काठमाडौं । मानिसहरु विभिन्न प्रकारका वित्तीय योजनामा संलग्न हुन्छन्। तिनीहरु भविष्यको वित्तीय आवश्यकताहरुका लागि वा आपतकालीन अवस्थामा आर्थिक कठिनाइहरुलाई सम्बोधन गर्न तयारी गर्छन्।
यस प्रक्रियामा तिनीहरुको आम्दानी वा तलबले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। मानिसहरुले आफ्नो तलबबाट केही पैसा बचत गर्नु वा लगानी गर्नु सामान्य कुरा हो। यद्यपि, धेरैले आफ्नो तलब आउने बित्तिकै पैसा सकिन लाग्ने समस्याको सामना गर्छन्। यसको अर्थ तिनीहरुको खर्च यति धेरै हुन्छ कि तिनीहरुको तलब तिनीहरुलाई ढाक्न प्रयोग गरिन्छ। यसले तिनीहरुसँग कुनै बचत हुँदैन। केही पैसा बचत भए पनि अर्को तलब नआएसम्म यसलाई जोगाउनु ठूलो चुनौती बन्छ।
यसैबीच मानिसहरुले आफ्नो तलब बचत गर्न विभिन्न नियम, सुझाव वा सूत्र खोज्छन्। अब हामी विशेषज्ञहरुमार्फत आफ्नो तलब कसरी बचत गर्ने र खर्च गर्ने भनेर तपाइँसँग साझा गर्नेछौँ। ‘पे योर सेल्फ फर्स्ट’ को जादुई सूत्र उपयोगी हुन सक्छ।
पे योर सेल्फ फर्स्ट सूत्र के हो ?
सरल शब्दमा भन्नुपर्दा पहिले पे योर सेल्फ फर्स्ट सूत्रको अर्थ यो हो कि जब तपाइँको तलब आउँछ तब तपाइँले कुनै पनि अन्य खर्चमा लगानी गर्नु अघि यसको एक भाग आफ्नो लागि बचत गर्नुपर्छ। यसको अर्थ तपाइँले आफ्नो तलबबाट केही पैसा निकाल्नुपर्छ र बचतको लागि अलग राख्नुपर्छ। त्यसपछि तपाइँले बाँकी रहेको तलबबाट आफ्नो खर्च खर्च गर्न सक्नुहुन्छ।
विज्ञहरुले आफ्नो तलब बचत गर्न पहिले आफैँलाई बचत गर्ने रणनीतिको बारेमा व्याख्या गर्छन्।
पहिले बचत गर्ने र पछि खर्च गर्ने रणनीति
भारतीय पेन्सन बजारका विज्ञ तथा व्यवसाय प्रमुख विश्वजीत गोयलले तलब, बचत र खर्चका लागि एक विशेष रणनीति साझा गरे। उनले भने, ‘विगतको तुलनामा मानिसहरुमा वित्तीय साक्षरता बढेको छ। यद्यपि, हामीले लगानी गर्ने र योजना बनाउने तरिका परिवर्तन गर्न आवश्यक छ।’
५०ः३०ः२० सूत्रको सही प्रयोग के हो ?
विज्ञ विश्वजीतले तलबमा आधारित वित्तीय योजनाका लागि प्रसिद्ध ५०ः३०ः२० सूत्र प्रयोग गरेर वित्तीय योजनाका लागि आफ्नो नवीन दृष्टिकोण साझा गरे। उनले भने, ‘एउटा सरल ५०ः३०ः२० सूत्र छः यदि तपाइँ १०० रुपैयाँ कमाउँदै हुनुहुन्छ भने आफ्नो आवश्यकतामा ५० रुपैयाँ, आफ्नो इच्छामा ३० रुपैयाँ र बचतमा २० रुपैयाँ खर्च गर्नुहोस्।’
विज्ञहरुका अनुसार यदि तपाइँले एउटै क्रम पालना गर्नुभयो भने पहिले ५० रुपैयाँ, आफ्नो इच्छामा ३० रुपैयाँ र बचतमा २० रुपैयाँ खर्च गर्नुभयो भने तपाइँसँग केही बाँकी रहने छैन। किनकि तपाइँले कमाएको सबै पैसा खर्च भइसकेको छ। त्यसैले यसलाई उल्टाउनुहोस्।
पे योर सेल्फ फर्स्ट सूत्र के हो ?
पे योर सेल्फ फर्स्ट सूत्रले खर्च गर्नुअघि आफ्नो तलबको एक भाग बचत गर्ने सुझाव दिन्छ।
पे योर सेल्फ फर्स्ट भनेको केलाई प्राथमिकता दिन्छ ?
पे योर सेल्फ फर्स्ट भनेको पहिले आफ्नो तलबबाट बचतलाई प्राथमिकता दिन्छ।
५०ः३०ः२० सूत्र के हो ?
५०ः३०ः२० सूत्रले आफ्नो तलबको ५० प्रतिशत आवश्यकतामा, ३० प्रतिशत चाहनामा र २० प्रतिशत बचतमा खर्च गर्ने रणनीति सुझाव दिन्छ।
पैसा बचत गर्ने उत्तम तरिका के हो ?
पैसा बचत गर्ने उत्तम तरिका भनेको पहिले बचत गर्नु र त्यसपछि खर्च गर्नु हो।
के पहिले बचत गर्ने र पछि खर्च गर्ने रणनीति प्रयोग गरेर पैसा बचत गर्न सकिन्छ ?
पहिले बचत गर्ने र पछि खर्च गर्ने रणनीतिमा बचत गर्ने सम्भावना धेरै बढी हुन्छ।











