकिने वा त्योभन्दा बढी प्रभावहरुको सम्भावनाको चेतावनी दिइरहेका छन्। एल निनो टेलिकनेक्सनले टाढाका क्षेत्रहरुमा एकैसाथ तनाव सिर्जना गर्ने, विविधीकरण विचारहरुलाई चुनौती दिने सञ्चित क्षतिको जोखिम बढाउँदै जाँदा अन्डरराइटरहरुले अब विपत्ति मोडेलहरुलाई अझ नजिकबाट जाँच गरिरहेका छन्।
सम्पत्ति र हताहत जोखिमका लागि यो ढाँचाले सामान्यतया बढेको हावाको गतिमार्फत एट्लान्टिक आँधी गतिविधिलाई दबाउँछ। जसले अमेरिका, क्यारिबियन र मेक्सिकोको खाडीमा भारी बीमा गरिएको तटीय बजारहरुलाई केही राहात प्रदान गर्दछ। यद्यपि, यो लाभ अन्यत्र बढेको जोखिमहरुद्वारा अफसेट गरिएको छ। जसमा मेक्सिको, मध्यअमेरिका र हवाईलाई असर गर्न सक्ने पूर्वी प्रशान्त उष्णकटिबन्धीय चक्रवात गतिविधिमा वृद्धिका साथै दक्षिणी र दक्षिणपश्चिमी अमेरिकाका केही भागहरुमा बढेको वर्षा समावेश छ। जसले अन्तर्देशीय बाढी बढाउन सक्छ। फ्लोरिडा, क्यालिफोर्निया, टेक्सास र दक्षिणपूर्वजस्ता बाढी प्रभावित क्षेत्रहरुमा बीमा कम्पनीहरु विशेषगरी सतर्क छन्।
विश्लेषकहरुले बढ्दो वर्षा र आँधीबेहरीको जोखिमले अवस्थित कभरेज अन्तरलाई बढाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनीहरुका अनुसार पुनर्बीमा लागत बढाउन सक्छ र जोखिमपूर्ण क्षेत्रहरुमा प्रिमियम बढाउन वा क्षमता घटाउन सक्छ।
कृषि बीमाले सबैभन्दा प्रत्यक्ष दबाबको सामना गनै सक्छ। दक्षिणपूर्वी एसिया, अस्ट्रेलिया, भारत र दक्षिणी अफ्रिकाका केही भागहरुमा खडेरीको अवस्था र कमजोर मनसुनले धान, गहुँ, कोको, कफी र पाम तेलजस्ता आवश्यक बालीहरुको उत्पादन घटाउन सक्छ। जब कि पूर्वी प्रशान्त र दक्षिण अमेरिकामा बाढीले बाली र पूर्वाधारलाई खतरामा पार्छ। यी परिवर्तनले बाली बीमा र प्यारामेट्रिक उत्पादनहरुअन्तर्गत ठूलो मात्रामा बीमा दाबीहरुको सम्भावना बढाउँछन्। जसले विश्वव्यापी वस्तु आपूर्ति घटाउन सक्छ र खाद्य मूल्य अस्थिरता बढाउन सक्छ। यसले अप्रत्यक्ष रुपमा व्यापार अवरोध र आपूर्ति शृंखला नीतिहरुलाई असर गर्छ।
पुनर्बीमा कम्पनीहरु पहिले नै बढेको प्राकृतिक प्रकोप बजेट व्यवस्थापन गर्दै यी अन्तरसम्बन्धित कृषि र मौसम जोखिमहरुलाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेका छन्। किनकि धेरै महादेशमा एकैसाथ घटनाहरुले समग्र सीमा र पुँजी भण्डारको परीक्षण गर्न सक्छन्। यसले बन डढेलो, खडेरी र गर्मीसँग सम्बन्धित बीमा कभरमा पनि महत्वपूर्ण प्रभाव पार्छ। सुक्खा क्षेत्रहरुमा डढेलोको जोखिम बढाउँछ र परम्परागत क्षति समायोजनको सट्टा अनुक्रमित ट्रिगरहरुमा आधारित छिटो भुक्तानी प्रदान गर्ने प्यारामेट्रिक समाधानहरुको माग बढाउँछ।
उद्योग विज्ञहरुका अनुसार बलियो एल निनोले विपत्ति जोखिमको पुनः मूल्य निर्धारण, प्रभाव नवीकरण र लचिलोपन उपायहरु र जलवायु–सम्बन्धित अन्डरराइटिङ समायोजनहरुको ठूलो अपनाउन प्रोत्साहित गर्न सक्छ। सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा बीमा गरिएको विपत्ति क्षति निकै कम रह्यो। तर, वर्षको दोस्रो आधा र २०२७ मा अनुमानित क्षति उल्लेखनीय रुपमा बढी भएमा विशेषगरी जलवायु परिवर्तनबाट हुने चुनौतीहरुको शीर्षमा स्थिति उल्टो हुन सक्छ। – एजेन्सी
