काठमाडौं । ‘फिफा विश्वकप २०२६’ बीमा उद्योगले पहिले देखेको कुनै पनि खेलकुद प्रतियोगिताभन्दा फरक छ। क्यानडा, अमेरिका र मेक्सिकोका १६ सहरमा आयोजना हुने यो प्रतियोगितामा ६० लाख मानिस र तीन देशमा तैनाथ १ लाखभन्दा बढी सुरक्षाकर्मीको अपेक्षित उपस्थिति रहनेछ। यसले ठूलो जोखिम व्यवस्थापन चुनौती प्रस्तुत गर्दछ।
न्युयोर्कको बे शोरमा रहेको ब्राउनयार्ड समूहका अध्यक्ष टोरेन्स ब्राउनयार्डका अनुसार बीमा उद्योगले यो चुनौतीलाई हल्का रुपमा लिइरहेको छैन। ‘एउटा अनुमानले यो एकैसाथ हुने ८० घटनाबराबर हुने सुझाव दिन्छ’, ब्राउनयार्डले भने, ‘यसका लागि सुरक्षा, बीमा र रसद व्यवस्थापन गर्नु एउटा ठूलो उपक्रम हो।’
प्रतियोगितामा संलग्न कुनै पनि क्यानेडियन संस्थाका लागि टिकट प्लेटफर्म र प्रसारकहरुदेखि भ्यानकुभर वा टोरन्टोमा काम गर्ने सुरक्षा ठेकेदारहरु र स्थानीय बिक्रेताहरुलाई ब्राउनयार्डको सन्देश स्पष्ट छ कि अवस्थित कभरेज लगभग निश्चित रुपमा पर्याप्त छैन। ‘धेरैजसो स्ट्यान्डर्ड पोलिसीहरु यो जोखिमलाई कभर गर्न पर्याप्त हुने छैनन्’, उनले भने, ‘विशेष बीमा र गैरप्रवेशित क्यारियरहरुले विशिष्ट आवश्यकताहरु पूरा गर्न हस्तक्षेप गर्नुपर्नेछ।’
सामान्य दायित्व सामान्यतया रक्षाको पहिलो रेखा हो। तर, ब्राउनयार्डले चेतावनी दिए, ‘विशेषगरी ठूला कार्यक्रमहरुका लागि धेरै सामान्य दायित्व पोलिसीहरुमा बहिष्करणहरु छन।’
यस विश्वकपमा संलग्न कुनै पनि संस्थाका लागि बीमा आवश्यक रहेको ब्राउनयार्ड बताउँछन्। ‘सुरक्षा फर्महरुले सामना गर्ने चिन्ताहरुको सूचीमा आतंकवाद शीर्ष स्थानमा छ। त्यसपछि अपराध र साइबर आक्रमणहरु छन्’, ब्राउनयार्डले भने, ‘मेक्सिकोमा केही घटनाहरु भइरहेका छन्, जसले कार्टेलहरुसँग सम्बन्धित चिन्ताहरु उठाउँछ।’
सम्पत्ति बीमा, व्यापार अवरोध, आतंकवाद, साइबर दायित्व, कार्यक्रम रद्द र अन्तर्राष्ट्रिय तथा विदेशी दायित्व कभरेजको पूर्ण दायरा विशाल छ। यो तीन देशमा प्रतियोगिता फैलिएका कारणले महत्वपूर्ण छ। क्यानेडियन बीमा ब्रोकरहरुले ध्यान दिनुपर्छ कि धेरै घरेलु विक्रेताहरुसँग क्यानाडाली सीमाभन्दा बाहिर फैलिएका पोलिसीहरु नहुन सक्छन्। जसले सीमापार कभरेज प्रमाणीकरणलाई प्राथमिकता दिन्छ।
साइबर र महामारीको खतरा उच्च
पेरिस ओलम्पिकले ठूला स्तरका विश्वव्यापी कार्यक्रमहरुले के गर्न सक्छन् भन्ने कुराको स्पष्ट झलक प्रदान गरेको छ। ती खेलहरुको समयमा साइबर आक्रमणहरुले प्रसारण, टिकटिङ, फ्यान एप्स र डिजिटल पूर्वाधारमा संलग्न संस्थाहरुलाई लक्षित गर्यो। ब्राउनयार्डले विश्वकपमा पनि यस्तै ठूलो नभए पनि जोखिम धेरैको रहेको बताए। उनले भने, ‘ विशेषगरी टिकटिङ, प्रसारण, वेबसाइट, एप्स वा कार्यक्रमसँग सम्बन्धित अन्य डिजिटल पूर्वाधारमा संलग्न संस्थाहरुका लागि साइबर दायित्वलाई गम्भीरतापूर्वक विचार गर्नुपर्छ।’
स्वास्थ्य जोखिमका कारण कार्यक्रम रद्द हुने खतरा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। व्यापार अवरोध पोलिसीहरुमा प्रायः महामारी–सम्बन्धित बहिष्करणहरु हुन्छन्। जसले विश्वकपसँग सम्बन्धित सम्झौताहरुमा ठूलो लगानी गरेका कम्पनीहरुका लागि आर्थिक रुपमा विनाशकारी साबित हुन सक्छ। क्यानाडाली आयोजक सहरसहित विश्वभरका देशहरुबाट मानिस आइपुगेपछि ब्राउनयार्डले रोग फैलिने सम्भावनालाई वर्तमान र वास्तविक चिन्ताका रुपमा वर्णन गरेका छन्। ‘कोभिड केही वर्षदेखि छ तर अनिश्चितता वास्तविक छ’, उनले भने, ‘विश्वभरका देशहरुबाट मानिसहरुलाई स्वागत गर्ने स्थलहरुमा महामारीको डर यस्तो तरिकाले उपस्थित छ। जुन अघिल्ला विश्वकपहरुका लागि थिएन।’
जोखिम न्यूनीकरणका लागि कभरेज आवश्यक भए पनि ब्राउनयार्डले बीमाले मात्र सबै दायित्वलाई सम्बोधन गर्न नक्ने बताए। ‘कानुनी रणनीति पनि प्रयोग गर्नुपर्छ’, उनले भने, ‘जहाँ सम्भव भएसम्म आफ्नो सञ्चालनबाट दायित्वलाई टाढा सार्दै संस्थाहरुले सम्झौता, क्षतिपूर्ति खण्ड र हानिरहित सम्झौताहरुमार्फत जोखिम कम गर्ने कार्यमा संलग्न हुनुपर्छ।’
कार्यबल व्यवस्थापन अर्को दबाब विन्दु हो। विश्वकपको सरासर स्केलको अर्थ धेरैजसो संस्थाहरुले कर्मचारी संख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि गर्नुपर्नेछ। ब्राउनयार्डले भर्ती, स्क्रिनिङ र तालिममा कटौती गर्दा उनीहरुको दायित्व जोखिम बढ्ने चेतावनी पनि दिए। ‘अप्रशिक्षित वा अयोग्य व्यक्तिहरुलाई हानि पुर्याउन सक्ने परिस्थितिहरुमा राख्नु आफैँमा गम्भीर जोखिम हो’, उनले भने। –एजेन्सी
