काठमाडौं । विश्वभर विद्युतीय र हाइब्रिड कारको माग बढ्दै गएको छ। तर, परफर्मेन्स चाहनेहरुका लागि पेट्रोल र डिजेल कार राम्रो विकल्प हुन सक्छ। विभिन्न लक्जरी कम्पनीका डिजेल कारहरुको व्यापक बिक्री भइरहेको छ। विशेषगरी माइलेजको कुरा गर्दा मानिसहरुलाई प्रायः प्रश्न उठ्छ कि पेट्रोल कारभन्दा डिजेल कार राम्रो हुनुको विशेष कारण के हो ?
वास्तवमा पेट्रोल कारभन्दा डिजेल गाडीले राम्रो माइलेज दिने धेरै कारण छन्। यी इन्जिनको काम गर्ने शैली र डिजाइनका साथै इन्धन संरचनासँग सम्बन्धित छन्। डिजेलमा बढी ऊर्जा हुन्छ। इन्जिनले बढी दबाबमा काम गर्छ र गियर अनुपात पनि पेट्रोल कारभन्दा फरक हुन्छ। यी सबै कारणहरुले गर्दा डिजेल कारले कम इन्धनमा बढी दूरी तय गर्न सक्षम छन्। यस्तो अवस्थामा यदि तपाइँ लामो दूरीको यात्रा गर्नुहुन्छ र इन्धन खपतका बारेमा चिन्तित हुनुहुन्छ भने डिजेल गाडी तपाइँका लागि राम्रो विकल्प हुन सक्छ।
डिजेल कारमा बढी इनर्जी
डिजेलमा पेट्रोलभन्दा बढी इनर्र्जी हुन्छ। अर्थात्, यदि तपाइँले डिजेल र पेट्रोललाई एउटै मात्रामा जलाउनुभयो भने डिजेलले बढी गर्मी र पावर उत्पादन गर्नेछ। डिजेलमा कार्बन अणुहरुको लामो शृंखला हुन्छ। जसका कारण यसको इनर्जी डेन्सिटी लगभग ४५.३ एमजे/केजी हुन्छ। पेट्रोलको इनर्जी डेन्सिटी लगभग ४२.४ एमजे÷केजी हुन्छ। बढी इनर्जी हुने भएकाले डिजेल कारले उही दूरी पार गर्न कम इन्धन प्रयोग गर्छन्।
कारण जान्नु अति आवश्यक
डिजेल इन्जिनहरुले कम्प्रेसन इग्निसनको सिद्धान्तमा काम गर्छन्। यसको अर्थ केवल हावा सिलिन्डरमा तानिन्छ। त्यसपछि धेरै उच्च चापमा संकुचित गरिन्छ (सामान्यतया १५ः१ र २३ः१ बीच)। उच्च चापका कारण हावाको तापक्रम धेरै बढ्छ। यस्तो अवस्थामा जब यो तातो हावामा डिजेलको मसिनो स्प्रे हालिन्छ तब यसले तुरुन्तै आगो लाग्छ। पेट्रोल इन्जिनहरु स्पार्क इग्निसनको सिद्धान्तमा काम गर्छन्। यसमा। हावा र पेट्रोलको मिश्रण सिलिन्डरमा तानिन्छ, त्यसपछि कम चापमा (सामान्यतया ८ः१ र १२ः१ बीच) कम्प्रेस गरिन्छ। त्यसपछि यसलाई स्पार्क प्लगको मद्दतले प्रज्वलित गरिन्छ।
कम आरपीएममा बढी टर्क
पेट्रोल इन्जिनको तुलनामा डिजेल इन्जिनले कम आरपीएममा बढी टर्क उत्पादन गर्छ। जसले इन्जिनमा कम दबाब दिन्छ र इन्धन खपत कम गर्छ। सहरहरुमा कम गतिमा गाडी चलाउन र गह्रौँ भार उठाउन डिजेल इन्जिनहरु राम्रो हुन्छन्। डिजेल कारमा प्रायः पेट्रोल कारभन्दा लामो गियर अनुपात हुन्छ। जसको अर्थ दिइएको गतिमा डिजेल इन्जिन पेट्रोल इन्जिनभन्दा कम आरपीएसमा सञ्चालन हुन्छ।
तेलको संरचना पनि महत्वपूर्ण
डिजेल एक तैलीय पदार्थ हो। यसले इन्जिनका पार्टपुर्जालाई लुब्रिकेट गर्न पनि मद्दत गर्छ। जसले गर्दा घर्षण कम हुन्छ र इन्जिनको क्षमता बढ्छ। पेट्रोलले डिटर्जेन्टका रुपमा काम गर्छ र इन्जिनका भागहरुबाट तेल पखाल्न सक्छ, जसले गर्दा घर्षण बढ्छ। यी सबै कारणले गर्दा डिजेल कारले सामान्यतया पेट्रोल कारभन्दा राम्रो माइलेज दिन्छन्।
