काठमाडौं । लस एन्जलसको डढेलो (विशेषगरी पालिसेड्स र इटन फायर) विश्व इतिहासकै सर्वाधिक महँगो अग्नि बीमा दाबीको घटना बनेको छ। जसमा बीमा गरिएको क्षति २८ अर्ब डलरदेखि ४५ अर्ब डलरसम्म अनुमान गरिएको छ।
बीमा उद्योग विश्लेषकहरुको अनुमानअनुसार अन्तिम संख्या ४० अर्ब डलरभन्दा बढी हुन सक्छ। जसले अघिल्लो कीर्तिमान सन् २०१८ क्याम्प फायरलाई उछिनेको छ। त्यतिबेला लगभग १२–१२.५ अर्ब डलरबराबरको बीमा गरिएको क्षति निम्त्याएको थियो।
सन् २०२५ को सुरुआतमा भएको लस एन्जलसको डढेलोहरु बलियो सान्ता आना हुरी, सुक्खायाम र संकट कोषको कमजोर राजनीतिक व्यवस्थापनका कारणले भएको थियो। डढेलोले लस एन्जलसमा हजारौँ एकड जमिन द्रुत रुपमा ध्वस्त पार्यो। पालिसेड्सको डढेलोले प्यासिफिक पालिसेड्सको धनी छिमेकहरुलाई ध्वस्त पार्यो। सयौँ विलासी घरहरु नष्ट गर्यो। जब कि इटन फायरले अल्टाडेना र वरपरका समुदायहरुको केही भागहरु ध्वस्त पार्यो।
कुल मिलाएर डढेलोले आवासीय सम्पत्ति, व्यवसाय र आवश्यक पूर्वाधारसहित १० हजारभन्दा बढी भौतिक संरचनालाई नष्ट वा क्षति पुर्यायो। बीमा विज्ञहरु प्रभावित क्षेत्रहरुमा सम्पत्तिको उच्च मूल्य, व्यापक रुपमा कम बीमा र पुनर्बीमा बजारमा कठिनाइहरु यो ठूलो दाबीको कारण हुन् भन्ने विश्वास गर्छन्।
डढेलोले ती क्षेत्रहरुमा बस्ने धनी बासिन्दाहरुलाई असमान रुपमा असर पारेको थियो। जहाँ सम्पत्तिको मूल्य उच्च थियो तर बीमा कभरेज प्रायः अपर्याप्त थियो।
स्टेट फार्म, अलस्टेट र फार्मर्सजस्ता प्रमुख बीमा कम्पनीहरुले पहिले नै हजारौँ बीमा दाबी प्रशोधन गर्न थालेका छन्। यद्यपि, केही बीमितले दाबीको जटिल प्रकृति र आगलागीमा राज्यको प्रतिक्रियाबाट सिर्जना भएका कठिनाइका कारण ढिलाइको अनुभव गरिरहेका छन्। यो अवस्थाले बीमा कम्पनीहरुले यस्ता ठूला प्रकोपसँग जुध्न सामना गर्ने चुनौतीहरुलाई उजागर गर्छ।
क्यालिफोर्निया राज्यका अधिकारीहरुले आपतकालीन अवस्था घोषणा गरे र पीडितहरुलाई सहयोग गर्न संघीय सहयोग परिचालन गरिएको थियो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आपतकालीन राहात प्रयासहरुलाई तीव्रता दिन र पुनर्लाभमा सहयोग गर्न एफईएमए स्रोतहरु पठाए। यद्यपि, स्थानीय सरकारले विपद् प्रतिक्रियालाई कसरी व्यवस्थापन गर्यो भन्नेबारेमा पर्याप्त आलोचना भएको छ। राज्य कोषको कुप्रबन्ध र आपतकालीन प्रतिक्रियामा ढिलाइका बारेमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छस। जसले गर्दा डढेलोको प्रभाव बढेको केहीले बताएका छन्।
ती राजनीतिक र तार्किक मुद्दाहरुले क्यालिफोर्नियाको विपद् प्रतिक्रिया पूर्वाधारको पर्याप्तता र बीमा उद्योगमा त्यसको प्रभावका बारेमा प्रश्न उठाएका छन्। विज्ञहरु भन्छन्, ‘यस्ता ढिलाइ र कमजोरीहरुले बीमा प्रदायकहरुमा वित्तीय दबाब बढाएको छ, जसले गर्दा डढेलोको जोखिम भएका क्षेत्रहरुमा बीमितको प्रिमियम बढ्ने सम्भावना छ।’
