काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावले पहिले नै बीमा बजारलाई असर गरिरहेको छ। अब भूराजनीतिक जोखिम बढ्दै जाँदा साइबर बीमाको माग सबैभन्दा बढी बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
सन् २०२५ को तेस्रो त्रैमासिकमा ग्लोबलडाटा पीएलसीले गरेको एउटा सर्वेक्षणले भूराजनीतिक अस्थिरता बिग्रिएमा २७.४ प्रतिशत बीमा पेसेवरहरुले साइबर कभरेजको मागमा सबैभन्दा ठूलो वृद्धि हुने अपेक्षा गरेको देखाएको छ। यसले साइबर बीमालाई राजनीतिक जोखिम कभरेजभन्दा २५ प्रतिशत, आपूर्ति शृंखला बीमालाई २३.८ प्रतिशत र व्यापार अवरोध बीमालाई १३.१ प्रतिशतले अगाडि राखेको छ।
ग्लोबलडाटा बीमा विश्लेषक चार्ली हचरसनका अनुसार विशेषगरी डिजिटल संसारमा तनाव फैलिँदै जाँदा भूराजनीतिक द्वन्द्वहरुका कारण कम्पनीहरुले साइबर खतराहरुको अनुमान कसरी गर्छन् भनेर बढ्दो रुपमा आकार दिइरहेका छन्। ‘भूराजनीतिक फ्ल्यासप्वइन्टहरु समुद्री युद्ध जोखिम र राजनीतिक जोखिम रेखाहरुद्वारा मात्र नभई साइबर वृद्धिको अनुमानद्वारा पनि भविष्यवाणी गरिएको छ’, हचरसनले भन।
व्यवसायहरु बढ्दो रुपमा चिन्तित हुँदै गइरहेका छन्। किनकि साइबर आक्रमणहरु विश्वव्यापी व्यापारमा भौतिक अवरोधहरुसँगै हुन सक्छन्। सरकार समर्थित ह्याकिङ अभियान, महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा आक्रमण र डिजिटल जासुसी प्रायः भूराजनीतिक द्वन्द्वहरुसँग जोडिएका हुन्छन्। यसले गर्दा साइबर सुरक्षा सीमापार सञ्चालन गर्ने कम्पनीहरुका लागि बढ्दो प्राथमिकतामा पर्दछ।
यसैगरी अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको युद्धले विशेष गरी स्ट्रेट अफ हर्मुजवरपर पहिले नै समुद्री बीमा बजारलाई असर गरिरहेको छ। एसएन्डपी ग्लोबल मार्केट इन्टेलिजेन्स एलएलसीका अनुसार यो रणनीतिक जलमार्गले विश्वको समुद्री तेल र ग्यास ढुवानीको लगभग पाँचौँ भाग बोक्छ।
स्ट्रेट पारगमन गर्ने योजना बनाइरहेका जहाजहरुलाई लडाइँ बढ्दै जाँदा हल युद्ध जोखिम बीमा प्राप्त गर्न गाह्रो भइरहेको छ। अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध हवाई अभियान सुरु गरे। त्यसपछि फारसी खाडीमा सैन्य सम्पत्ति र ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै प्रतिशोधात्मक मिसाइल र ड्रोन आक्रमणहरु गरे।
बीमा ब्रोकर म्याकगिल एन्ड पार्टनर्सका समुद्री प्रमुख डेभिड स्मिथका अनुसार बीमा कम्पनीहरु स्ट्रेट पारगमन गर्ने योजना बनाइरहेका जहाजहरुलाई कभर गर्न सावधान भएका छन्। ‘यदि तपाइँको ट्यांकर हर्मुजको स्ट्रेटबाट जाँदैछ भने तपाइँलाई बीमा अन्डरराइटर फेला पार्न गाह्रो हुन सक्छ’, स्मिथले भने।
इरानले हर्मुज बन्द गर्ने र त्यहाँबाट जान खोज्ने जहाजहरुलाई निसाना बनाउने धम्की दिएको छ। केही जहाजहरुमाथि प्रत्यक्ष आक्रमण भएको छ। केही विश्लेषकहरुक अनुसार बीमा प्रतिबन्धहरुले मात्र ढुवानी ट्राफिक घटाउँदैछ।
बीमाको दृष्टिकोणबाट हर्मुज रुट बन्द छ। किनकि धेरै बीमा कम्पनीले यो जलमार्गमा प्रवेश गर्ने जहाजहरुका लागि कभरेज निलम्बन गरेका छन्।
हर्मुज पार नगरी फारसी खाडीमा प्रवेश गर्ने जहाजहरुका लागि युद्ध जोखिम प्रिमियम तीव्र रुपमा बढेको छ। हल युद्ध कभर अब ७ दिनको सुरक्षाका लागि जहाजको मूल्यको १ प्रतिशतसम्म खर्च गर्नुपर्ने हुन सक्छ। जुन युद्धअघि लगभग ०.२५ प्रतिशत थियो।
समुद्री बीमा कम्पनीहरुले विशिष्ट ढुवानी लेनहरु र ऊर्जा कोरिडोरहरुमा आफ्नो जोखिमको समीक्षा गरिरहेका छन्। तर, उनीहरु भूराजनीतिक तनावसँग जोडिएका साइबर खतराहरुका लागि पनि तयार हुनुपर्छ। जसले क्षेत्रबाट टाढाका कम्पनीहरुलाई असर गर्न सक्छ।
भूराजनीतिक कलहले भौतिक र डिजिटल खतराहरुबीचको रेखालाई बढ्दो रुपमा धमिलो पार्दै जाँदा बीमा कम्पनीहरुले साइबर पोलिसीहरुको मूल्य निर्धारण कसरी गर्ने, उनीहरु कति जोखिम लिन इच्छुक छन् र एक्सपोजरको एकाग्रतालाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने बारेमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने हुन सक्छ। –एजेन्सी
