काठमाडौं । नेपाल बीमा प्राधिकरणको बीमांकी विश्लेषकसम्बन्धी अध्ययन प्रतिवेदनले नेपालको एक्चुअरियल विश्लेषक कार्यबलको अवस्थाका बारेमा विभाजित विश्लेषण सुनाउँछ।
सर्वेक्षणमा सहभागीमध्ये ८६% भन्दा बढीले एक्चुरियल विश्लेषकहरुलाई आफ्ना कम्पनीहरुका लागि आवश्यक मान्छन् र ९०% भन्दा बढीले विश्वास गर्छन् कि यी पेसेवरहरुले उनीहरुलाई रोजगारीको लागतको सापेक्षमा महत्वपूर्ण योगदान दिइरहेका छन् । तैपनि विश्लेषकहरु आफैँले वृत्ति विकासका लागि बीमा कम्पनीहरुभित्र अझै जटिल अवस्था कायम रहेको तस्बिर चित्रण गरेका छन्।
सर्वेक्षणले पत्ता लगायो कि बीमांकी विश्लेषकहरु मुख्यतया जोखिम आधारित पुँजी (आरबीसी) रिपोर्टिङ, सोल्भेन्सी मूल्यांकन, बीमांकी मूल्यांकन र बीमा उत्पादन विकासमा संलग्न छन्। तर, मुख्य बीमांकीय कार्यहरुमा उनीहरुको संलग्नता– विशेषगरी मोडलिङ, नाफा परीक्षण र दायित्व मूल्यांकनको काममा उल्लेखनीय रुपमा सीमित छ। मोडलिङ आधारभूत भएको पेसामा यसले व्यवहारिक सीप विकासमा महत्वपूर्ण खाडललाई प्रतिनिधित्व गर्छ।
प्रतिवेदनमा टिप्पणी गरिएको छ, ‘प्रशिक्षणको अवसरको कमी, सीमित वृत्ति विकास मार्गहरु र अपर्याप्त अवधारण उपायहरुका कारण उनीहरुको सम्भाव्य क्षमताको न्यून उपयोग गरिएको छ।’
बीमांकी नियुक्तिसम्बन्धी २०२४ दिशानिर्देशको अनुपालनका सम्बन्धमा प्रतिवेदनमा दिइएको निष्कर्षहरु मिश्रित छन्।
सबै जीवन र निर्जीवन बीमकले कम्तीमा एक बीमांकीय विश्लेषकलाई नियुक्त गरेका छन् । निर्देशिकामा प्रावधान भए पनि जम्मा ६०% विश्लेषकहरुले औपचारिक कार्य लगहरु राख्ने काम गरेका छन् । आधाले आफ्नो नियुक्त बीमांकीहरुबाट काममा कुनै तालिमको अवसर नै पाएका छैनन् । अवसर पाएकाहरुमध्ये आधा जसोले निर्देशिकाले तोकेको न्यूनतम १० घन्टा अवधिको भन्दा पनि निक्कै थोरै समयका लागि मात्र तालिम पाएका छन् । दुई तिहाइ कम्पनीहरुले मात्र बीमांकी विश्लेषकको कार्यसम्पादन समीक्षामा नियुक्त बीमांकीको प्रतिक्रिया समावेश गरेका छन्।
विश्लेषकहरुमा सन्तुष्टिको स्तर बताइरहेका छन्। धेरैजसो बीमांकीय काममा आफ्नो एक्सपोजर र उनीहरुले प्राप्त गर्ने पर्यवेक्षण र मार्गदर्शनबाट सन्तुष्ट भए पनि प्रशिक्षण अवसरहरु, वृत्ति विकास र पारिश्रमिक तथा प्रोत्साहनको विषयमा स्पष्ट रुपमा असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् । प्रतिवेदनका अनुसार व्यावसायिक विकासका यी तीन स्तम्भहरु– सिकाइ, उन्नति र तलब प्रणालीमा कमी भएको ठ्याक्कै त्यही हो।
अध्ययनले उल्लेख गरेको छ कि धेरैजसो बीमांकीय विश्लेषकहरु दुई वर्षभन्दा कम स्नातकोत्तर अनुभव भएका प्रारम्भिक करिअर पेसेवरहरु हुन् र धेरैजसोले तीन देखि छवटा बीमांकीय परीक्षा पास गरेका छन् । उनीहरुलाई योग्यता यात्राको मध्यविन्दुमा राख्छन्। जुन पूरा गर्न एक दशक वा बढी समय लाग्न सक्छ।
कार्यरतमध्ये थोरै विश्लेषकहरुमात्र फेलोसिप स्थितिको नजिक छन्। यो प्रोफाइलले निरन्तर कार्यस्थल लगानीलाई वाञ्छनीय मात्र नभएर महत्वपूर्ण बनाउँछ।
नियुक्त बीमांकीका रुपमा पहिचान प्राप्त गर्न फेलोसिप स्थितिमा पुग्नुपर्छ। अर्थात् मान्यता प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय बीमांकी संस्थाबाट परीक्षा उत्तीर्ण गरी प्रमाणपत्र हासिल गरेको हुनुपर्छ। बीमांकीको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नका लागि १६ वटासम्म पेपर(परीक्षा) उतीर्ण गर्नुपर्छ। प्रत्येक पेपरसम्बन्धी अध्ययन र परीक्षामा सहभागिताका लागि राम्रो लगानी आवश्यक हुन्छ।
उनीहरुका तर्फबाट रोजगारदाता बीमकले लगानी गरिदिएको अवस्थामा उनीहरु लामो समयसम्म काममा टिक्न मानसिक रुपमा तयार रहन्छन् । तर, यस्तो लगानी गर्न तयार छैनन् । यसका लागि प्राधिकरणले कर्मचारीको तालिम, क्षमता र वृत्ति विकासमा लगानी नगर्ने बीमकविरुद्ध कठोर कारबाहीको कदम नचाल्दासम्म प्रगती हुने अवस्था छैन।
कर्मचारीको क्षमता वृद्धिका लागि आवश्यक तालिम तथा प्रशिक्षणमा गर्नुपर्ने रकम अधिकांश बीमकले खर्च गरेका छैनन्। निर्देशनको पटक–पटक अटेर गर्दा पनि प्राधिकरणले बीमकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र सञ्चालक समितिविरुद्ध यो विषयमा कारबाही गर्न अनिच्छुक देखिएको छ।