सन् २०२५ को डढेलोबाट भएको रेकर्ड तोड्ने क्षतिले विश्वव्यापी पुनर्बीमा बजारलाई असर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। विश्लेषकहरुले पूर्वानुमान गरेका छन् कि पुनर्बीमा कम्पनीहरुबाट ठूलो भुक्तानीले डढेलोको जोखिम भएका क्षेत्रहरुमा घरधनी र व्यवसायहरुका लागि प्रिमियम बढाउन सक्छ।
विश्वव्यापी बीमा कम्पनीहरुले वित्तीय प्रभावका लागि तयारी गर्दा जलवायुसँग सम्बन्धित प्रकोपहरुको बढ्दो आवृत्ति र गम्भीरताले उद्योगका लागि दीर्घकालीन चुनौतीहरु खडा गर्ने चिन्ता बढ्दै गएको छ।
विशेषगरी डढेलोको जोखिम भएका क्षेत्रहरुमा यी घटनाको खतरनाक प्रकृतिले जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएको बढ्दो वित्तीय जोखिमलाई उजागर गर्दछ। विज्ञहरुले नीति निर्माता, बीमा कम्पनी र जनतालाई जलवायु अनुकूलन उपायहरुलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गर्छन्। यसमा कडा भवन संहिता, सुधारिएको भूमि उपयोग योजना र यस्ता विनाशकारी डढेलोको जोखिम कम गर्न राम्रो वन व्यवस्थापन रणनीतिहरु समावेश हुन सक्छन्।
बीमा कम्पनीहरुले भोगेको महत्वपूर्ण आर्थिक क्षतिले बीमा उद्योग र जलवायुसँग सम्बन्धित नीतिहरु दुवैमा सुधारका लागि नयाँ आह्वान गरेको छ। बीमा उद्योगका नेतृत्वहरुले जलवायुसँग सम्बन्धित प्रकोपहरुको बढ्दो खतरालाई सम्बोधन गर्न थप व्यापक समाधानहरुको लागि वकालत गरिरहेका छन्। यसमा विशेषगरी क्यालिफोर्नियाजस्ता उच्च जोखिम भएका क्षेत्रहरुमा कभरेजको किफायतीता र उपलब्धता सुधार गर्ने उद्देश्यले विधायी परिवर्तनहरुका लागि पैरवी समावेश छ।
यसैगरी विज्ञहरुले भविष्यमा हुने डढेलोको जोखिम कम गर्न सरकारी निकाय, बीमा प्रदायक र वातावरणीय संस्थाहरुबीच बलियो सहकार्यका लागि आह्वान गरिरहेका छन्। प्रभावकारी वन व्यवस्थापन, सुधारिएको पूर्वाधार लचिलोपन र राम्रो डढेलो रोकथाम रणनीतिहरुलाई यस्ता प्रकोपको प्रभावलाई कम गर्न व्यापक दृष्टिकोणको आवश्यक घटकका रुपमा हेरिन्छ।
लस एन्जलसको डढेलो जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित बढ्दो जोखिमहरु र बीमा उद्योगले सामना गरिरहेका नयाँ चुनौतीहरुको स्पष्ट सम्झना हो। यी अभूतपूर्व क्षतिहरुको वित्तीय भार बढ्दै जाँदा भविष्यका जोखिमहरु व्यवस्थापन गर्न प्रमुख नीतिगत सुधारहरु र पूर्वउपचारात्मक उपायहरुको आवश्यकता कहिल्यै बढी जरुरी भएको छैन।
बीमा कम्पनीहरुका लागि यी डढेलोले अन्डरराइटिङ अभ्यासहरु परिवर्तन गर्ने र बढ्दो जोखिमपूर्ण वातावरणका लागि तयारी गर्ने महत्वलाई प्रकाश पार्छन्। घरधनी, व्यवसाय र नीति निर्माताहरुका लागि यो कार्यक्रम जोखिमहरुलाई राम्रोसँग बुझ्न र समुदायहरु राम्रोसँग तयार छन् भनी सुनिश्चित गर्न कार्य गर्न आह्वान हो। –एजेन्सी
