काठमाडौं । युरोपमा ठूला प्रकोपहरुबाट हुने क्षतिको २५% मात्र निजी बीमाले कभर गर्दछ। त्यसकारण युरोपेली आयोगले राष्ट्रिय बजेटलाई अन्तिम उपायको पूर्वनिर्धारित बीमाकर्ता बन्नबाट रोक्न जलवायु बीमा गठबन्धन गठन गरेको छ।
यो पहल यस गर्मीमा महादेशभरि रेकर्ड तोड्ने जलवायु प्रकोपहरु पछ्याउँछ। डढेलो आयरल्यान्डदेखि ग्रीस, क्रोएसिया र बेल्जियम हाई फेन्ससम्म फैलियो। जब कि आल्प्सका हिमनदीहरु पछि हट्दै गए।विनाशले ६ लाख ६० हजार हेक्टर जमिन ध्वस्त गर्यो भने १ करोड २० लाख टन बाली नष्ट गर्यो र डेन्युब, राइन र ला गारोनजस्ता महत्वपूर्ण नदीहरुमा पानीको स्तर खतरनाक स्तरमा झर्यो। मानिसहरु पनि गम्भीर रुपमा प्रभावित भए। गर्मीको लहरले ३५ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ र अस्पताल र हेरचाह गृहहरुजस्ता स्वास्थ्य सेवासुविधाका लागि तापक्रम सुरक्षित सीमाभन्दा माथि पुगेको छ।
सन् २०२६ को आफ्नो स्टेट अफ द युनियन भाषणमा आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले चेतावनी दिए कि यो गर्मी अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो भए पनि यो आउने वर्षहरुमा सबैभन्दा चिसो हुन सक्छ। उनले युरोपमा तापक्रम विश्वव्यापी औसतभन्दा दोब्बर छिटो बढिरहेकोले ‘ग्रीन ट्राज्याक्सन’का लागि निरन्तर अनुकूलन आवश्यक छ।
भोन डेर लेयनले भनिन्, ‘यसमा कुनै शंका छैनः युरोपले आफ्नो जलवायु लक्ष्यहरुमा अडिग रहन सक्छ, गर्नुपर्छ र रहनेछ।’
‘यो केवल न्यूनीकरण वा अनुकूलनको बारेमा होइन। हामीलाई दुवै चाहिन्छ र तिनीहरुले एकअर्कालाई सुदृढ पार्नु पर्छ’, उनले भनिन्, ‘यो जलवायु लचिलोपन प्राप्त गर्ने एक मात्र तरिका हो। तर, हामीले तयारीको सन्दर्भमा धेरै छिटो अगाडि बढ्नु पर्छ।’
यस प्रयासलाई अगाडि बढाउन आयोगले अर्को महिना जलवायु लचिलोपनका लागि नयाँ रुपरेखा प्रस्तुत गर्नेछ। यसले युरोपका १०० सबैभन्दा जोखिममा रहेका क्षेत्र पहिचान गर्नेछ, जोखिमहरुको मूल्यांकन गर्नेछ र ईयू स्तरदेखि नगरपालिकाहरुसम्म शासन दिशानिर्देशहरु सेट गर्नेछ।
रुपरेखाले युरोपलाई अनुकूलन प्रविधिका लागि विश्वव्यापी केन्द्रमा एक विशाल उदीयमान बजार बनाउने लक्ष्य पनि राखेको छ। ‘चाहे यो खडेरी–सहनशील बाली होस्, बाढी सुरक्षा होस् वा ऊर्जा–कुशल शीतलन प्रणाली होस्, युरोप पहिले नै बाटोमा छ र हामीले यो बजार कब्जा गर्नुपर्छ’, भोन डेर लेयनले भनिन्।
योजनाबद्ध ‘जलवायु बीमा गठबन्धन’ ले यस रणनीतिको वित्तीय मेरुदण्ड बनाउनेछ। यसले राष्ट्रिय बजेटलाई बढ्दो जलवायु जोखिमबाट जोगाउन निरन्तर ७५ प्रतिशत सुरक्षा खाडललाई पूरा गर्नेछ। –एजेन्सी
