काठमाडौं । तपाई व्यापार व्यवसाय गरिरहनु भएको छ वा तयारी गरिरहनु भएको छ भने – तपाईसँग बीमा पनि हुनुपर्छ । योसँगै तपाईका लागि बीमा साक्षरताको आवश्यकता पनि पर्छ।
सामान्यतया, यस व्यापार व्यवसायका लागि गरिने बीमाले तपाईको कम्पनीलाई सम्भावित सम्पत्ति क्षति र दायित्व बहन गर्नका लाग खल्तीबाट पैसा तिर्नुपर्ने अवस्थाबाट मुक्त राख्छ।
प्रायः, व्यवसाय मालिकहरूले बीमा बाध्यकारी अवस्थामा आवश्यक भएको कारणले मात्र प्राप्त गर्छन्। यो मानसिकता स्वास्थ्य, घर, र मोटर बीमा जस्ता अन्य बीमा प्रकारहरू वरिपरिको दृष्टिकोण भन्दा फरक देखिन्न।
व्यापार व्यवसायका लागि बीमा गर्नेहरूमध्ये धेरै व्यापारीहरूलाई यसको बारेमा धेरै थोरै जानकारी छ भन्ने थाहा पाउँदा तपाईलाई अचम्म लाग्न सक्छ वा नलाग्न पनि सक्छ। यदि तपाई आफैं सानो व्यवसायको मालिक हुनुहुन्छ भने, हुनसक्छ तपाईले बीमा सस्तो भएकाले कुनै बीमा गरिहाल्नुभयो। वा हुनसक्छ तपाईलाइ कसैले सुझाव दिएकाले बीमा दलालसँग सम्पर्क गर्नुभयो, र तपाईले उनीहरूको सिफारिश पालना गर्नुभयो।
तर के तपाईलाई साँच्चै थाहा छ कि जोखिम बहनको सन्दर्भमा तपाई केको लागि बीमाशुल्क भुक्तानी गरिरहनुभएको छ? के तपाईको बीमालेखले तपाईको लागि सकेसम्म धेरै काम गरिरहेको छ? वा के तपाई बीमालेखलाई व्यवसाय गर्ने अर्को एउटा खर्च मात्र भएको भन्दै खासै वास्ता गर्नुहुन्न?
ठीक छ, हामी तपाईलाई यो भन्न चाहन्छौं कि तपाईको व्यवसाय वा फर्मको बीमा जोखिम बहनको कुरा गर्दा तपाईले सम्झौता गर्नु हुँदैन। तपाईको लागि उपलब्ध छनाैटहरू बुझ्नु र तपाईको बीमा योजनाको बारेमा शिक्षित निर्णय लिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
बीमा साक्षरता के हो?
सरल भाषामा भन्नुपर्दा, “बीमा साक्षरता” भनेको तपाईको योजनालाई पूर्ण रूपमा बुझ्नु र तपाईको जोखिम बहनलाई उचित रूपमा प्रयोग गर्नु हो। यो शब्द जीवन बीमा, स्वास्थ्य बीमा, सम्पत्ति बीमा लगायतका सबै क्षेत्रमा प्रयोग गरिन्छ।
बीमा साक्षरताले कुनै व्यक्तिसँग आफ्नो बीमा योजनाहरूको बारेमा जानकारी फेला पार्न र मूल्याङ्कन गर्न ज्ञान, क्षमता र आत्मविश्वास भएको अवस्थालाई जनाउँछ। उसले आफ्नो परिस्थितिको लागि उत्तम योजना चयन गर्न यो ज्ञान प्रयोग गर्छ। एक पटक बीमा गरिसकेपछि, उनीहरूले उपयुक्त लागत र दाबी बहन गर्न आफ्नो बीमा प्रयोग गर्न सचेत हुन्छन् ।
बीमा आफैंमा पर्याप्त आधारभूत देखिन्छ। यो त्यस्तो चीज हो जुन तपाईलाई व्यवसाय चलाउन, घरको स्वामित्व लिन र मोटर कार चलाउन मात्र नभएर व्यक्तिगत जीवनको जोखिम बहन गर्न र पैसाको खाँचो टार्न पनि आवश्यक पर्छ। त्यसो भए तपाईलाई सबै बीमा योजनाहरू लगभग उस्तै छन् भन्ने लाग्यो होला ।
सही बीमा योजना छनौट गर्दा वास्तवमा विचार गर्नुपर्ने धेरै पक्षहरू हुन्छन्। तपाईले के पाइरहनुभएको छ भनेर नबुझी कुनै चीजको लागि तिर्नुहुने छैन। त्यो कुनै होटलमा अन्धाधुन्ध खाना अर्डर गर्नु जस्तै हुनेछ: “कृपया मलाई ३०० रूपैयाँ भन्दा कमको केहि पनि ल्याउनुहोस्।”
त्यसोभए, तपाई किन यति महत्त्वपूर्ण कुरालाई संयोगमा छोड्न इच्छुक हुनुहुन्छ?
बीमाको उपभोक्ताको रूपमा, तपाई आफ्नो सबैभन्दा राम्रो वकालतकर्ता हुनुहुन्छ। हामी तपाईलाई के खोज्ने र योजनाहरू एकअर्कासँग कसरी तुलना गर्छन् भनेर बताउन सक्छौं – र तपाईको अभिकर्ताले पनि मद्दत गर्न सक्दो प्रयास गर्नेछ – तर प्रक्रियामा तपाईको आफ्नै समय र ध्यानलाई केहिले पराजित गर्न सक्दैन।
दुर्भाग्यवश, धेरै उपभोक्ताहरूले यस प्रक्रियामा धेरै समय लगानी गर्दैनन्, र बीमा कम्पनीहरूले प्रायः बीमालेखहरू बेच्नको लागि यो आत्मसन्तुष्टिमा भर पर्छन्।
तपाईको बीमा साक्षरता यात्रा कसरी सुरु गर्ने ?
आशा छ, तपाईले बीमा साक्षरता कति महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ र तपाईले आफ्नो बीमा विकल्पहरू र जोखिम बहन किन बुझ्न आवश्यक छ भनेर बुझ्नुभएको छ ( यो हुनु मात्र पर्याप्त छैन। तर हामीलाई थाहा छ कि कार्य भन्नु भन्दा गर्न सजिलो छ। प्रक्रिया भारी हुन सक्छ, विशेष गरी धेरै विकल्पहरू उपलब्ध भएको अवस्थामा।
आफ्नो बीमालेखको बारेमा आफैलाई र आफ्नो अभिकर्तालाई यी प्रश्नहरू सोधेर सुरु गर्नुहोस्
मैले मेरो बीमा लेखको समीक्षा कहिले गरेको थिएँ ?
के मलाई थाहा छ मेरो हालको बीमा नीतिले कुन र कस्तो जोखिम बहन गर्छ ?
के मलाई थाहा छ मेरो हालको बीमालेखले कुन जोखिम बहन गर्दैन ?
के म थप जोखिम बहन समावेश गर्न सक्छु?
के म मेरो बीमाशुल्क घटबढ गर्न सक्छु?
तस्वीरः एआई सिर्जित तस्वीर
