काठमाडौं । फ्लाईदुबई विमानसँग सम्बन्धित हालैको घटनाले हवाई सुरक्षामा विश्वको ध्यान खिचेको छ। प्रश्न उठ्छ कि हवाई सुरक्षामा कुन देश अगाडि छ ?
हवाई सुरक्षा सामान्यतया देश–विशिष्ट राष्ट्रिय अनुगमन एजेन्सीहरु र विश्वव्यापी एयरलाइन्स श्रेणीकरणको आधारमा मापन गरिन्छ। अस्ट्रेलियालाई यो सूचीको शीर्षमा मानिन्छ। यो किनकि हालैका वर्षहरुमा अस्ट्रेलियाली एयरलाइन्ससँग कुनै ठूलो दुर्घटना भएको छैन। यूएई, हङकङ र न्युजिल्यान्डजस्ता देश पनि विश्वव्यापी सुरक्षा सूचकांकमा निरन्तर उच्च स्थानमा छन्।
अस्ट्रेलियाको सबैभन्दा ठूलो शक्ति यसको उड्डयन एजेन्सी नागरिक उड्डयन सुरक्षा प्राधिकरण (सीएएसए) हो। अस्ट्रेलियाको क्वान्टास एयरवेजलाई प्रायः विश्वको सबैभन्दा सुरक्षित एयरलाइन मानिन्छ।
सन् १९८८ को फिल्म ‘रेन म्यान’ले यसको कुनै पनि विमान कहिल्यै दुर्घटनाग्रस्त नभएको पनि उल्लेख गरेको छ। क्वान्टासको अन्तिम घातक दुर्घटना सन् १९५१ जुलाई १६ मा भएको थियो। जब कम्पनीको एउटा विमान पपुवा न्यु गिनीमा दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो। यस दुर्घटनामा जहाजमा रहेका सबै ७ जनाको मृत्यु भएको थियो।
७५ वर्षको रेकर्ड
तर, सन् १९५२ मा व्यावसायिक विमानमा जेट इन्जिनले प्रोपेलरहरु प्रतिस्थापन गरेदेखि क्वान्टास विमानमा कुनै पनि घातक दुर्घटना भएको छैन। सन् १९९९ सेप्टेम्बर २३ मा भारी वर्षा र आँधीबेहरीको समयमा बैंकक विमानस्थलको धावनमार्गमा एक एयरलाइन्सको विमानले धावनमार्ग ओभरसुट गर्यो। तर, कोही पनि घाइते भएन।
त्यस्तै सन् २००८ जुलाई २५ मा दक्षिण चीन सागरमाथि रहेको एक विमानमा अचानक हावाको चाप घट्यो। विमानलाई सुरक्षित रुपमा मनिलातर्फ मोडियो।
यसैगरी सन् २००८ अक्टोबर ७ मा जडत्विय सन्दर्भ इकाइबाट डाटा विफलताले विमानको पुच्छर अचानक दुई पटक तलतिर ढल्क्यो। यसले गर्दा धेरै यात्रु र चालक दलका सदस्यहरुलाई गम्भीर चोटपटक लाग्यो तर पाइलटहरुले विमानलाई सफलतापूर्वक अवतरण गरे।
सन् २०१० नोभेम्बर ४ मा इन्डोनेसियाली टापु बाटममा एउटा विमानमा खराबी आएको थियो। तर, चालक दल कुनै चोटपटक बिना सिंगापुरमा सुरक्षित अवतरण गरे।
अन्य एयरलाइन्स रेकर्ड
त्यस्तैगरी दुई अन्य अस्ट्रेलियाली एयरलाइन्स भर्जिन अस्ट्रेलिया र जेटस्टारमा कहिल्यै दुर्घटना भएको छैन। एयरलाइन रेटिङले विश्वको सबैभन्दा सुरक्षित एयरलाइन्सको सूचीमा क्वान्टासलाई तेस्रो र भर्जिन अस्ट्रेलियालाई नवौँ स्थानमा राखेको छ। त्यस्तै, कम लागतको एयरलाइन्सको सूचीमा जेटस्टार दोस्रो स्थानमा छ।
सुरक्षाको हिसाबले पूर्ण–सेवा एयरलाइन्सको सूचीमा र्यूएईको एयरलाइन्स इतिहाद शीर्ष स्थानमा छ। हङकङको क्याथे प्यासिफिक दोस्रो, कतार एयरवेज चौथो र एमिरेट्स पाँचौँ स्थानमा छ। त्यसपछि एयर न्युजिल्यान्ड, सिंगापुर एयरलाइन्स, ईभीए एयर र कोरियन एयर छन्। यस सूचीमा कुनै पनि भारतीय एयरलाइन्स समावेश गरिएको छैन।
कम लागतको एयरलाइन्समध्ये एचके एक्सप्रेस सबैभन्दा सुरक्षित छ। स्कूट तेस्रो र फ्लाईदुबई चौथो स्थानमा छ। इजिजेट, साउथवेस्ट, एयरबाल्टिक, भियतजेट एयर, विज एयर र एयर एसिया सबै शीर्ष १० मा छन्। यस सूचीमा शीर्ष २५ मा कुनै पनि भारतीय एयरलाइन्स समावेश गरिएको छैन। –एजेन्सी
