काठमाडौं । हिमाली क्षेत्रमा हुने हेलिकप्टर उद्धार कार्यमा देखिएका अनियमितता र ‘फेक रेस्क्यु’ (नक्कली उद्धार) का उजुरीहरूपछि सरकारले कडा कदम चाल्ने घोषणा गरेको छ। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले सोमबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै पर्यटन क्षेत्रको छवि धुमिल पार्ने जोकोहीलाई शून्य सहनशीलताको नीति अपनाई कारबाही गर्ने जनाएको छ।
विगत केही समयदेखि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा लेक लागेको नक्कली लक्षण देखाउने, अनावश्यक हेलिकप्टर उद्धार गर्ने र बीमा कम्पनीहरूमा मोटो रकम दाबी गर्ने जस्ता विकृतिहरू बाहिर आएका थिए।
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो र विभिन्न अनुसन्धान प्रतिवेदनहरूका अनुसार, यो घोटाला निकै ठूलो र योजनाबद्ध देखिएको छ।
अनुसन्धानले देखाए अनुसार विभिन्न ट्रेकिङ एजेन्सी, अस्पताल र हेलिकप्टर कम्पनीहरूको मिलेमतोमा करिब २ अर्ब रुपैयाँ ($१९.६ मिलियन डलर) भन्दा बढीको बिमा ठगी भएको अनुमान गरिएको छ। कतिपय अवस्थामा एउटै उडानमा रहेका धेरै पर्यटकहरूको छुट्टाछुट्टै बिल बनाएर दोहोरो-तेहोरो रकम असुल गर्ने गरिएको पाइएको छ।
यस्ता गतिविधिले नेपाललाई सुरक्षित पर्यटकीय गन्तव्यको सट्टा ‘ठगी हुने ठाउँ’ का रूपमा चित्रण गर्न थालेको छ। विश्वका प्रतिष्ठित बिमा कम्पनीहरूले नेपाल आउने पर्यटकहरूको बिमा गर्न हिचकिचाउन थालेपछि यसले नेपालको विश्वव्यापी प्रतिष्ठा र एड्भेन्चर टुरिजम (साहसिक पर्यटन) मा गम्भीर संकट निम्त्याएको छ।
मन्त्रालयले अनियमितता रोक्न तत्काल र दीर्घकालीन सुधारका योजनाहरू अघि सारेको छ:
१. शून्य सहनशीलता र कारबाही: दोषी ठहरिएका व्यक्ति र एजेन्सीहरूलाई कालोसूचीमा राख्ने र सार्वजनिक रूपमा विवरण सार्वजनिक गरिने।
२. संयुक्त अनुगमन टोली: पर्यटन मन्त्रालय, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण, नेपाल प्रहरी र पर्यटन बोर्ड सम्मिलित कार्यदलले नियमित अडिट र अनुगमन गर्ने।
३. डिजिटल प्रणाली: प्रविधिमा आधारित प्रणाली विकास गरी पर्यटकको दर्ता, उद्धारको माग र बीमा प्रमाणीकरणलाई एकीकृत गरिने।
४. भ्रामक समाचारको खण्डन: पर्यटकलाई नियतवश दूषित खाना खुवाएर बिरामी पारिएको भन्ने केही मिडिया रिपोर्टहरू पुष्टि नभएको स्पष्ट पार्दै सरकारले यस्ता भ्रमबाट बच्न आग्रह गरेको छ।
मन्त्रालयका प्रवक्ता सह-सचिव जय नारायण आचार्य द्वारा हस्ताक्षर गरिएको विज्ञप्तिमा भनिएको छ,”यो प्रणालीगत असफलता नभई केही सीमित व्यक्तिहरूको बदमासी हो। हामी यसलाई कडाइका साथ नियन्त्रण गरेर अन्तर्राष्ट्रिय विश्वास पुन: प्राप्त गर्नेछौं।”
